Καλησπέρα.

Καλησπέρα.

Βρίσκομαι εδώ με την κυρία Ειρήνη Γεωργοσοπούλου στο σπίτι της στην Καστοριά. Εγώ ονομάζομαι Χάτσιου Ελπίδα, είμαι ερευνήτρια με το Istorima. Σήμερα έχουμε 28 Οκτωβρίου 2023 και μπορούμε να ξεκινήσουμε τη συνέντευξή μας. Είστε έτοιμη;

Μάλιστα.

Πολύ ωραία. Αρχικά, μπορείτε να μου πείτε λίγα λόγια για τον εαυτό σας;

Είμαι καθηγήτρια Γερμανικών. Έχω τελειώσει την Γερμανική Φιλολογία, Γλωσσολογία και τη Γαλλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Goethe της Φρανκφούρτης της Δυτικής Γερμανίας. Όπου σπούδασα, έζησα και δούλεψα για εφτά ολόκληρα χρόνια. Η αφορμή που βρέθηκα εκεί ήταν γιατί οι γονείς μου ήταν καθηγητές και οι δύο και πήραν απόσπαση στα σχολεία του εξωτερικού, έτσι και μου δόθηκε κι εμένα μια εξαιρετική ευκαιρία να έρθω σε επαφή με τον γερμανικό πολιτισμό και τη γερμανική κουλτούρα και να τελειώσω ένα γερμανόφωνο πανεπιστήμιο. Και τη Γερμανική Φιλολογία και τη Γαλλική συγχρόνως, αλλά σαν επάγγελμα ασκώ μόνο εκείνο της καθηγήτριας των Γερμανικών. Αν και έχω τελειώσει και τις δύο ξένες γλώσσες. Η ζωή μου στη Γερμανία ήταν… Σαν παραμύθι θα την έλεγα. Ένα παιδί που στα 18 του, 19 του, φεύγει από την Ελλάδα με προοπτική να γνωρίσει τον κόσμο, πράγμα το οποίο και συνέβη. Τα καλύτερά μου χρόνια είναι τα φοιτητικά μου χρόνια στη Γερμανία, που όχι μόνο σπούδασα, αλλά και δούλεψα συγχρόνως με τις σπουδές μου, σε όλη τη διάρκεια των σπουδών μου. Ένα γεγονός το οποίο με μέστωσε και ανδρώθηκα στο σύστημα αυτό, πράγμα το οποίο με ακολουθεί σε όλη μου την πορεία μέχρι και σήμερα.

Πώς γνωρίσατε τον κόσμο, όπως είπατε, στη Γερμανία;

Καταρχήν, ήταν προσωπική μου επιλογή το να μην ζήσω με τους γονείς μου πλέον, ενώ ήταν στην ίδια πόλη, και να ζήσω στις εγκαταστάσεις του πανεπιστημίου, στις εστίες του πανεπιστημίου, έτσι ώστε να ‘ρθω σε επαφή με συμφοιτητές μου και ανθρώπους οι οποίοι σπούδαζαν μαζί μ’ εμένα, είτε στη Γερμανική Φιλολογία είτε σε άλλους κλάδους πανεπιστημιακούς. Ανεξαρτητοποιήθηκα, πράγμα που μαθαίνουν όλοι οι νέοι στη Γερμανία από πολύ νωρίς. Ακολούθησα το κύμα. Και ήδη από τα 20 μου δουλεύω, δουλεύω ως φοιτήτρια και δουλεύω και σαν εργαζόμενη πλέον. Ένα παραμύθι για μένα, μία εμπειρία ζωής η οποία έχει χαραχτεί ανεξίτηλα. Το να μιλήσει κανείς για τον γερμανικό πολιτισμό… Θα μπορούσε να πει κανείς πάρα πολλά, αλλά δεν νομίζω ότι είναι κάτι το οποίο μας απασχολεί τη δεδομένη στιγμή. Η κουλτούρα είναι κάτι το οποίο με έχει επηρεάσει, δηλαδή κουβαλάω μέχρι και σήμερα την γερμανική κουλτούρα και προσπαθώ σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας μου, είτε έχει να κάνει με τους μαθητές μου, που προσπαθώ να τους μεταλαμπαδεύσω ό,τι έμαθα και ό,τι είδα… Και συζητώντας για τον πολιτισμό τον γερμανικό, αλλά κυρίως για τη νοοτροπία των ανθρώπων, την κοινωνία και τις ανθρώπινες σχέσεις.

Με τι ασχοληθήκατε όσο ήσασταν στη Γερμανία;

Κυρίως δούλεψα ως συνοδός εδάφους σε μια αμερικάνικη αεροπορική εταιρία, κάτι που μου έδωσε τη δυνατότητα να ταξιδέψω σε όλον τον κόσμο. Για τα πέντε πρώτα χρόνια της ζωής μου, δηλαδή μέχρι τα 25 μου που επέστρεψα και στην Ελλάδα, είχα ταξιδέψει θα έλεγα αρκετά. Περισσότερο από όσο θα μπορούσε ένας νέος στην ηλικία μου να αποφασίσει να κάνει ταξίδια. Λόγω της ιδιότητάς μου. Γνώρισα ανθρώπους από όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης, πολιτισμούς διάφορους. Ήρθα σε επαφή με το στοιχείο το πολιτιστικό πολλών χωρών ανά τον κόσμο, κάτι το οποίο επηρέασε τη θεώρησή μου για τα πράγματα.

Και ποια κομμάτια ακριβώς του πολιτισμού θεωρείτε ότι είχαν μεγαλύτερο αντίκτυπο πάνω σας;

Κυρίως η τέχνη, είναι αυτή που με [00:05:00]έχει συνεπάρει σε όλα μου τα ταξίδια. Η τέχνη ως πολιτισμικό στοιχείο είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης φύσης. Καταγραφή ψυχής και συναισθημάτων είναι κυρίως η τέχνη. Η Καστοριά μας είναι μια πόλη η οποία και αυτή έχει έντονο πολιτισμικό στοιχείο και ιστορικό. Κανείς θα μπορούσε να ανατρέξει στα βάθη των αιώνων και να βρει και κοινά σημεία με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.

Μιλάμε τώρα για την Καστοριά, αλλά μου είχατε πει ότι μεγαλώσατε στην Αθήνα. Θυμάστε πριν βγείτε στο εξωτερικό, πώς ήταν η ζωή σας εκεί;

Στο εξωτερικό έφυγα 18 ετών. Τα παιδικά μου χρόνια και τα εφηβικά χρόνια τα πέρασα «προστατευμένη» - σε εισαγωγικά - θα έλεγα. Φοίτησα σε ένα ιδιωτικό σχολείο, το Αρσάκειο Τοσίτσειο της Εκάλης. Όπου μέχρι τα 15 μου ήταν και ένα σχολείο θηλέων. Στα τρία τελευταία χρόνια τα σχολεία έγιναν μικτά. Είχα δασκάλους εξαιρετικούς, δασκάλους που μας αφύπνισαν, μας δίδαξαν, μας νουθέτησαν, μας δώσαν εφόδια στη ζωή τα οποία μέχρι και σήμερα για μένα είναι πολύτιμα. Θα πρέπει να κάνω αναφορά στη δασκάλα μου της Α’ Δημοτικού, η οποία ήταν η κυρία Ναννίνα Σακκά Νικολακοπούλου. Μια εξαιρετική δασκάλα, ένας άνθρωπος με όλη τη σημασία της λέξης. Η κυρία Ναννίνα - όπως τη λέω εγώ -, η δασκάλα μου, είναι συγγραφέας. Είναι από τους σημαντικούς συγγραφείς της Ελλάδας, παιδικών βιβλίων, και είναι κόρη του Γιώργου του Σακκά που είχε γράψει το πρώτο αλφαβητάρι. Το αναγνωστικό της Α’ Δημοτικού. Η κυρία Ναννίνα ήταν επικεφαλής και της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς για πολλά χρόνια και την ξαναβρήκα μετά από πολύ καιρό ως πρόεδρος της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Καστοριάς, με δράσεις που διοργανώσαμε με τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά στην Καστοριά για τη φιλαναγνωσία και την προώθηση της φιλαναγνωσίας στα σχολεία της περιοχής μας. Αυτό το ξεκίνησα ως πρόεδρος της Δημοτικής Βιβλιοθήκης και μετά το ανέλαβε η πρωτοβάθμια και η δευτεροβάθμια εκπαίδευση του νομού μας. Αλλά για μένα ήταν μια καταλυτική επανασύνδεση μαζί της, πολύ συγκινητική. Συνεργάστηκα πλέον ως ενήλικη, δημοτική σύμβουλος, πρόεδρος της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, με τη δασκάλα μου που είχα στην Α’ Δημοτικού. Και έχουμε κρατήσει επαφή μέχρι και σήμερα. Είναι κάτι εξαιρετικά συγκινητικό: ο μαθητής με τον δάσκαλο να πορευτούν μαζί. Σε δράσεις πολιτισμού.

Τι άλλο θυμάστε από το Αρσάκειο; Τα σχολικά σας χρόνια.

Το Αρσάκειο είναι ένα σχολείο… Για τα χρόνια που φοίτησα εγώ, εντάξει, προφανώς τώρα υπάρχουν πολλά σχολεία της ίδιας εμβέλειας, αλλά για τα χρόνια που φοιτούσα εγώ ήταν ένα πρωτοποριακό σχολείο, με όλη τη σημασία της λέξης. Οι δράσεις που γινόντουσαν σε πολλαπλά επίπεδα, τόσο μέσα στο μάθημα όσο και εξορμήσεις μαθησιακές μέσω της οργάνωσης και του πλάνου που είχε θέσει το σχολείο, ήταν για μένα ως παιδί… Ακόμα και τώρα που βλέπω φωτογραφίες και μπορώ να αξιολογήσω σαν ενήλικη το τι συνέβαινε, εξαιρετική. Εκδρομές εκπαιδευτικού χαρακτήρα – και τώρα μιλάμε για τη δεκαετία του ‘70 - από λιοτρίβια, πινακοθήκη, μουσεία… Νομίζω το Μουσείο Γουλανδρή το επισκέφτηκα για πρώτη φορά ως μαθήτρια του δημοτικού με το σχολείο μου. Παραστάσεις θεατρικές, μουσικές… Η μουσική και η ζωγραφική ήταν, από τότε δηλαδή, μέσα ενταγμένα στο ωρολόγιο πρόγραμ[00:10:00]μά μας. Και με πολλές δράσεις, τόσο μέσα στο σχολείο όσο και εκτός σχολείου. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι όλη αυτή η προεργασία που είχε γίνει μαζί μου και μαζί με πολλά άλλα παιδιά σιγά-σιγά με ακολουθούσε σε όλη μου την πορεία.

Και αργότερα στην Καστοριά πώς βρεθήκατε;

Η Καστοριά είναι μια πόλη την οποίαν τη γνώρισα προς το τέλος των σχολικών μου χρόνων - μάλλον στο πρώτο έτος το φοιτητικό -, και αφού είχα εγκαταλείψει τη χώρα μαζί με τους γονείς μου για να εγκατασταθούμε στη Φρανκφούρτη της Δυτικής Γερμανίας μετά την απόσπασή τους ως καθηγητές, εκεί όπου και σπούδασα. Μέσα από παρέες γνωριστήκαμε με παιδιά από την περιοχή και η παρέα εξελίχθηκε σε σχέση και η σχέση εξελίχθηκε σε οικογένεια. Που υφίσταται μέχρι και σήμερα. Είναι μια πόλη την οποία λατρεύω στην κυριολεξία. Ήταν δικιά μου επιλογή το να εγκατασταθώ στην Καστοριά μετά από την επταετή παραμονή μου στη Γερμανία και στη Φρανκφούρτη. Θεώρησα ότι ήταν ο κατάλληλος τόπος για να μεγαλώσουν τα παιδιά μου και να μπορέσουμε να στήσουμε ένα σπιτικό. Και δεν βγήκα… Οι σκέψεις μου δεν ήταν λανθασμένες. Η πόλη είναι… Από μόνη της έχει μια φυσική ομορφιά κι ένα κάλλος, και μπορεί να ανταγωνιστεί οποιαδήποτε μεγάλης επισκεψιμότητας ευρωπαϊκή πόλη που έχει τα ίδια χαρακτηριστικά γνωρίσματα - φύση, λίμνη, βουνά, ιστορία. Είναι μια πόλη γεμάτη θησαυρούς, πολιτιστικούς θησαυρούς. Για μένα, η ωραιότερη πόλη της Ελλάδας.

Και όταν ήρθατε στην Καστοριά με τι ασχοληθήκατε;

Με τη διδασκαλία των Γερμανικών. Δηλαδή από την πρώτη στιγμή που ήρθα στην Καστοριά, ασχολήθηκα εντατικά με την διδασκαλία των Γερμανικών, πρώτα ως εργαζόμενη σε κέντρα ξένων γλωσσών. Και ύστερα από κάποιο χρονικό διάστημα και χρόνια λειτούργησα, ως ελεύθερος επαγγελματίας με δικό μου κέντρο ξένων γλωσσών, ένα αμιγές φροντιστήριο Γερμανικών, όπου εγώ δίδασκα κατ’ αποκλειστικότητα την γερμανική γλώσσα. Και από τότε έχουνε περάσει 25 ολόκληρα χρόνια. Οι γονείς της πόλης αυτής με εμπιστεύθηκαν. Έχουν περάσει χιλιάδες παιδιά από τα χέρια μου, που με λατρεία τα θυμάμαι όλα, ένα προς ένα, με τα μικρά τους τα ονόματα μέχρι και σήμερα. Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση ευτυχώς μας φέρνει τον κόσμο πολύ κοντά και έτσι με τα περισσότερα από τα παιδιά μου έχω επαφή, έστω και ηλεκτρονική. Αλλά και με πολλά ακόμα και δια ζώσης και όσα ζουν στην πόλη έρχονται κατά καιρούς, την επισκέπτονται. Πάντα… Ή ακόμα και πάλι τώρα μαθητές, που τους έχω τώρα μαθητές εκ νέου. Δηλαδή είναι μια διαρκής σχέση δασκάλου-παιδιού. Η οποία είναι αναλλοίωτη στον χρόνο. Τουλάχιστον για μένα.

Είπατε ότι ήσασταν και στην Δημοτική Βιβλιοθήκη της Καστοριάς. Αυτό πώς προέκυψε;

Όταν τα παιδιά μου μεγάλωσαν, κάποια στιγμή άρχισα… Γιατί όταν έχεις τρία μικρά παιδιά, είσαι και εργαζόμενος γονιός, είναι πολύ δύσκολο να ασχοληθείς με κάτι πέραν αυτού. Όταν τα παιδιά μου μεγάλωσαν, άρχισα να θέλω να ασχοληθώ και με κάτι άλλο, κάτι εποικοδομητικό. Παρακολουθούσα ό,τι υπήρχε μέσα στην πόλη μου, από θεατρικές παραστάσεις, εκθέσεις, σεμινάρια, θεατρικά... Και κάποια στιγμή ένας κύριος δήμαρχος μου έκανε την τιμή να με προσκαλέσει να κατέβω μαζί του ως δημοτική σύμβουλος. Ως εκ θαύματος εκλέχθηκα. Και ο δήμαρχος αποφάσισε να με τοποθετ[00:15:00]ήσει ως πρόεδρο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης. Νομίζω ότι ήταν σωστή η επιλογή του. Και τον ευχαριστώ γι’ αυτό, τον Γιάννη τον Τσαμίση, που διετέλεσε δήμαρχος Καστοριάς. Και μου δόθηκε η δυνατότητα μέσα απ’ τη Δημοτική Βιβλιοθήκη να αναπτύξω δράσεις πολιτισμού, κάτι το οποίο είναι και η αγάπη μου. Όπως είπαμε, οι δράσεις πολιτισμού ενώνουν ανθρώπους και με ξαναένωσαν και με τη δασκάλα μου της Α’ Δημοτικού. Και όχι μόνο. Μέσα από την Δημοτική Βιβλιοθήκη έρχεσαι σε επαφή σίγουρα με ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών και έχεις μια άλλη άποψη και θεώρηση πλέον για τα πράγματα. Μαθαίνεις τις διαδικασίες τις οποίες χρειάζονται για να λειτουργήσει, όχι μόνο μια βιβλιοθήκη, αλλά και γενικότερα τις διαδικασίες, πώς μπορεί να αναπτυχθεί μια δράση πολιτισμού που μπορεί να προάγει όχι μόνο τον τόπο σου εκτός συνόρων γεωγραφικών αλλά και να προσφέρεις στους ίδιους ανθρώπους που ζουν στον τόπο τη δυνατότητα να γνωρίσουν ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών πέραν της δικιάς μας εμβέλειας, της τοπικής. Και αυτό σημαίνει γνώση και πολιτισμός.

Θέλετε να μου μιλήσετε λίγο παραπάνω για τη δράση της φιλαναγνωσίας στα σχολεία, που είχατε αναλάβει;

Ναι. Την πρώτη χρονιά, που συμμετείχε δηλαδή στη διοργάνωση ο δήμος Καστοριάς μαζί με τη Δημοτική Βιβλιοθήκη, είχαν έρθει γύρω στους εκατό συγγραφείς και εικονογράφοι παιδικών βιβλίων. Οι οποίοι κατανεμήθηκαν, σε συνεργασία με την πρωτοβάθμια εκπαίδευση, σε όλα τα σχολεία της Καστοριάς. Από συγγραφείς… Δεν υπάρχει συγγραφέας παιδικού βιβλίου που να μην έχει επισκεφθεί την Καστοριά. Χαρακτηριστικά αναφέρω τη Ζωρζ Σαρρή και την Άλκη Ζέη, οι οποίες δεν βρίσκονται πλέον στη ζωή. Και με τις οποίες, όταν εγώ προσωπικά τις γνώρισα από κοντά, ήταν καθηλωτικό, γιατί εγώ σαν παιδί μεγάλωσα με τα βιβλία τους. Και ήταν πάρα πολύ συγκινητικό να γνωρίζεις τους συγγραφείς των βιβλίων, με τους ήρωες, και να σου εξηγούν πώς... Την σκέψη τους, την έγνοια τους, όλο τους τον εσωτερικό κόσμο, με ποιον τρόπο τον αποτύπωναν πάνω στο φύλλο του χαρτιού. Και πάντα είναι συγκινητικό το να βλέπεις ανθρώπους-ήρωες για μένα, γιατί αυτοί ήταν οι μικροί μου ήρωες ως παιδί διαβάζοντάς τους. Τους θαύμαζα από μακριά και συνέχισα να τους θαυμάζω κάποια στιγμή από κοντά, γνωρίζοντάς τους. Ήταν πραγματικά ένα γεγονός για την Καστοριά μοναδικό. Η δυνατότητα σε παιδιά που ζουν σε παραμεθόριες περιοχές, όπως είναι η πόλη μας, ο νομός μας... Μέσα από τα σχολεία τους οι δάσκαλοι δούλεψαν τόσο πολύ με τα παιδιά στα βιβλία των συγγραφέων τα οποία θα επισκέπτονταν την τάξη τους. Με ερωτήσεις, με θεατρικά δρώμενα…Φανταστείτε τώρα σε ένα παιδί 7, 8, 9 ετών να διαβάζει ένα βιβλίο και να γνωρίζει από κοντά τον συγγραφέα, να μπορεί να τον αγγίξει, να μιλήσει μαζί του, να του δώσει μέσα από την ψυχούλα του την παιδική ό,τι καλύτερη σκέψη μπορεί να κάνει ένα μικρό παιδί. Δεν ξέρω αν ήσουν κι εσύ απ’ τα παιδιά τα οποία συμμετείχαν σε αυτό το πρόγραμμα. Αν ήσουν, ξέρεις ακριβώς τι σημαίνει για ένα μικρό παιδί να γνωρίζει τον συγγραφέα του βιβλίου το οποίο έχει ασχοληθεί, έχει δουλέψει, έχει διαβάσει. Και προφανώς όταν μιλάμε για δράσεις φιλαναγνωσίας, αυτό δεν σταματούσε εκεί. Εξαιρετικοί εκπαιδευτικοί που διαθέτουν τα σχολεία μας οργάνωσαν εξαιρετικές βιβλιοθήκες και μπήκε[00:20:00] η μελέτη εξωσχολικών βιβλίων στη ζωή των παιδιών της Καστοριάς.

Ήμουν όντως από αυτά τα παιδιά που συμμετείχαν στη φιλαναγνωσία και ήταν πραγματικά μια πολύ πολύτιμη εμπειρία και θυμάμαι ακόμα τη δράση πολύ ζωντανά.

Αυτό που ξεκίνησε ο δήμος το συνέχισε ύστερα η πρωτοβάθμια εκπαίδευση με μεγάλη επιτυχία για πάρα πολλά χρόνια. Νομίζω ο κορονοϊός διέκοψε αυτήν τη δράση και δεν έχω παρακολουθήσει τι έχει γίνει τα χρόνια μετά τον κορονοϊό, το τι συμβαίνει. Αλλά νομίζω ότι κατά καιρούς προσκαλούνται συγγραφείς στα σχολεία, έτσι ώστε τα παιδιά να έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν από κοντά ανθρώπους των γραμμάτων και του πολιτισμού.

Ασχοληθήκατε γενικά και με πολλές πολιτιστικές δράσεις στο επίπεδο της Καστοριάς. Θέλετε να μου πείτε λίγα περισσότερα πράγματα γι’ αυτό;

Η ενασχόλησή μου με τα κοινά μετράει οχτώ χρόνια. Κάποια στιγμή, για μία τετραετία, μου εμπιστεύθηκαν τη θέση της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού, Τουρισμού και Κοινωνικής Αλληλεγγύης της πόλης μας. Και μέσα στο πλαίσιο αυτής μου της δραστηριότητας οι δράσεις ήταν πάρα πολλές, αλλά και σε πολλαπλά επίπεδα και όχι μόνο τοπικά. Είχα την ευκαιρία, με τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της πόλης της Καστοριάς, να είμαι εκείνη η οποία της ανατέθηκε απ’ τον δήμο Καστοριάς να συντονίσει τις πολιτιστικές δράσεις με αφορμή τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της πόλης. Στο πλαίσιο, λοιπόν, αυτών των δράσεων πραγματοποιήθηκε το πρώτο Βυζαντινό Μεσαιωνικό Φεστιβάλ, η «Αλεξιάδα», το έτος 2012. Τέλος Αυγούστου - αρχές Σεπτεμβρίου του 2012. Ήταν μια σκέψη-έμπνευση. Πώς καταλήξαμε στο φεστιβάλ της «Αλεξιάδας»; Μέσα απ’ τα πολλά μου ταξίδια και τις παραστάσεις που είχα παρακολουθήσει ήταν και μια παράσταση στο Ιντερλάκεν της Ελβετίας. Ήταν η παράσταση του Γουλιέλμου Τέλλου, του Ελβετού εθνικού ήρωα. Που υπάρχει και το ομώνυμο λογοτεχνικό βιβλίο. Η παράσταση, λοιπόν, του Γουλιέλμου Τέλλου υπάρχει περίπου από το 1912. Κάθε χρόνο πραγματοποιείται και είναι η ατραξιόν της πόλης του Ιντερλάκεν, σε ένα θέατρο στην ουσία κλειστό ως προς τους θεατές, έτσι ώστε να είναι προστατευμένοι από τις καιρικές συνθήκες, αλλά ανοιχτό ως προς τη σκηνή τη θεατρική, όπου απεικονίζονται στην ουσία οι άνθρωποι που ζούνε σε ένα μεσαιωνικό χωριό. Και όταν λέμε «μεσαιωνικό χωριό», όχι με σκηνικά κατασκευασμένα, αλλά σε έναν φυσικό χώρο. Σε ένα δάσος ελβετικό με τα δέντρα του, τα σπίτια του, καθ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση της εποχής που ζούσε ο Γουλιέλμος Τέλλος. Και επίσης με ζώα οικόσιτα. Μια απίστευτα καταπληκτική αναπαράσταση της ζωής ενός μικρού ελβετικού μεσαιωνικού χωριού. Η παράσταση περιλάμβανε 200 εθελοντές μέσα από την πόλη του Ιντερλάκεν και τέσσερεις επαγγελματίες ηθοποιούς. Αυτά τα ταξίδια, τα τελευταία ταξίδια μου τα 14 χρόνια τα έκανα και με μαθητές μου και γονείς σε περιοδείες ευρωπαϊκές που κάναμε ανά τρία χρόνια στην Ευρώπη και που είχαν τον στόχο της επιμόρφωσης των παιδιών, έτσι ώστε να έρθουν σε επαφή με την γερμανική κουλτούρα και πολιτισμό και κατ’ επέκταση και στις γερμανόφωνες χώρες, Ελβετία και Αυστρία. Είχα, λοιπόν, και άλλα 50 παιδιά και γονείς μαζί μου σε αυτήν την παράσταση, που μείναν όλοι ενθουσιασμένοι. Όταν, λοιπόν, απ’ τη θέση της αντιδημάρχου μού ανατέθηκε το να προγραμματίσω κάποιες εκδηλώσεις στα πλαίσια των 100 χρόνων της απελευθέρωσης της πόλης μας, μ[00:25:00]ου ήρθε στο μυαλό η παράσταση του Γουλιέλμου Τέλλου απ’ το ελβετικό χωριό. Δεν μπορούσα να φανταστώ όμως πώς θα μπορούσε κάτι τέτοιο να γίνει στην πόλη μου. Η πόλη μου είναι βυζαντινή, και έπρεπε οπωσδήποτε να υπάρχει το βυζαντινό στοιχείο. Οπωσδήποτε θα μπορούσαμε να συνδυάσουμε κάποια στοιχεία αναπαράστασης από τεχνικής άποψης, αλλά ιστορικά θα έπρεπε να είναι κάτι το οποίο θα ήταν απόλυτα ταυτισμένο με την ιστορία της πόλης. Σίγουρα αναζητήσαμε τους ειδικούς για τη δημιουργία μιας τέτοιας διοργάνωσης. Συνοδοιπόρος στο όραμά μου αυτό ήταν και η συμπολίτισσά μας, η σκηνοθέτης η Τάνια η Κίτσου. Η οποία και όταν της είπα τις σκέψεις μου, μου πρότεινε την ιστορία της Άννας της Κομνηνής, της κόρης του Αλέξιου Κομνηνού, απελευθερωτή της πόλης μας από τους Νορμανδούς. Η ιστορία πλέον της Αλεξιάδας παίρνει σάρκα και οστά. Το ιστορικό γεγονός στο οποίο βασίστηκε η Αλεξιάδα ήταν η απελευθέρωση της πόλης από τους Νορμανδούς. Από τον Αλέξιο τον Κομνηνό. Είναι η ιστορία που συνέγραψε η κόρη του, η Άννα, η οποία είναι και ιστορικός, η Άννα η Κομνηνή θεωρείται από τις πρώτες γυναίκες ιστορικούς. Η συγγραφή της Αλεξιάδας είχε γίνει στη Μονή της Κεχαριτωμένης. Και επίσης γνωρίζουμε ότι η Αλεξιάδα είναι και σημαντική πηγή για τα γεγονότα της πρώτης σταυροφορίας των Βυζαντινών. Η Άννα η Κομνηνή είναι η πρωτότοκη κόρη του Αλέξιου του Κομνηνού, πορφυρογέννητη, από τις πιο μορφωμένες γυναίκες του καιρού της. Μιλάει για την απελευθέρωση, στην ουσία είναι ένα γεγονός μοναδικό η απελευθέρωση, έγινε το 1085 μ.Χ. Ο Αλέξιος Κομνηνός ήταν αυτοκράτορας το 1081. Εμείς συνδυάσαμε… Παρά το ότι ήταν η απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό, το γεγονός είναι ότι και η απελευθέρωση της Καστοριάς από τους Νορμανδούς έγινε τον μήνα Νοέμβριο. Όπως και η απελευθέρωση από τους Τούρκους. Θέλαμε να ξαναζωντανέψουμε το παρελθόν των βυζαντινών χρόνων. Καινοτομήσαμε, διοργανώσαμε αυτό το φεστιβάλ που πρόβαλλε την ιστορία της πόλης και έδωσε έμφαση στον βυζαντινό χαρακτήρα του. Ήταν η πρώτη φορά που αποτολμήθηκε στην Ελλάδα - και σε όλη την Ευρώπη - να γίνει ένας συγκερασμός του βυζαντινού και του μεσαιωνικού κόσμου. Το γεγονός της απελευθέρωσης άφησε πολλά ίχνη στην πόλη. Ένα από αυτά είναι και η τοιχογραφία με τη μορφή του αυτοκράτορα Αλέξιου Κομνηνού στη μονή της Παναγίας της Μαυριώτισσας. Θέλαμε η πρόκληση αυτή να γίνει ετήσιος και διεθνής θεσμός, που θα έκανε γνωστή την ιστορία και τον πολιτιστικό πλούτο της περιοχής μας εντός και εκτός Ελλάδας, προσκαλώντας το ευρύ κοινό να επισκεφθεί την πόλη για να παρευρεθεί στις εκδηλώσεις της Αλεξιάδας. Δυστυχώς, το φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε μόνο για δύο χρόνια, το 2012 και το 2013, και δεν συνεχίστηκε, για λόγους που είναι πέραν από τις δικές μου γνώσεις. Το σχέδιο για την Αλεξιάδα προέβλεπε τη δημιουργία μιας βυζαντινής μεσαιωνικής αγοράς, όπου θα εκτίθονταν προϊόντα και θα ξαναζωντάζευαν τα επαγγέλματα που χαρακτήριζαν την εποχή από αιώνες. Υπήρξαν μουσικοθεατρικά θεάματα με τον ίδιο χαρακτήρα σε όλη την πόλη και ένα εορταστικό υπερθέαμα για τη λήξη του, μια γιορτή αναπαράστασης βυζαντινού γλεντιού. Την πρώτη χρονιά το φεστιβάλ είχε τριήμερη διάρκεια. Ο δήμος Καστοριάς απηύθυνε τότε κάλεσμα προς όλους τους πολίτες, έχοντας στο σκεπτικό μου πάντα ότι, αφού οι Ελβετοί μπόρεσαν και συγκέντρωσαν 200 άτομα και τα συγκεντρώνανε επί έναν αιώνα, γιατί να μην μπορέσουμε κι εμείς ως δήμος Καστοριάς; Και πραγματικά, η ανταπόκριση και η εθελοντική συμμετοχή των ανθρώπων από όλους τους συλλόγους, φορείς, σχολεία, ιδιώτες, ήταν εκπληκτική. Γίναν εργαστήρια εκπαίδευσης και συναντήσεις για την οργάνωση όλων των δράσεων, με του[00:30:00]ς εθελοντές. Απαραίτητη προϋπόθεση για όλους μας που συμμετείχαμε, ακόμα και για μένα ως αντιδήμαρχος που, πέρα από την ιδιότητα της αντιδημάρχου, συμμετείχα κι εγώ ως εθελοντής-κομπάρσος… Κάποιος έπρεπε να έχει τη διάθεση και την επιθυμία να συμβάλει σε αυτή τη σημαντική διοργάνωση, και απ’ ό,τι φάνηκε πολύς κόσμος είχε. Συμμετείχαν σύλλογοι, των οποίων η συμμετοχή είναι ακόμα… Υπάρχει μέχρι και σήμερα, δηλαδή παντού, σε όλη την ηλεκτρονική διακυβέρνηση ευτυχώς, υπάρχουν ηλεκτρονικά αποτυπώματα. Πράγμα που μας επιτρέπει να αναζητήσουμε πληροφορίες, αλλά και να ανατρέξουμε στις δράσεις και πολιτισμού που πραγματοποιήθηκαν τότε. Υπήρξε συμμετοχή σίγουρα πολλών επωνύμων καλλιτεχνών. Και μαζί με την αναπαράσταση ήταν ένα πραγματικά θέαμα-υπερπαραγωγή θα το έλεγα, αν και από μια μικρή μερίδα υπήρξε κατακριτέο. Τους λόγους τους ξέρουν εκείνοι, εγώ δεν μπορώ να… Κάτι το οποίο βγήκε μέσα απ’ τα χέρια μου να το αξιολογήσω αρνητικά. Παρ’ ότι ζούσαμε σε μια περίοδο κρίσης, προσπαθήσαμε να αδράξουμε την ευκαιρία και να δημιουργήσουμε τη θεσμοθέτηση ενός πόλου μοναδικού πολιτισμικού ενδιαφέροντος, που φιλοδοξούσε να ενεργοποιήσει την ιστορική μας μνήμη και την πολιτιστική μας κληρονομιά. Και να δώσει κίνηση στον θεματικό τουρισμό της περιοχής και να τονώσει ακόμα και εκ των έσω την οικονομία της πόλης μας. Το φεστιβάλ της Αλεξιάδας διοργανώθηκε απ’ τον δήμο δίνοντας έμπρακτη απόδειξη για το τι μπορούν να καταφέρουν οι ιδέες, η συνεργασία και ο εθελοντισμός. Γιατί σίγουρα ο πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια. Το φεστιβάλ ήταν η συνάντηση Ανατολής και Δύσης. Η συνάντηση καλλιτεχνών, προσέγγιση τέχνης και παράδοσης, προσέγγιση ιστορίας και τέχνης. Προσέγγιση έρευνας και νέων τάσεων στην τέχνη. Ήταν η γέφυρα μεταξύ δύο διαφορετικών πολιτισμών, του Μεσαίωνα και του Βυζαντίου. Ήταν η γέφυρα μεταξύ διαφορετικών τεχνών, και γέφυρα τέχνης και ανθρωπιστικής επιστήμης. Ήταν η αξιοποίηση του βυζαντινού πολιτισμού της πόλης μας. Ήταν ένα φεστιβάλ ζεύξης του τοπικού πολιτισμού με τον παγκόσμιο πολιτισμό. Ήταν ένα φεστιβάλ καλλιτεχνικής εκπαίδευσης. Η πόλη μας είναι ένα ζωντανό σκηνικό, όπως ήταν και το φυσικό σκηνικό του ελβετικού χωριού του Γουλιέλμου Τέλλου. Αυτή ήταν η έμπνευση η δικιά μου, την οποία όμως αξιοποίησε η σκηνοθέτιδα, η Τάνια η Κίτσου, και ο αείμνηστος επίσης καλλιτεχνικός διευθυντής Βασίλης Αναστασίου. Και οι δύο είχαν την καλλιτεχνική διεύθυνση του φεστιβάλ μας και τους ευχαριστώ και τους ευγνωμονώ γι’ αυτό. Τι μπορούμε να πούμε για το φεστιβάλ ακόμα; Μπορούμε να πούμε για τις δράσεις του φεστιβάλ. Το φεστιβάλ ξεκίνησε στην ακρόπολη της πόλης μας, στην Παναγιά την Κουμπελίδικη ή διαφορετικά Καστριώτισσα, έμβλημά μας. Η Κουμπελίδικη είναι εκκλησία του 10ου αιώνα. Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν από την Κουμπελίδικη με βυζαντινό εσπερινό, χοροστατούντος του εκλιπόντος αείμνηστου Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη Καστοριάς, κυρίου Σεραφείμ. Ως εναρκτήρια ομιλία επιλέχθηκε ο κύριος Εμμανουήλ Κουτσάφτης, καθηγητής, που έκανε αναφορά στην Άννα την Κομνηνή και στην Αλεξιάδα. Συμμετείχε εκείνη την ημέρα το Συλλείτουργο Πλαγίων Ήχων απ’ τη βυζαντινή χορωδία Σχολής Βυζαντινής και Παραδοσιακής Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και ακολούθησε η παράσταση «Διγενής Ακρίτας»  από το θεατρικό σχήμα της Σκηνής Ελικώνος. Τη δεύτερη μέρα του φεστιβάλ είχαμε πάλι αρχιερατική λειτουργία στον ναό του Αγίου Στεφάνου, του 9ου αιώνα. Θέλαμε να αναδείξουμε ιστορικά μνημεία, και φυσικά τι άλλο από τις βυζαντινές εκκλησίες της πόλης μας; Υπήρξε η ολοήμερη μεσαιωνική βυζαντινή υπαίθρια αγορά με δρώμενα διάφορα, κοστούμια εποχής… Στην αγορά υπήρχαν και πωλούνταν τοπικά παραδοσιακά προϊόντα και αναπαριστούσαμε επαγγέλματα που παραμένουν αναλλοίωτα διαμέσω των αι[00:35:00]ώνων. Πραγματοποιήθηκαν εκπαιδευτικά προγράμματα με θέμα «Τέχνη και Τεχνολογία στη Βυζαντινή Πόλη». Είχαμε προσκαλέσει τους Σημαιοφόρους του Carovigno από την Απουλία της Ιταλίας με μεσαιωνικές στολές, με λάβαρα, μουσική και μπάντες, που διέσχιζαν την πόλη σε τακτά χρονικά διαστήματα όλη την ημέρα. Υπήρξαν μουσικοθεατρικά δρώμενα εμπνευσμένα από το κείμενο της Άννας της Κομνηνής Αλεξιάς, με τον τίτλο «Παραλογές και Σύμμεικτα». Που συμμετείχαν ηθοποιοί από την ομάδα του πειραματικού θεάτρου Fractal και τη Μικρή Όπερα του Κόσμου, σε σκηνοθεσία της Τάνιας της Κίτσου. Στην αυλή του αρχοντικού Σκούταρη παρουσιάστηκε το μουσικό δρώμενο «Φευ των Κυμμάτων της Ζωής της», όπου η Άννα η Κομνηνή συναντά τον εκ Κωνσταντινουπόλεως ορμώμενο Κωνσταντίνο Καβάφη στην Καστοριά, με τον αείμνηστο Χρόνη Αηδονίδη, τον οποίο και μνημόνευσα προ ημερών, διότι έφυγε από τη ζωή. Με την ορχήστρα της Σχολής Βυζαντινής και Παραδοσιακής Μουσικής της Αρχιεπισκοπής Αθηνών, σε σκηνοθεσία του αείμνηστου του Βασίλη Παπαναστασίου. Καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ σε διάφορους βυζαντινούς και μετα-βυζαντινούς ναούς της πόλης μας παρουσιάστηκαν θεατροποιημένα μονόπρακτα βασισμένα, όπως είπαμε, στον λόγο της Άννας της Κομνηνής. Οι εθελοντές συμμετείχαν καθ’ όλη τη διάρκεια της Αλεξιάδας και ήταν το στήριγμα αυτού του θεσμού. Χωρίς αυτούς, νομίζω, και χωρίς τον εθελοντισμό, δεν θα μπορούσε να είχε πραγματοποιηθεί το συγκεκριμένο φεστιβάλ. Ακόμα και τα παιδιά συμμετείχαν, μέσω της υλοποίησης εκπαιδευτικών προγραμμάτων με τίτλο «Παιχνίδι της Βυζαντινής Κατασκοπίας». Τα παιδιά περιηγήθηκαν στην πόλη ανακαλύπτοντας μέρη και ανθρώπους της μεσαιωνικής Καστοριάς, άρχοντες και καλλιτέχνες, και δέχτηκαν πληροφορίες για τη ζωή των ανθρώπων στη μεσαιωνική Καστοριά, σχεδιάζοντας την ανακατάληψη της πόλης. Σίγουρα δεν θα πρέπει να παραλείψουμε να αναφέρουμε ότι υπήρξαν και δεκάδες χορηγοί. Να μην πω ότι οι χορηγοί μπορεί να ήταν και πάνω από 150 ή 200 τον αριθμό. Δηλαδή ένας εντυπωσιακός αριθμός, όχι μόνο μέσα από την πόλη αλλά και εκτός την πόλη, που συμπεριλαμβάνει αεροπορικές, ακτοπλοϊκές εταιρίες, εταιρίες πετρελαιοειδών, τράπεζες και ό,τι μπορεί ο νους σου να φανταστεί ως χορηγό. Στην ανοιχτή μεσαιωνική αγορά δώσαμε τη δυνατότητα σε τοπικούς παραγωγούς, καλλιτέχνες, να παρουσιάσουν τα προϊόντα τους - ζωγράφους, αγγειοπλάστες, ανθρώπους που ασχολούνταν με την κατασκευή της καλαθόπλεξης, ψαράδες, σιδηρουργούς… Η πόλη της Καστοριάς είναι αναμφισβήτητα μεγάλης ιστορικής σημασίας. Η Άννα η Κομνηνή μέσα στην Αλεξιάδα, με λεπτομερή περιγραφή του τοπίου της περιοχής, αναφέρει το πώς έγινε η πολιορκία της πόλης, της μάχης, και εν τέλει της συνθήκης και της παράδοσης των Νορμανδών. Χρονικά βρισκόμαστε λίγο πριν την πρώτη σταυροφορία, στην αρχή δηλαδή των γεγονότων που θα αλλάξουν την πορεία της ιστορίας και στην αρχή της εποποιίας των ακριτών. Σε μια ακριτική πόλη που φέρει ακόμα έντονα τα ίχνη της ιστορίας της, στολισμένη με μνήμες και μνημεία. Και μόνο τα Ιουστινιάνια Τείχη είναι ζωντανή ιστορική μνήμη. Οι εκκλησίες από τους νεότερους και μεταβυζαντινούς χρόνους, με αρχιτεκτονικά και ζωγραφικά στοιχεία υψηλής τέχνης, και τα αρχοντικά της, που είναι εξαίρετα δείγματα της μεταβυζαντινής λαϊκής αρχιτεκτονικής. Το παρελθόν μας έγινε επίκαιρο όσο ποτέ. Τη συνθήκη την υπογράφει ο Βυζαντινός Αλέξιος Κομνηνός με τον Δούκα της Απουλίας και Καλαβρίας και Σικελίας Ραϋμόνδο Γυισκάρδο, γεφυρώνοντας έτσι Ανατολή και Δύση. Αυτή είναι η ιστορία της Αλεξιάδας. Το φεστιβάλ μπορέσαμε και το πραγματοποιήσαμε για δύο συνεχόμενες χρονιές, και το 2013. Και παρ’ ό,τι βρεθήκαμε μέσα σε μια περίοδο κρίσης, μπορέσαμε με τη συνεργασία όλων των αρχών, της Μητρόπολης Καστοριάς και τη θερμή - για δεύτερη χρονιά - εθελοντική συνεργασία των πολιτών, να πραγματοποιήσουμε[00:40:00] και δεύτερη χρονιά το φεστιβάλ. Στη δεύτερη χρονιά του φεστιβάλ συμμετείχε στην Παναγία την Κουμπελίδικη πάλι με τη μουσικοθεατρική παράσταση «Τα Καστοριανά Καράβια» ο Όμιλος Μύησις. Μας πήγε πίσω στον χρόνο για να περπατήσουμε στα μουσικά τοπία της παραδοσιακής μας μουσικής. Ο Χρόνης ο Αηδονίδης έδωσε μια μοναδική συναυλία στον Λιμναίο Οικισμό, την οποία είχε πραγματοποιήσει και στο Ηρώδειο Αθηνών. Συμμετείχε το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου με το έργο του Δημήτρη Μαραγκόπουλου «Έλαφος επί της γης», και τους βυζαντινούς ήχους της χορωδίας της Σχολής Βυζαντινής και Παραδοσιακής Μουσικής της Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Είχαμε σχήματα από το εξωτερικό, τα οποία έπαιζαν μεσαιωνική μουσική στα αρχοντικά μας. Η αγορά ξαναστήθηκε. Πάλι έγινε η παράδοση της αναπαράστασης στην Παναγία της Μαυριώτισσας. Τη δεύτερη χρονιά το φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε επί δέκα ολόκληρες ημέρες. Ξεκίνησε στις 22/08 και τελείωσε 1η Σεπτεμβρίου. Στο πλαίσιο των δράσεων υπήρξε και παρουσίαση παιδικού βιβλίου από την Λιάνα τη Βενεζάκη «Το σμαράγδι και η θάλασσα». Υπήρξανε θεατρικά αναλόγια, τα οποία είχαν αναφορά στο Άσμα του Διγενή σε ένα από τα αρχοντικά μας. Είχαμε την έκθεση του αρχιτέκτονα του Μιχάλη του Βασιλόπουλου, μακέτες από τα μοναστήρια του Αγίου Όρους. Πολιτιστικές δράσεις για παιδιά… Ναι. Και φυσικά και τους Σημαιοφόρους του Carovigno, που ήρθαν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Η οικολογία έπαιξε επίσης πολύ σημαντικό ρόλο. Θέλαμε μέσα από παιχνίδια να δώσουμε στα παιδιά το έναυσμα να καταλάβουν τι εστί οικολογία, τεχνολογία και αειφορία στο Βυζάντιο. Και υπήρχαν και ξεναγήσεις για μικρούς και μεγάλους στα βυζαντινά μνημεία της πόλης. Και φυσικά υπήρχαν και σεμινάρια θεατρικής αγωγής, με σκηνοθέτες που είχαν κληθεί από το εξωτερικό.

Πάρα πολύ ωραία. Είπατε νωρίτερα ότι ήσασταν κι εσείς εθελόντρια ως κομπάρσος σε κάποια από τις δράσεις. Τι κάνατε;

Οι κομπάρσοι μας… Μέσα σε αυτούς κι εγώ, συνοδεύαμε με δάδες την εκπληκτική αναπαράσταση της ανακατάληψης, της υπογραφής της συνθηκολόγησης της πόλης από τον αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό. Ήταν ένα εντυπωσιακό σκηνικό, νομίζω ότι αν υπάρξει ψηφιακή καταγραφή όλης αυτής της ιστορίας που μόλις έγινες αποδέκτης, νομίζω ότι θα πρέπει να συμπεριληφθεί και το ψηφιακό υλικό της αναπαράστασης της πόλης, με τους 200-300 εθελοντές που συμμετείχαν εκείνη την ημέρα της αναπαράστασης. Και όχι απλά κομπάρσοι οι οποίοι ακολουθούσαμε σε πομπή με δάδες για να φτάσουμε στο σημείο του δρώμενου, αλλά και καβαλάρηδες μεσαιωνικοί, και κομπάρσοι που φτάσαν με τις βάρκες, που ακολουθούσαν τον αυτοκράτορα. Υπήρχαν και τρεις-τέσσερεις επαγγελματίες ηθοποιοί, καθ’ εικόνα και κατ’ ομοίωση του Γουλιέλμου Τέλλου της Ελβετίας.

Αντεπεξήλθε των προσδοκιών σας το φεστιβάλ;

Σίγουρα ήταν κάτι το εντυπωσιακό. Κουράστηκαν πάρα πολλοί άνθρωποι για να πραγματοποιηθεί όλο αυτό το φεστιβάλ. Εγώ, ως υπεύθυνη Αντιδήμαρχος Πολιτισμού και έχοντας την ευθύνη του φεστιβάλ, πραγματικά επί δύο ολόκληρους μήνες είχα ξεχάσει οτιδήποτε άλλο. Δεν υπήρχε ωράριο, αλλά η επίγευση ήταν γλυκιά. Πολύ γλυκιά. Αποκτά κανείς τεχνογνωσία, εμπειρία μοναδική, και συγχρόνως έχει κανείς την αίσθηση ότι προσφέρει πραγματικά και ουσιαστικά στην ανάδειξη του πολιτισμού της πόλης του.

Πιστεύετε ότι μπορεί να οργανωθεί ξανά το φεστιβάλ στο μέλλον;

Νομίζω ναι. Νομίζω ναι. Αρκεί να υπάρχει θέληση και οργάνωση.

Τέλεια. Δεν έχω κάτι άλλο να σας ρωτήσω ως προς το κομμάτι του πολιτισμού. Θα ήθελα, ωστόσο, αν θέλετε κι εσείς να μιλήσουμε για την ίδρυση του συλλόγου «Μαζί σου».

Ναι. Ο σύλλογος «Μαζί σου»… Ο σύλλογος «Μαζί σου» μετράει 13 χρόνια ζωής πλέον. Είναι ο σύλλογος [00:45:00]καρκινοπαθών του νομού Καστοριάς. Μέσα σε όλες τις δίνες της ζωής που έχουμε σαν άνθρωποι, έτσι κι εμείς σαν οικογένεια περάσαμε δια πυρός και σιδήρου με την ασθένεια ενός από τα παιδιά μας. Το οποίο σε ηλικία 10 ετών νόσησε από λέμφωμα Χότζκιν. Ήταν μια πάρα πολύ δύσκολη περίοδος για μας ως οικογένεια και πάνω απ’ όλα για το ίδιο το παιδί, που ήταν σε μικρή ηλικία. Η εμπειρία ήταν… Απερίγραπτη; Ήταν ένα γεγονός που μας σημάδεψε ανεξίτηλα. Ένα χρόνο διήρκησε η περιπέτεια του παιδιού, και προφανώς αντιλαμβάνεται κανένας ότι η οικογένεια στην περίπτωση αυτή πάσχει μαζί με το παιδί. Ευτυχώς για όλους, και κυρίως για το παιδί μας, βγήκε νικήτρια, με έναν λιονταρίσιο χαρακτήρα μετά από όλα αυτά, κι εμείς ως άνθρωποι αλλάξαμε τη θεώρηση της ζωής. Για πολλά πράγματα. Κάποια στιγμή, λοιπόν, τα παιδιά μου, οι μαθητές μου, ζήτησαν να τους κάνω μία γιορτή σαν αυτή που τους έκανα κάθε χρόνο ως καθηγήτριά τους, με διάφορα δρώμενα, θεατρικά, μουσικά, κάθε φορά που θέλαμε να κλείσουμε τη σχολική μας χρονιά. Δυστυχώς η χρονιά εκείνη συνέπεσε με την ασθένεια του παιδιού μας. Και τους είπα ότι: «Εμείς ναι μεν θα θέλουμε να διασκεδάσουμε, αλλά υπάρχουν κάποια παιδιά τα οποία υποφέρουν». Τότε, ως μικροί υποστηρικτές άλλων παιδιών, που υποφέρουν, πρότειναν τα παιδιά να διοργανώσουμε μια γιορτή για τα παιδιά αυτά που υποφέρουν. Αυτή, λοιπόν, η γιορτή, που είχε πάλι έντονη την αίσθηση του εθελοντισμού, ήταν η απαρχή της δημιουργίας αυτού του συλλόγου. Αυτοί λοιπόν, οι πέντε μαθητές μου, που πρότειναν να διοργανώσουμε τη γιορτή που εγώ έκανα κάθε χρόνο για εκείνους, αλλά να την κάνουμε για κάποιους άλλους, συγκέντρωσε 120 εθελοντές - γονείς και παιδιά απ’ το φροντιστήριο - σε μια ανεπανάληπτη μουσική συναυλία που πραγματοποιήθηκε στον προαύλιο χώρο των Λυκείων της Καστοριάς, και που σύσσωμη η πόλη έδωσε το παρόν. Οι αρχές της πόλης, που με συγκίνηση θυμάμαι πώς ενώθηκαν όλοι για να υποστηρίξουν τη δράση αυτή. Η δράση όμως αυτή ήταν στο πλαίσιο μιας ιδιωτικής πρωτοβουλίας, της δικιάς μου πρωτοβουλίας, σε συνεργασία… Που οργάνωσε τη συναυλία αυτή, σε συνεργασία με τους μαθητές μου, που συμμετείχαν ως εθελοντές, και με τα συγκροτήματα που συμμετείχαν οι μαθητές μου εθελοντικά. Πραγματικά το ποσό που συγκεντρώθηκε ήταν γύρω στις 40.000 ευρώ. Κατανεμήθηκε ισόποσα στο ογκολογικό τμήμα του Αγλαΐα Κυριακού Παίδων, που ήταν το νοσοκομείο που θεράπευσε την κόρη μου - σε είδος και όχι σε χρήματα - και στο Ιπποκράτειο, στο ογκολογικό τμήμα του Ιπποκρατείου Θεσσαλονίκης. Με συγκίνηση θυμάμαι ακόμα τα λόγια της κυρίας Κοσμίδη, της διευθύντριας του κέντρου, που δεν πίστευε στα αυτιά της όταν της είπα ότι: «Εκατόν είκοσι παιδιά και γονείς συγκέντρωσαν αυτό το ποσό. Πείτε μας τι θέλετε να σας αγοράσουμε για τη μονάδα». Ακόμα και τώρα το λέω και συγκινούμαι. Στο πλαίσιο, λοιπόν, της διοργάνωσης αυτής ήρθα τότε σε επαφή και με τη διευθύντρια του ξενώνα της «Ελπίδας», την κυρία Παναγοπούλου. Η οποία με συμβούλευσε ότι: «Αυτό μπορείς να το κάνεις μία φορά γιατί σε εμπιστεύθηκε ο κόσμος. Δεύτερη φορά όμως δεν θα πρέπει να υπάρξει, θα πρέπει να υπάρξει ένας φορέας, όπου επίσημα θα μπορεί να διοργανώνει τέτοιου είδους δράσεις, υποστηρικτικές προς ανθρώπους που πάσχουν». Και εκεί λοιπόν πάρθηκε η απόφαση μαζί με 30 άλλους ανθρώπους-συνοδοιπόρους της πό[00:50:00]λης μας, προτείνοντάς τους την ίδρυση του συλλόγου «Μαζί σου». Ο σύλλογος «Μαζί σου» είναι ο σύλλογος ο οποίος υποστηρίζει ηθικά και υλικά ανθρώπους που πάσχουν από καρκίνο, και στηρίζει επίσης και τις οικογένειες αυτών. Τα 13 αυτά χρόνια.

Έχουν πραγματοποιηθεί κι άλλες δράσεις στο πλαίσιο του συλλόγου έκτοτε;

Ο σύλλογος είναι ένα ζωντανό πολιτιστικό βιβλίο. Κάθε χρόνο πραγματοποιεί δράσεις ενημέρωσης για τον καρκίνο, αλλά και πολιτιστικές δράσεις, έτσι ώστε να υπάρξει, να δωθεί η ευκαιρία στην πόλη μας να παρακολουθήσει πλήθος ατόμων, καλλιτέχνες εκτός και εντός Καστοριάς, αλλά και να υποστηριχθεί οικονομικά το έργο του συλλόγου, έτσι ώστε να μπορούν να βοηθηθούν άνθρωποι που πάσχουν από καρκίνο.

Έχετε και ένα δικό σας βιβλίο.

Ο σύλλογος, ναι, έχει, το «Παραμύθι της Αγάπης και του Χρόνου», το οποίο ήταν έμπνευση της εικαστικού-ζωγράφου, κυρίας Μερόπης Σωτηροπούλου-Μάγγελ. Η οποία το εικονογράφησε και το αφιέρωσε στον σύλλογο, και την ευγνωμονούμε γι’ αυτό. Είναι από τα λίγα πράγματα… Η κυρία Σωτηροπούλου-Μάγγελ είναι και η εμπνεύστρια του λογότυπου του συλλόγου, το οποίο είναι αξιομνημόνευτο.

Σήμερα η ζωή σας πώς είναι;

Η ζωή μου είναι αφιερωμένη στον σύλλογο «Μαζί σου», στα παιδιά μου και στη δουλειά μου.

Έχετε κάποια σχέδια για το μέλλον;

Ψυχική ανάταξη και ηρεμία.

Πολύ ωραία. Πώς σας φάνηκε η διαδικασία της συνέντευξης;

Εντάξει, δεν είναι η πρώτη φορά που έχω δώσει συνέντευξη. Σίγουρο είναι αυτό. Αλλά ήταν πολύ εποικοδομητικό, νομίζω. Και για την ιστορία της πόλης.

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ που δεχτήκατε.

Εγώ σ’ ευχαριστώ, Ελπίδα.