[00:00:00]Καλησπέρα, θα μου πεις το όνομά σου;

Ονομάζομαι Τοτσίδου Αθανασία.

Είναι Σάββατο 22 Μαΐου 2021, είμαι με την Τοτσίδου Αθανασία, βρισκόμαστε στη Δράμα. Εγώ ονομάζομαι Ευσταθιάδου Παρασκευή, είμαι ερευνήτρια στο Istorima και ξεκινάμε. Λοιπόν, Αθανασία, θες να μου πεις λίγα λόγια για σένα;

Γεννήθηκα στο Μόναχο της Γερμανίας, όπου οι γονείς μου ήταν εκεί μετανάστες, έζησα εκεί μόνο για έναν χρόνο. Στη συνέχεια, επιστρέψαμε στη Δράμα, όπου και μεγάλωσα. Τελείωσα εδώ το σχολείο, συνέχισα τις σπουδές μου στη Θεσσαλονίκη και παράλληλα άρχισα να ασχολούμαι επαγγελματικά με τον αθλητισμό.

Πάρα πολύ ωραία. Τι έχεις σπουδάσει;

Έχω σπουδάσει Γυμναστική Ακαδημία στα ΤΕΦΑΑ Θεσσαλονίκης. Αυτήν τη στιγμή κάνω το μεταπτυχιακό μου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο της Θράκης. Και γενικά, προσπαθώ να εμπλουτίζω το βιογραφικό μου με διάφορα σεμινάρια και επιμορφώσεις.

Τέλεια. Θέλεις να ξεκινήσουμε, έτσι, να μιλήσουμε λίγο για τον αθλητισμό. Με ποιο άθλημα ασχολείσαι;

Ασχολούμαι με το βόλεϊ, την πετοσφαίριση στα ελληνικά. Ασχολούμαι από πολύ μικρή ηλικία. Δεν ήταν το πρώτο μου άθλημα. Αρχικά, ασχολήθηκα με τη ρυθμική, στη συνέχεια, με οδήγησε η μαμά μου σ’ ένα πιο ομαδικό άθλημα και σε ένα άθλημα όπου δεν κρίνεται όλη σου η προσπάθεια ενός έτους ή μιας σεζόν, τέλος πάντων, αθλητικής σε πολύ λίγο χρονικό διάστημα, γιατί κάπως έτσι είναι το άθλημα της ρυθμικής και της ενόργανης. Κρίνεται όλη η προετοιμασία σου σε δύο τρία λεπτά που είναι το πρόγραμμά σου. Θεώρησε η μαμά μου πως κάτι τέτοιο δεν μπορεί να το διαχειριστεί ένα μικρό παιδί -και θεωρώ πως σωστά έπραξε- και με οδήγησε σε κάτι πιο ομαδικό και σε ένα άθλημα που επιμερίζονται οι ευθύνες τόσο στη νίκη όσο και στην ήττα.

Πάρα πολύ ωραία η σκέψη της μαμάς σου. Όταν λες από μικρή ηλικία, εσύ πότε περίπου ξεκίνησες να παίζεις βόλεϊ;

Περίπου στην έκτη δημοτικού, 11-12 ετών, εδώ σε μία τοπική ομάδα, στην ομάδα της Δόξας Δράμας. Η ομάδα διαλύθηκε, στη συνέχεια συνέχισα σε μία άλλη ομάδα, στον Ερμή Δράμας, όπου και ενηλικιώθηκα κυριολεκτικά και μεταφορικά στον αθλητισμό και στο βόλεϊ. Στη συνέχεια, με τις σπουδές μου το συνδύασα το να παίζω σε μία ομάδα στην Α1 στον Ηρακλή Θεσσαλονίκης, που ήταν και η πρώτη μου επαφή με την πρώτη κατηγορία του αθλήματος και ακολούθησαν κι άλλοι σταθμοί στη συνέχεια στην πορεία μου την αθλητική. 

Θέλεις να μας πεις λίγο περισσότερες λεπτομέρειες για τη Δράμα όταν ήσουν, πώς ξεκίνησες, τις ομάδες σου;

Ναι. Εντάξει, είναι ένα ερασιτεχνικό άθλημα γενικότερα το άθλημα του βόλεϊ και στην επαρχία υπάρχουν κάποιες δυσκολίες, όπως αυτές των μετακινήσεων, δεν είναι τόσο οργανωμένα τα σωματεία. Γινόταν μία πολύ καλή προσπάθεια εδώ στη Δράμα, παρόλ' αυτά, κάποιες καταστάσεις ίσως φαίνονται πρωτόγνωρες για κοπέλες οι οποίες μεγάλωσαν σε μεγάλες πόλεις, σε σωματεία που είχαν μια ιστορία στον αθλητισμό, οπότε ήξεραν να οργανώσουν ταξίδια, αποστολές ομάδων. Εμείς μπορεί, ας πούμε, να ταξιδεύαμε με αυτοκίνητα γονιών, μπορεί να παίζαμε 3 αγώνες μέσα σε ένα σαββατοκύριακο ή και σε μία μέρα, γιατί ήμασταν οι ίδιες κοπέλες που παίζαμε στο πρωτάθλημα ηλικιακό κορασίδων, νεανίδων και γυναικών, δηλαδή καλύπταμε όλα τα πρωταθλήματα οι ίδιες σχεδόν αθλήτριες. Αυτό έχει τα αρνητικά του από θέμα κούρασης, αλλά έχει και τα θετικά του, γιατί αποκτήσαμε πάρα πολύ μεγάλη εμπειρία, που παιδιά σε μεγάλες πόλεις δεν έχουν αυτήν την ευκαιρία. Έγιναν κάποιες πολύ καλές προσπάθειες εδώ, θεωρώ ότι απέκτησα πάρα πολλές φίλες, θεωρώ ότι κοινωνικοποιήθηκα μέσω του αθλητισμού. Ταξίδεψα σε ηλικίες που πολλά παιδιά μπορεί να μην έτυχε ή να ταξιδέψουν ή το μόνο τους ταξίδι να 'τανε σε διακοπές με την ευκαιρία να ταξιδέψουν και να επισκεφθούν κάποιο συγγενή τους. Εγώ κάθε σαββατοκύριακο έπρεπε να ταξιδεύω. Αυτό έπρεπε να το συνδυάσω με τα μαθήματά μου, με τα φροντιστήριά μου, με την επιθυμία μου να θέλω να πηγαίνω σινεμά, να βρίσκω τους φίλους μου, να βλέπω τη γιαγιά μου το σαββατοκύριακο στο χωριό. Οπότε κάπως έτσι κυλούσε η ζωή μου στα εφηβικά μου χρόνια κυρίως.

Η Δράμα ως πόλη έτσι πιστεύεις ότι είχε τότε τις εγκαταστάσεις από άποψη προπονητών, όλα αυτά, για να σου δώσει τα κατάλληλα πατήματα -να το πω- για να συνεχίσεις;

Ναι, εγκαταστάσεις υπήρχαν, υπήρχαν σε σύγκριση πάντα με άλλες επαρχιακές πόλεις της Ελλάδος. Σε σύγκριση με [00:05:00]επαρχιακές πόλεις του εξωτερικού, δεν είχαμε, δεν είχαμε και δεν έχουμε εγκαταστάσεις! Παρόλ' αυτά, σε σύγκριση με άλλες πόλεις επαρχιακές της Ελλάδας, θεωρώ ότι έχουμε αρκετά γήπεδα, καλοσυντηρημένα γήπεδα. Γενικά η Δράμα θεωρώ πως έχει μία ιστορία στον αθλητισμό και με το βόλεϊ και με το ποδόσφαιρο με τη Δόξα Δράμας. Είχε και ομάδα ανδρών της Δόξα Δράμας, η ομάδα μπάσκετ του ΚΑΟΔ επίσης ήταν σε Α΄ εθνική κατηγορία, οι ομάδες χάντμπολ των ανδρών είναι ακόμα στην πρώτη εθνική κατηγορία και των γυναικών, είχαν και συμμετοχές στην Ευρώπη. Οπότε θεωρώ ότι είναι μια πόλη που στηρίζει τον αθλητισμό και στηρίζει και τον..., δηλαδή τα ομαδικά αθλήματα, γιατί δεν είχαμε την ευκαιρία να έχουμε tennis club, οπότε "περιοριστήκαμε" -εντός εισαγωγικών- στο να ασχολούμαστε με ομαδικά αθλήματα και ένα από αυτά ήταν και το βόλεϊ. Είχα τη χαρά να έχω πολύ καλούς προπονητές, όλοι έχουμε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά μας, το καλό ήταν ότι με παρότρυναν και οι γονείς μου και με οδήγησαν στο να τα διαχειριστώ όλα αυτά έτσι, ώστε πάντα να κερδίζω από όλες τις καταστάσεις. Και από έναν κακό προπονητή θεωρώ ότι κέρδισα πολλά.

Τι κέρδισες όταν λες πολλά;

Το να μάθεις να διαχειρίζεσαι καταστάσεις έντονου στρες, που μπορεί να σου προκαλεί ένας άνθρωπος, καταστάσεις πίεσης, που αυτό το συνάντησα αργότερα και στην αθλητική μου πορεία και το συναντώ, αλλά και σε σχέση με τη δουλειά μου ή σε σχέση με τις σπουδές μου. Δεν ήταν οι γονείς οι υπερπροστατευτικοί σ' αυτό το κομμάτι, σε καμία περίπτωση. Ήταν οι γονείς οι οποίοι μου έλεγαν: «Είναι μία επιλογή σου! Σίγουρα έχει δυσκολίες όπως κάθε επιλογή, αλλά αν σου αρέσει, πηγαίνεις! Αν δεν σου αρέσει και νιώθεις ότι κάτι σε χαλάει, σταματάς και μπορείς να ξεκινήσεις κάποιο άλλο άθλημα». Δεν ήταν από πάνω μου, με άφησαν να τα βγάλω πέρα με περίεργες καταστάσεις, είτε σε σχέση με προπονητές, είτε σε σχέση με το σωματείο, σε σχέση με συναθλήτριες και νομίζω ότι αυτό με βοήθησε πάρα πολύ!

Απ' ό,τι καταλαβαίνω οι γονείς σου παίζουν έναν πάρα πολύ σημαντικό ρόλο στην πορεία σου, στη διαμόρφωση έτσι και του χαρακτήρα σου στον αθλητισμό, γιατί εντάξει, γενικά οι γονείς παίζουν σημαντικό ρόλο στον χαρακτήρα μας. 

Ναι και γενικά θεωρώ ότι στον αθλητισμό οι γονείς είτε μπορούν να βοηθήσουν πάρα πολύ ένα παιδί είτε να το καταστρέψουν! Βέβαια, πάντα οι προθέσεις θεωρώ ότι είναι οι καλύτερες, απλά δεν ξέρουν όλοι τον τρόπο ή δεν έχουν όλοι το ένστικτο, γιατί δεν νομίζω ότι οι γονείς μου είχαν κάποιες γνώσεις αθλητικής ψυχολογίας. Ήταν απλά ένα ένστικτο και σε συνδυασμό με το πώς μεγάλωσαν και οι ίδιοι λογικά, το ότι δεν είχαν ιδιαίτερα υπερπροστατευτικούς γονείς, κι αυτό ήταν που με βοήθησε εμένα, έπαιξαν και παίζουν καθοριστικό ρόλο. Σε κάποιες στιγμές που εγώ ένιωθα ότι μπορεί να είμαι η πιο καλή παίκτρια της ομάδας εδώ στη Δράμα, γύριζα σπίτι και δεν είχε γίνει..., δηλαδή κερδίζαμε ή έπαιζα πολύ καλά, γυρνούσα σπίτι και δεν άλλαζε κάτι, δεν γιορτάζαμε κάτι. Έκανα κάτι που μου αρέσει, πήγαν όλα καλά και η ζωή μας συνεχίζεται. Δεν έδωσαν υπερβολική αξία σε αυτό που κάνω. Αυτό με βοήθησε στο να μπορώ να ασχοληθώ και με τα μαθήματά μου, να μην παραμελήσω κάτι. Αυτό με κρατούσε προσγειωμένη στη φάση της εφηβείας, όπου θα μπορούσα να έχω διαφορετικό χαρακτήρα αυτήν τη στιγμή. Ήταν πάντα εκεί για να μου κάνουν κριτική, δεν ήταν οι γονείς που θα μου έλεγαν μόνο μπράβο και συνέχεια μπράβο, το άκουγα δύσκολα το μπράβο. Ήταν αυτοί οι οποίοι μου έκαναν κριτική ότι «Θα μπορούσες αυτό να το είχες κάνει καλύτερα!». Όταν ήμουν μικρή με στεναχωρούσε αυτό, γιατί έλεγα: «Μα πώς; Δεν βλέπουν ότι παίζω καλά; Δεν βλέπουν ότι παίρνω πολλούς πόντους;», αλλά μεγαλώνοντας με έκαναν πάντα να θέλω να γίνομαι καλύτερη και αυτό με οδήγησε και στο να έχω την πορεία που έχω μέχρι στιγμής στον αθλητισμό.

Πολύ ωραία! Όταν λες τώρα αυτή η πορεία, για πες μου πότε γίνεται για σένα το μεγάλο άνοιγμα, να το πω, που φεύγεις απ' την επαρχία, φεύγεις, πας ως φοιτήτρια, απ’ ό,τι καταλαβαίνω γίνεται το πρώτο μεγάλο μπαμ;

Ναι, στο δεύτερο, τρίτο έτος νομίζω -αν θυμάμαι καλά, έχουν περάσει και μερικά χρονιά- στον Ηρακλή Θεσσαλονίκης. Πρώτη φορά σε ομάδα Α1 εθνικής κατηγορίας, πρώτη φορά σε πιο επαγγελματικό περιβάλλον. Εκεί ήτανε το μεγάλο βήμα, εκεί ένιωσα ότι αλλάζει επίπεδο για μένα όλο αυτό. Άρχισα να αισθάνομαι πλέον πιο επαγγελματίας και εκεί ξεκίνησα, εκεί ξεκίνησε. Εκεί ξεκίνησε θεωρώ το..., ξεκίνησε να μ' αρέσει αυτό το επαγγελματικό περιβάλλον, είδα ότι μπορώ το χόμπι μου να το κάνω επάγγελμα! Είδα ότι μπορώ να βιοπορίζομαι απ' αυτό, γιατί [00:10:00]ήμουν φοιτήτρια και είχα ένα σημαντικό χρηματικό ποσό να με βοηθάει στο να μένω στη Θεσσαλονίκη μακριά απ' το σπίτι μου, να μην επιβαρύνω τόσο τους γονείς μου.

Και τα 2 προηγούμενα χρόνια ήσουνα..., έπαιζες στη Δράμα;

Έπαιζα στη Δράμα. Ήταν μια δύσκολη κατάσταση, πηγαινοερχόμουν 2 με 3 φορές τη βδομάδα με ΚΤΕΛ, ενώ παράλληλα παρακολουθούσα τα μαθήματα της σχολής μου, τα οποία ήταν υποχρεωτικά. Δηλαδή ξεκινούσα τα μαθήματα 8:00 ή 9:00 η ώρα το πρωί, τελείωνα γύρω στις 12:00-13:00, έπαιρνα αστικό που με πήγαινε στα ΚΤΕΛ της Θεσσαλονίκης. Απ' τα ΚΤΕΛ της Θεσσαλονίκης έπαιρνα υπεραστικό, το οποίο με έφερνε στη Δράμα, με περίμενε ο μπαμπάς μου στο ΚΤΕΛ, έτρωγα μεσημεριανό στο σπίτι μου, ξεκουραζόμουν και πήγαινα για προπόνηση. Τελείωνα την προπόνηση, πολύ βιαστικά έμπαινα, έκανα ένα ντους, με περίμενε ένα ταπεράκι συνήθως απ' τη μαμά μου για το βραδινό, το κρατούσε ο μπαμπάς μου, με περίμενε έξω απ' το γήπεδο, με πήγαινε στα ΚΤΕΛ, γύριζα στη Θεσσαλονίκη, έπαιρνα πάλι αστικό, επέστρεφα σπίτι μου, ξεκουραζόμουν και την άλλη μέρα είχα πάλι τη σχολή και τα μαθήματα. Δηλαδή οι γονείς μου μπορεί να μην ήταν υπερπροστατευτικοί, αλλά ήταν πολύ υποστηρικτικοί. Ειδικά σ' αυτά τα 2 χρόνια θεωρώ ότι με βοήθησαν πάρα πολύ. Αυτήν τη στιγμή δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου να κάνει κάτι παρόμοιο, το θεωρώ άκρως κουραστικό, αλλά τη στιγμή που το ζούσα ήμουν ενθουσιασμένη, ήμουν ενθουσιασμένη γιατί εκείνο τον καιρό η ομάδα προσπαθούσε να -της Δράμας- προσπαθούσε κι αυτή να αλλάξει επίπεδο και να γίνει πιο επαγγελματική κι εγώ ήμουν μέρος αυτής της ιστορίας. Οπότε αυτός ο ενθουσιασμός μάλλον με έκανε να μην κουράζομαι, να μην καταλαβαίνω την κούραση και το περνούσα όλο αυτό με μία συμπαίκτριά μου και μέχρι σήμερα και θεωρώ θα παραμείνει πολύ καλή μου φίλη, το περνούσαμε μαζί. Θα 'ταν διαφορετικό να 'μαι μόνη μου, νομίζω. 

Τότε η ομάδα σου στη Δράμα σε τι κατηγορία ήταν;

Ήταν στη δεύτερη κατηγορία, αλλά πρωταγωνιστούσε και ήθελε να ανέβει στην πρώτη κατηγορία, οπότε άρχισαν όλα να γίνονται λίγο πιο επαγγελματικά.

Και μετά τον Ηρακλή τελειώνεις τις σπουδές; Μέχρι να τελειώσεις τι έκανες; 

Μένω 2 χρόνια στον Ηρακλή, τελειώνω τις σπουδές μου και την επόμενη χρονιά πηγαίνω στη Νάξο. Ήταν η πρώτη φορά που άλλαξα περιβάλλον. Ήταν τόσο διαφορετικό, τέλος πάντων, το περιβάλλον σε σχέση μ' αυτά που έχω συνηθίσει, γιατί ήταν σε ένα νησί, δεν θυμάμαι αν μέχρι εκείνη τη στιγμή είχα επισκεφτεί νησί πάνω από 3 με 4 φορές και έπρεπε να ζήσω εκεί ξαφνικά για 8-9 μήνες. Έπαιξα εκεί για μία χρονιά. Το καλό είναι ότι πάλι είχα κάποιες παλιές μου συμπαίκτριες στο νησί από άλλες..., απ' τον Ηρακλή, ας πούμε. Ήταν πολύ ωραία, ήτανε κι αυτό κάτι πρωτόγνωρο! Σε μια μικρή, κλειστή κοινωνία εμφανίζονται 8-10 κορίτσια, τα οποία παίζουν βόλεϊ, ασχολείται όλο το νησί μαζί τους, γιατί δεν έχεις και πολλά πράγματα -ειδικά τον χειμώνα- να ασχοληθείς σ' ένα νησί, νιώθεις εκεί λίγο το κέντρο του κόσμου. Αυτό μπορεί να σε ρουφήξει λίγο, να σε αποπροσανατολίσει. Εμένα μου άρεσε, είχα ένα αρκετά καλό συμβόλαιο, το οποίο μου έδινε μια ανεξαρτησία, η οποία είναι πολύ ωραία αυτή η ανεξαρτησία να νιώθεις ότι μπορείς μόνη σου να βιοπορίζεσαι. Και τελειώνει η σεζόν εκεί, δεν ήτανε άκρως επιτυχημένη, αλλά δεν είναι αυτό που θυμάμαι, πιο πολύ θυμάμαι την πρώτη μου χρόνια σε νησί, ας πούμε. Έτσι το’ χω στο μυαλό μου.

Ένα πράγμα σαν τους αναπληρωτές που πάνε σε νησί και...

Ακριβώς! Ακριβώς, ακριβώς! Είναι νομαδική η ζωή του αθλητή. Η δική μου τουλάχιστον πορεία ήταν σαν να είναι σ’ ένα καραβάνι που τριγυρίζει στην Ελλάδα.

Σία, ήθελα να σε ρωτήσω, βλέπουμε πολλές ομάδες σε νησιά, π.χ. και στη Σαντορίνη, αυτό πού οφείλεται; Για βόλεϊ συγκεκριμένα κιόλας. 

Ναι, είναι 2 ομάδες έχει στη Σαντορίνη και στη Νάξο γυναικών και έχει μία ομάδα στη Σύρο ανδρών. Υπάρχουν κάποιες επιχειρήσεις, μικρότερες και μεγαλύτερες, οι οποίες μπορούν και στηρίζουν τις ομάδες στα νησιά. Υπάρχει ένα γήπεδο σίγουρα σε κάθε νησί, οπότε υπάρχει χώρος και χρόνος να διαθέσει το γήπεδο για την εκάστοτε ομάδα, αυτό είναι στα θετικά, γιατί σε μια πόλη όπως η Αθήνα το γήπεδο κάθε δήμου πρέπει να μοιραστεί στις ομάδες, πρέπει να μοιραστούν οι ώρες, δυσκολεύονται οι ομάδες να έχουν ώρες προπόνησης, ενώ σ’ ένα νησί έχεις σχεδόν την αποκλειστικότητα. Επιλέγεις τις ώρες [00:15:00]που θα προπονηθείς, είναι στα συν για έναν προπονητή να δουλέψει σε νησί. Οι αθλήτριές σου, εφόσον δεν είναι από κει, έχουν έρθει γι’ αυτόν τον σκοπό εκεί, δεν έχουν άλλες υποχρεώσεις, να δουλεύουν, να τρέχουν σε άλλες υποχρεώσεις, τέλος πάντων, οπότε είναι πολύ στοχευμένο όλο αυτό. Δηλαδή πηγαίνεις σε ένα νησί και ξέρεις ότι πάω για να παίξω βόλεϊ και η ζωή σου είναι γύρω απ' αυτό.

Πολύ ενδιαφέρον! Μετά εσύ..., ας φτάσουμε τώρα στη σημερινή σου πορεία; Τι θέλεις ακριβώς; Δεν ξέρω, ποιοι ήταν οι βασικοί σταθμοί σου για να φτάσεις σε αυτό που είσαι σήμερα;

Ναι, μετά τη Νάξο ακολούθησαν 2 χρόνια στην ΑΕΚ στην Αθήνα. Μετά την ΑΕΚ επέστρεψα στο νησί, όπου κι έμεινα για 4 χρόνια. Στο ίδιο νησί, έτσι; Μου άρεσε η ζωή στο νησί! Για μένα ήτανε ιδανικά! Ήταν μια μικρή κοινωνία, όπως είχα συνηθίσει και είχα μεγαλώσει, με κάποιες βασικές δραστηριότητες που εμένα μου αρκούν, το να μπορώ να πάω σινεμά, το να μπορώ να πάω σε ένα εστιατόριο ωραίο, το να μπορώ να ακούσω μια live μουσική σε κάποιο μαγαζί. Για μένα αυτά είναι αρκετά και ειδικά αν το συνδυάζεις με από 3 έως 6 ώρες προπόνηση την ημέρα δεν νομίζω ότι έχεις και τη δυνατότητα να κάνεις πολλά. Οπότε αυτά τα βασικά για μένα ήταν αρκετά. Η θάλασσα έχει πολύ ευεργετική ιδιότητα σ' εμένα, δηλαδή η επιρροή της είναι πολύ θετική σ' εμένα, με ηρεμεί και μου αρέσει. Ο κόσμος ήταν και είναι πολύ φιλόξενος στη Νάξο, έχω αναπτύξει φιλίες μετά από τόσα χρόνια, προσωπικές σχέσεις στο νησί. Θεωρώ ότι ένα μεγάλο μέρος της ενήλικης ζωής μου το έχω περάσει στη Νάξο. Οπότε μετά τα 4 χρόνια στη Νάξο, επιστρέφω στην Αθήνα, παίζω στην ομάδα της Ηλιούπολης, ξαναγυρίζω στην ομάδα της ΑΕΚ. Και τα τελευταία 3 χρόνια, τρίτη χρονιά θα είναι αυτή, είμαι στον Ολυμπιακό. Αυτή είναι η πορεία μου.

Και πότε εσύ άρχισες να νιώθεις ότι «Το όνειρό μου πραγματοποιείται, πραγματοποιήθηκε»; Δηλαδή ποιοι ήταν οι στόχοι σου κάθε φορά; 

Δεν θυμάμαι ποια χρονιά έκανα μια λίστα με το τι θέλω να πετύχω τη χρονιά. Πρώτη μέρα του χρόνου συνήθως το κάνω, κάνω μία λίστα με το τι θέλω να πετύχω μέσα σ' αυτό το έτος. Θυμάμαι, λοιπόν, ότι σε σχέση με τον αθλητισμό είχα βάλει σαν στόχο να παίξω στην καλύτερη ομάδα της Ελλάδας που είναι ο Ολυμπιακός και να είμαι βασικό μέλος στην προσπάθεια της εθνικής ομάδας. Το 2017 ήταν, αν δεν κάνω λάθος, ή '18 -δεν παίζει ρόλο για μένα τόσο πολύ αυτό- τα πέτυχα και τα δύο και εκεί ένιωσα ότι..., ένιωσα πλήρης, ένιωσα ικανοποίηση, ένιωσα ότι μπορώ και καταφέρνω πράγματα, δηλαδή βάζω στόχους και τους πετυχαίνω. Και σιγά σιγά, χρόνο με τον χρόνο καταλαβαίνεις και την αξία σου στον χώρο, συγκεκριμένα του αθλητισμού, νιώθεις ότι κάποιος μπορεί και αναγνωρίζει την αξία σου! Γιατί δεν είμαι, δεν ήμουν και δεν είμαι απ’ τις κοπέλες τις ταλαντούχες. Το ύψος μου, θεωρούμαι μια κοντή παίκτρια για βόλεϊ, θεωρούμαι κοντή παίκτρια, δεν έχω ιδιαίτερη δύναμη, κάποιο φυσικό στοιχείο που να με ξεχωρίζει. Οπότε όταν είδα να πετυχαίνω όλα αυτά, ένιωσα ότι οι κόποι μου, γιατί μόνο με προσπάθεια έγινε, αυτό που έχω καταφέρει μέχρι στιγμής, οτιδήποτε είναι αυτό, είναι μόνο με προσπάθεια και δουλειά! Με τίποτα άλλο! Δεν μου δόθηκε κάτι εύκολα, έπρεπε κάθε χρόνο να αποδεικνύω ότι μια κοντή παίκτρια μπορεί να παίζει σε υψηλό επίπεδο και αυτό συμβαίνει μέχρι και σήμερα. Δεν με πειράζει πλέον, γιατί πήρα μια ιδιαίτερη ικανοποίηση και με το ότι η καλύτερη ομάδα της Ελλάδας με επέλεξε και με το γεγονός ότι ήμουν και είμαι μέλος της εθνικής ομάδας, σε μεγάλες επιτυχίες της εθνικής ομάδας, όπως είναι πριν 2 χρόνια η συμμετοχή στο πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα.

Συγχαρητήρια!

Ευχαριστούμε!

Τι ύψος έχεις;

1,78.

Μια παίκτρια βόλεϊ τι ύψος πρέπει να έχει;

Οι συναθλήτριές μου, ο μέσος όρος -ο μέσος όρος- είναι γύρω στο 1,84, 85. Ο μέσος όρος!

Υπάρχουν τόσες πολλές ψηλές αθλήτριες;

Ναι! Ναι, ναι, ναι. Υπάρχουν, ζουν ανάμεσά μας!

Οκέι, γιατί εντάξει, δεν σε λες..., τώρα για το βόλεϊ ναι, μπορεί να είσαι-

Για το βόλεϊ είμαι, μπορείς να δεις σε μια ομαδική φωτογραφία και θα καταλάβεις, δηλαδή μπορεί στο χωριό μου να λένε: «Α, η [00:20:00]ψηλή εγγονή της Ελένης», αλλά αν με δεις στη φωτογραφία την ομαδική θα πεις: «Αυτό το κοριτσάκι είναι κοντό».

Ναι. Σία, ένιωσες ποτέ να καβαλάς το καλάμι στις μεγάλες επιτυχίες;

Όχι, δεν ένιωσα αυτό και αυτό έχει να κάνει μ' αυτό που συζητούσαμε στην αρχή, με το πώς διαμόρφωσαν οι γονείς μου την προσωπικότητά μου στην αρχή όλου αυτού. Γιατί ήταν πολύ πιο εύκολο να καβαλήσω το καλάμι στη Δράμα, σε μια μικρή, κλειστή κοινωνία που μπορεί κάποιος να φανεί πιο εύκολα, όπου και θεωρώ πως ήμουνα στα ηλικιακά πρωταθλήματα και αργότερα ότι εγώ με μία δύο κοπέλες ακόμα ήμασταν αυτές που κάναμε τη διαφορά στην ομάδα και φαινόταν. Οπότε πέρασε εκείνο το στάδιο αναίμακτα και μετά είχα διαμορφώσει έτσι τον χαρακτήρα μου και την προσωπικότητά μου -τον είχαν διαμορφώσει, τέλος πάντων, πολλοί παράγοντες- όπου δεν ένιωσα κάποια στιγμή ότι κάνω κάτι ιδιαίτερα σημαντικό. Έχει τύχει και σε συζητήσεις να λέω ότι εντάξει, έχω προσπαθήσει, έχω μοχθήσει, είναι κάτι δύσκολο αυτό που κάνω, αλλά δεν ανακάλυψα και την πενικιλίνη. Καμία βολεϊμπολίστρια και κανένας ποδοσφαιριστής δεν έχουμε προσφέρει άμεσα κάτι στην κοινωνία. Προσφέρουμε έμμεσα, ως παράδειγμα, ως τρόπος ζωής, ως πρότυπο, τέλος πάντων, μπορεί να ισχύει αυτό, αλλά άμεσα δεν έχουμε προσφέρει κάτι στην κοινωνία. Οπότε αυτό με κρατάει πολύ προσγειωμένη ότι παίζουμε ένα άθλημα, παίζουμε σε καλό επίπεδο, προσφέρουμε θέαμα, μακάρι να είμαστε ένα υγιές πρότυπο για τη νεολαία και αυτό είναι όλο!

Όσον αφορά τώρα το δικό σου άθλημα, το βόλεϊ, πόσο αναγνωρισμένο θεωρείς ότι είναι στην Ελλάδα;

Σε δημοτικότητα το βόλεϊ στις γυναίκες είναι το πιο δημοφιλές άθλημα, έχει τα περισσότερα ενεργά δελτία στην ομοσπονδία, τέλος πάντων. Τώρα αυτό είναι μια πληγή, είναι κάτι που με στεναχωρεί, γιατί είμαστε ερασιτέχνες, δεν θεωρείται επαγγελματικό το άθλημά μας των γυναικών! Δηλαδή εδώ θίγουμε δύο θέματα, το ένα είναι η ανισότητα που υπάρχει μεταξύ ανδρών και γυναικών, γιατί το ανδρικό είναι επαγγελματικό, έχουν ασφάλεια, έχουνε ένσημα, διασφαλίζουν τα χρήματά τους με συμβόλαια, μπορούν να διεκδικήσουν πράγματα. Στο γυναικείο δεν ισχύει αυτό. Δεν έχουμε καμία ασφάλεια, δεν έχουμε ένσημα, ιατρική περίθαλψη δεν υπάρχει, μόνο εάν η ομάδα σου έχει κάποια συνεργασία με κάποιο ιατρικό κέντρο. Τα συμβόλαια δεν έχουν καμία ισχύ, τα ποσά δεν είναι τα ίδια φυσικά, δηλαδή μιλάμε για πολύ μικρότερα ποσά. Οπότε το ένα είναι το θέμα ότι έχουμε επαγγελματικές υποχρεώσεις σε ένα μη επαγγελματικό περιβάλλον, που δεν μας ανταμείβει ανάλογα και δεν μιλάω μόνο χρηματικά, έτσι; Εννοώ και σε παροχές και σε ένσημα και σε όλα αυτά που είπα. Και το δεύτερο είναι ότι στο ίδιο άθλημα στους άντρες είναι επαγγελματικό! Αυτό, δηλαδή θίγουμε δύο θέματα εδώ, και του αθλητισμού γενικότερα, αλλά και την ανισότητα ανάμεσα στους άνδρες και στις γυναίκες ακόμα και στον αθλητισμό, εν έτει 2021.

Είσαι αισιόδοξη για το μέλλον; Μπορεί να αλλάξει κάτι;

Γίνονται κάποιες συζητήσεις, αλλά όσο δεν γίνεται μία συντονισμένη προσπάθεια, δύσκολα θα αλλάξει κάτι. Τις ομάδες τις βολεύει αυτό το καθεστώς, γιατί είναι στην ευγενική ευχέρεια της ομάδας το αν θα είναι συνεπής στις υποχρεώσεις της, το αν θα πάρεις όλο το συμβόλαιό σου, στο αν σε περίπτωση τραυματισμού σού παρέχει όλα όσα χρειάζεσαι. Οπότε είναι δύσκολο! Υπάρχουν κάποιες ομάδες που δεν λειτουργούν επαγγελματικά, που εκμεταλλεύονται αθλητές θεωρώ και αυτές τις ομάδες τις βολεύει αυτό το καθεστώς. Είναι άλλες ομάδες, οι οποίες προσπαθούν να το κάνουν επαγγελματικό, γιατί λειτουργούν σε αυτά τα πλαίσια, δηλαδή ο Ολυμπιακός λειτουργεί επαγγελματικά, δηλώνει τα χρήματα στην εφορία, πληρώνει φόρο γι' αυτά τα χρήματά, μας παρέχει ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, λειτουργεί σε απολύτως επαγγελματικά πλαίσια. Οπότε το να αλλάξει κάτι τυπικά δεν ζημιώνει κάπως τον Ολυμπιακό ή άλλα σωματεία που λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο, γιατί προφανώς δεν είναι μόνο ο Ολυμπιακός. Δεν ξέρω πώς μπορεί να γίνει, ευελπιστώ, όμως, να αλλάξει σύντομα για να μπορούν έστω τα κορίτσια να έχουν ένα κίνητρο στο μέλλον να ασχοληθούν με τον αθλητισμό. Γιατί αν το σκεφτούμε εμείς και η δική μου γενιά που δεν μας αναγνωρίζουν ως επαγγελματίες, το μόνο κίνητρο ήταν το πόσο πολύ το θέλουμε! Δεν υπήρχε ούτε επαγγελματικό κίνητρο, ούτε χρηματικό, ούτε τίποτα! Ήταν απλά το πόσο πολύ το θέλουμε.

[00:25:00]Ναι. Εσύ όλα αυτά τα χρόνια έχεις αντιμετωπίσει δυσκολίες που να σ' έχουν φέρει έτσι και σε δύσκολη θέση, ας πούμε, και με όλα αυτά που ακούμε τώρα στον χώρο του αθλητισμού, όχι μόνο στον χώρο του αθλητισμού δηλαδή, με το «Μe Too» που έχει ξεσπάσει, όλα αυτά-

Ναι.

Δεν ξέρω...

Δεν είχα κανένα τέτοιο περιστατικό και δεν έτυχε να υπάρχει και γύρω μου, να αντιληφθώ εγώ κάποιο τέτοιο περιστατικό, γιατί σίγουρα θα αντιδρούσα. Αλλά νομίζω ότι σε ομαδικά αθλήματα είναι πιο δύσκολο να συμβεί αυτό, γιατί είναι ελάχιστες οι στιγμές που ένας προπονητής θα είναι μόνος του με μια αθλήτρια, που ένας, ένα μέλος του συμβουλίου ή της ομάδας θα 'ναι μόνο του μ' έναν αθλητή. Λειτουργούμε ως σύνολο. Είμαστε 12-14 κοπέλες, που είμαστε μαζί στα αποδυτήρια, μαζί στο ξενοδοχείο, μαζί στα φαγητά, μαζί στο λεωφορείο, μαζί στα ταξίδια, οπότε ίσως αυτό είναι κάτι που παίζει ρόλο. Νιώθω τυχερή και λυπάμαι πάρα πολύ που αθλήτριες αντιμετώπισαν τέτοια περιστατικά, δηλαδή μπορώ να μπω στην ψυχολογία τους, όταν λένε ότι: «Φοβήθηκα ότι θα χάσω τους κόπους τόσων ετών», μπορώ να το καταλάβω! «Γι’ αυτό δεν μίλησα». Γιατί το ερώτημα είναι: «Γιατί δεν μίλησες τότε;». Πολλοί σκέφτονται γιατί δεν μίλησε όταν..., μπορώ να καταλάβω και μπορώ να σας πω πάρα πολλούς λόγους που μπορεί μια αθλήτρια να μη μίλησε τότε! Κρίνοντας απ' το τι κόπους έχει κάνει για να φτάσει σε αυτό το επίπεδο.

Θεωρείς εσύ ότι οι γυναίκες είναι πιο ευάλωτες γενικά στον αθλητισμό και με βάση αυτά που μου είπες και για όλα τα προηγούμενα, δηλαδή που λέγαμε για ασφάλιση, χρήματα;

Ευάλωτη σε σχέση με τι; Σε τέτοιου είδους συμπεριφορές;

Και με τα δικαιώματά τους γενικότερα; Δηλαδή γιατί οι άντρες...;

Εντάξει, νομίζω ότι αυτό αντικατοπτρίζει γενικά την κοινωνία μας, δηλαδή έχει να κάνει και με το εργασιακό περιβάλλον και με το πώς αμείβονται οι γυναίκες σε ίδιες θέσεις με τους άντρες. Δηλαδή είναι γενικά η ανισότητα που υπάρχει ακόμα και απλά ο αθλητισμός είναι ένα παρακλάδι, δηλαδή αντικατοπτρίζει το τι συμβαίνει στο σύνολο, δυστυχώς! Με τα χρόνια αυτό αλλάζει, πολλές επιχειρήσεις διαβάζω ότι είναι υποχρεωτικό να έχουν σε θέσεις διαχείρισης και διοικητικές, γυναίκες, οπότε ελπίζω να αλλάξει και στον αθλητισμό άμεσα.

Όσον αφορά για τα προηγούμενα πάλι, αν θέλεις λίγο, είναι μια ευκαιρία δηλαδή εσύ πού είσαι αθλήτρια να μας αναλύσεις την ψυχολογία του αθλητή. Δηλαδή πώς νιώθει, τι νιώθει, από τι νιώθει -και μια αθλήτρια κιόλας, που είσαι και γυναίκα- να κινδυνεύει; Όλο αυτό πώς διαμορφώνεται; Δηλαδή γιατί φτάνετε σ' ένα σημείο, τα όνειρά σας, εσύ που είπες είχες βάλει κάποιους συγκεκριμένους στόχους, δηλαδή ποιος είναι ο φόβος, ποια είναι η ψυχολογία του αθλητή;

Ο κυριότερος φόβος -έτσι όπως το βλέπω εγώ έτσι, όπως το αξιολογώ εγώ- είναι ο τραυματισμός. Εγώ είχα αρκετούς τραυματισμούς και σοβαρούς τραυματισμούς, έχω κάνει 3 χειρουργεία στα γόνατά μου, τα 2 ήτανε αρκετά σοβαρά, δηλαδή χρειάστηκε πάνω από ένα εξάμηνο αποκατάσταση. Αυτό σημαίνει αυτόματα ότι μπορεί να χάνεις μια ολόκληρη σεζόν. Για μένα το πρώτο και ο μεγαλύτερος φόβος μου ήταν και είναι ο φόβος του τραυματισμού. Και αυτό γιατί; Αυτό συμβαίνει γιατί σε περίπτωση τραυματισμού λόγω του ερασιτεχνικού περιβάλλοντος που υπάρχει, τέλος πάντων, δεν μπορείς να διασφαλίσεις τα χρήματά σου. Δηλαδή τραυματίζεσαι; Ωραία, δεν θα πληρωθείς! Και δεν μπορεί κάποιος να κάνει κάτι γι' αυτό, δεν μπορεί κανείς να κάνει κάτι γι' αυτό, ούτε εσύ, ούτε δικηγόρος, ούτε τίποτα, γιατί είσαι σε ένα ερασιτεχνικό άθλημα, που κανονικά δεν θα 'πρεπε να αμείβεσαι! Ο δεύτερος φόβος, πάλι σε σχέση με τους τραυματισμούς, είναι ότι τραυματίζεσαι, είσαι σίγουρη ότι η ομάδα σου θα καλύψει τα έξοδα της αποθεραπείας σου; Έχουν υπάρξει..., έχω προσωπικά βιώσει κατάσταση, όπου είχα κομμένο τον χιαστό μου στο γόνατο και έπρεπε να περιμένω γύρω στις 40 μέρες για να μαζέψουν κάποιοι φίλαθλοι και γνωστοί μου και άνθρωποι που ευαισθητοποιήθηκαν ένα ποσό, για να μπω στο χειρουργείο! Εννοείται πως η αποκατάσταση έγινε με δικά μου έξοδα, τα κάλυψε το τότε ταμείο που είχα εγώ λόγω του πατέρα μου, ας πούμε. Οπότε αυτό για έναν αθλητή είναι..., είναι σαν να μένεις -θα το πω λίγο ωμά- σαν να μένεις παράλυτος! Δηλαδή ξαφνικά δεν μπορείς να κάνεις αυτό που ξέρεις να κάνεις καλύτερα από οτιδήποτε άλλο και αυτό που είναι το επάγγελμά σου και είσαι αβοήθητη, περιμένεις κάποιος να σε βοηθήσει. Οι απολαβές μας [00:30:00]δεν είναι τόσο μεγάλες για να μπορώ να καλύψω μόνη μου χειρουργεία, αποκαταστάσεις, γιατρούς, μετακινήσεις, όλα αυτά. Και είσαι ένα έρμαιο στις διαθέσεις της ομάδας, γι’ αυτό και ο τραυματισμός είναι μεγάλος φόβος των αθλητών. Αν είσαι τυχερός και βρεθείς σ’ ένα σωματείο που θα σε στηρίξει είναι η εξαίρεση, δεν είναι ο κανόνας, δυστυχώς! Είτε γιατί τα σωματεία δεν έχουν αυτήν την οικονομική άνεση, είτε γιατί δεν θέλουνε ή δεν ασχολείται κάποιος μαζί σου. Γιατί απ' τη στιγμή που σταματάς να τους κάνεις τη δουλειά, δεν υπάρχει λόγος να σε φροντίσουν! Την έχουν αυτήν τη νοοτροπία πολλές ομάδες. Και το τελευταίο είναι ότι ωραία, τραυματίστηκα. Ποιος θα με θέλει τραυματισμένη του χρόνου; Πώς θα βρω ομάδα για του χρόνου; Γιατί ένας μεγάλος αριθμός κοριτσιών ζούμε απ' αυτό! Ναι, είναι πολλές κοπέλες που έχουνε τη δουλειά τους και μπορεί να πηγαίνουνε σε κάποιες προπονήσεις απόγευμα, αλλά στην Α1 συνήθως ζούμε απ' αυτό! Μπορεί μια κοπέλα να έχει οικογένεια, να στηρίζει το σπίτι της σ’ αυτά τα χρήματα. Οπότε σκέψου ξαφνικά να παραιτείται ένας πρόεδρος μιας ομάδας; Να μην σηκώνει τηλέφωνο η διοίκηση μιας ομάδας και εσύ να πρέπει να πληρώσεις το νοίκι σου, να πρέπει να πληρώσεις τους λογαριασμούς σου, να πρέπει να πληρώσεις τις υποχρεώσεις για το παιδί σου. Οπότε αυτοί είναι οι φόβοι θεωρώ και όλα σχετίζονται με το εργασιακό περιβάλλον που επικρατεί αυτήν τη στιγμή στον γυναικείο αθλητισμό.

Η ψυχολογία μιας αθλήτριας;

Σε σχέση με τι;

Σε σχέση... Κοίτα, εδώ πέρα, ναι, μπορούμε να βάλουμε πολλά πλαίσια. Μπορούμε να βάλουμε σε σχέση με το άθλημα, σε σχέση με την κοινωνική, προσωπική ζωή, σε σχέση με τα άγχη, σε σχέση με το μέλλον. Εσύ δηλαδή, αν το πάρουμε σε σχέση με το άθλημα, η ψυχολογία σου εσένα από τι κρίνεται;

Απ’ την απόδοση, απ’ την απόδοση συνήθως στα παιχνίδια, απ' αυτό κρίνεται η ψυχολογία του αθλητή. Όταν ένας αθλητής παίζει καλά στο παιχνίδι, νιώθει ικανός, νιώθει καλά. Και αντιθέτως, αντίστροφα, αν δεν έχει καλή απόδοση... Γιατί κάποια φώτα της δημοσιότητας πέφτουν πάνω στο άθλημα και πέφτουν πάνω στις καλές και στις κακές εμφανίσεις. Υπάρχουν site που μπορεί να γράψουν κάτι αρνητικό για μια αθλήτρια, για την απόδοσή της. Γενικά, όμως, πιστεύω ότι οι αθλήτριες που ασχολούνται με το βόλεϊ στην Ελλάδα αυτήν τη στιγμή το κάνουν γιατί τους αρέσει πάρα πολύ. Οπότε ναι μεν υπάρχουν μεταπτώσεις στην ψυχολογία, αλλά το θέλουμε τόσο πολύ υπό αντίξοες συνθήκες, που δύσκολα κάτι θα αλλάξει και θα επηρεάσει ριζικά την ψυχολογία, έτσι ώστε να τα παρατήσει, ας πούμε. Τώρα σε όλα τα άλλα πλαίσια έχει να κάνει μ' αυτούς τους φόβους που προανέφερα, με τα συμβόλαια, με τον τραυματισμό, με το ποια ομάδα θα μπορέσει να προσφέρει θέση, ας πούμε, σε μια αθλήτρια που είναι τραυματισμένη ή που δεν είχε μια καλή σεζόν. Γενικά κάθε χρόνο δεν υπάρχει καμία σταθερότητα και καμιά σιγουριά. Κάθε καλοκαίρι, δηλαδή λες: «Ωραία, τώρα πρέπει να ξεκινήσω απ' την αρχή, να βρω μια ομάδα, να δω αν είναι φερέγγυα, να διαπραγματευτώ τα χρήματά μου, να βάλω δικλείδες ασφαλείας», οι οποίες είναι τυπικά, δηλαδή ουσιαστικά δεν υπάρχουν, γιατί δεν έχουν ισχύ τα συμβόλαιά μας, είναι ιδιωτικά συμφωνητικά χωρίς καμία ισχύ. Οπότε όλα αυτά επηρεάζουν την ψυχολογία θεωρώ μιας γυναίκας αθλήτριας στο βόλεϊ.

Πώς βρίσκεις μια ομάδα;

Πώς βρίσκεις μια ομάδα; Συνήθως σε προσεγγίζει η ομάδα. Υπάρχουν και μάνατζερ τα τελευταία χρόνια, αλλά συνήθως σε προσεγγίζει η ομάδα. Σε παίρνει τηλέφωνο, είναι μικρός ο κύκλος, γνωριζόμαστε όλοι μεταξύ μας. Μπορείς να βρεις το τηλέφωνο οποιουδήποτε σε 5 λεπτά και είτε... Επικοινωνούν συνήθως με τις αθλήτριες. Αν μια αθλήτρια έχει μάνατζερ, τους παραπέμπει στον μάνατζερ, αν όχι, μιλάει η ίδια και διαπραγματεύεται η ίδια με κάποιον απ' τη διοίκηση της ομάδας.

Στην κοινωνική σου ζωή πόσο σε έχει επηρεάσει ο αθλητισμός, η ενασχόλησή σου, έτσι;

Ναι, θεωρώ πως έχω χάσει αρκετές στιγμές! Γενικά πιστεύω πως με πολλή προσπάθεια έχω καταφέρει να συνδυάσω τον αθλητισμό με την υπόλοιπη ζωή μου αρμονικά. Έχω -δόξα τω Θεώ- έχω φίλους αρκετούς και παιδικούς φίλους, όπου αυτή η σχέση χτίστηκε όλα αυτά τα χρόνια παρά τις υποχρεώσεις μου. Έχω χάσει αρκετές στιγμές, αλλά έχω κερδίσει και πολλά απ’ τον [00:35:00]αθλητισμό, οπότε κάπως αυτό αντισταθμίζεται. Σίγουρα δεν είχα χρόνο να πηγαίνω διήμερο ή τριήμερο, δεν έχω..., δηλαδή σαββατοκύριακο εν μέσω αθλητικής σεζόν δεν θυμάμαι να μπορέσω να έχω να πάω για μια εξόρμηση με τους φίλους μου ή να μπορέσω να ακολουθήσω. Τα καλοκαίρια που έχουμε υποχρεώσεις με την εθνική ομάδα πάλι δεν μπορώ να είμαι στις διακοπές που θα πάνε οι φίλοι μου ή οι φίλες μου. Πριν 2 χρόνια κάτι που με πείραξε είναι ότι έχασα τον γάμο ενός πολύ καλού μου φίλου απ’ το σχολείο για μόλις μία δύο μέρες. Δηλαδή επέστρεψα τη μέρα που τελείωνε το γλέντι, κάπως έτσι. Παρόλ' αυτά, προσπαθώ να επενδύω τον ελεύθερό μου χρόνο στις διαπροσωπικές μου σχέσεις με τους γονείς μου, με την οικογένειά μου. Το πρώτο πράγμα που κάνω με το που τελειώνει η σεζόν και έχω χρόνο είναι να έρθω να δω την οικογένειά μου. Και με τους φίλους μου. Και από κει και πέρα να κάνω πράγματα εκτός αθλητισμού! Μου αρέσει το θέατρο, μου αρέσει το σινεμά, μου αρέσουν οι συναυλίες. Δεν θέλω να ασχολούμαι μονόπλευρα με τον αθλητισμό, θέλω να είμαι ένας..., να γίνω ένας άνθρωπος πολύπλευρος, που απλά ασχολήθηκε παραπάνω με τον αθλητισμό.

Και έρχεται στη ζωή σου η εθνική ομάδα.

Ναι.

Πώς ένιωσες τότε;

Πρώτη φορά έγινε η κλήση μου στις μικρές εθνικές ομάδες, εθνική κορασίδων, ας πούμε, το 2004. Ναι, τότε. Η χαρά μου ήταν απερίγραπτη, ο ενθουσιασμός μου ήτανε..., δηλαδή θυμάμαι και τώρα όταν ήρθε το έγγραφο της ομοσπονδίας στον σύλλογο και μου το έδωσε ο σύλλογος, πήγα κρατώντας το κολλαριστό στο σπίτι, δεν το δίπλωσα, για να το δείξω στη μαμά μου! Είναι η ύψιστη τιμή θεωρώ το να αγωνίζεσαι με το εθνόσημο είτε είσαι στις μικρές κατηγορίες είτε είσαι στις μεγάλες. Απ' το 2004 μέχρι σήμερα κάθε φορά που φοράω τη φανέλα με το εθνόσημο και ακούω τον εθνικό ύμνο ανατριχιάζω, το ίδιο. Ακριβώς το ίδιο! Είναι ύψιστη τιμή, είναι τιμή και σε σχέση με το ότι εκπροσωπείς τη χώρα σου, είναι τιμή και καταξίωση το ότι βρίσκεσαι στις καλύτερες αθλήτριες της Ελλάδας και για μένα είναι μια εμπειρία που δηλαδή δεν μετανιώνω τα καλοκαίρια που έχασα απ' τους φίλους μου, απ’ τους γονείς μου, απ’ τις παρέες μου. Γενικά η άποψή μου είναι ότι αθλητισμό μπορείς να κάνεις μέχρι κάποια συγκεκριμένη ηλικία και θα το κάνω όσο μπορώ. Γιατί αν κάποια στιγμή αποφασίσω στα 60 μου ότι θέλω να ασχοληθώ με το βόλεϊ, δεν θα μπορώ! Οπότε τώρα που ακόμα μπορώ, στον βαθμό που μπορώ, θα ασχοληθώ μ' αυτό που μου αρέσει, αλλά χωρίς να -όπως είπα- να ασχολούμαι μονόπλευρα με αυτό, δηλαδή να μην είναι μόνο αυτό! Να προσπαθώ να συνδυάζω και να είμαι ένας άνθρωπος που..., κοινωνικός, που έχει τις παρέες του, τους γονείς του και όλα τα υπόλοιπα.

Ποιος ήταν θεωρείς ο μεγαλύτερός σου αγώνας με την εθνική;

Νομίζω, όχι νομίζω, είμαι σίγουρη, πριν 2 χρόνια, μετά από 18 ή 20 χρόνια προκρίθηκε η Εθνική Ομάδα Γυναικών στην τελική φάση του πανευρωπαϊκού πρωταθλήματος! Αυτός ο τελευταίος αγώνας όταν συνειδητοποιήσαμε ότι είμαστε στο πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα μετά από μια εικοσαετία και ότι γινόμαστε μέρος μιας ιστορίας. Δηλαδή εμείς συζητούσαμε πριν 20 χρόνια που είχε πάει η τότε ομάδα με αυτή κι αυτή κι αυτή την αθλήτρια στο πανευρωπαϊκό. Θεωρώ ότι γίναμε μέρος της ιστορίας και ότι μετά από 20 χρόνια, όσες φορές και αν πάει η εθνική ομάδα, γιατί θα πάει, θεωρώ ότι η εθνική ομάδα έχει μια ανοδική πορεία, θα συζητάνε ότι τότε το 2018 είχε προκριθεί μετά από τόσα χρόνια η εθνική ομάδα σε πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα! Αυτοί οι αγώνες ήτανε για μένα πολύ έντονοι και σίγουρα είναι απ' τις καλύτερες στιγμές στην αθλητική μου πορεία.

Εσύ τώρα πώς το φαντάζεσαι το μέλλον σου; Έχεις βάλει κάποιους νέους στόχους;

Το γεγονός ότι ξέρω ότι έχει μια ημερομηνία λήξης ο αθλητισμός, γιατί κάποια στιγμή όσο κι αν θέλει το μυαλό σου, το σώμα σου δεν σ' ακολουθεί, οπότε γι’ αυτόν τον λόγο δεν [00:40:00]παραμέλησα και τις σπουδές μου, γιατί ήξερα ότι θα υπάρχει μια επόμενη μέρα. Και θέλω γι' αυτήν την επόμενη μέρα να είμαι και προετοιμασμένη και να έχω όσο περισσότερα εφόδια γίνεται κι όσο περισσότερες εναλλακτικές γίνεται! Γι' αυτόν τον λόγο τελείωσα και τη σχολή μου, στο αντικείμενο που σχετίζεται άμεσα, που είναι η προπονητική. Μου αρέσει πάρα πολύ η προπονητική ακαδημιών σε παιδική και εφηβική ηλικία. Το μεταπτυχιακό μου σχετίζεται πάλι με το άθλημα, βέβαια αποκτάς γενικότερες γνώσεις. Παρακολούθησα κάποια σεμινάρια pilates, με ενδιαφέρει το baby swimming. Γενικά, θέλω να έχω εναλλακτικές, γιατί σίγουρα η μετάβαση είναι δύσκολη, γιατί κάνω κάτι στο οποίο είμαι αρκετά καλή, ας πούμε, κάτι όπου..., ένας χώρος ο οποίος είμαι αναγνωρίσιμη, έχω αυτοπεποίθηση γιατί το κάνω πολλά χρόνια. Και ξαφνικά θα βρεθείς σ’ ένα περιβάλλον εργασιακό, γιατί θα πρέπει να δουλέψεις, όπου θα είσαι αυτός με τη μικρότερη εμπειρία σε ό,τι κάνεις. Αν δεν ασχοληθείς με την προπονητική, οτιδήποτε κάνεις, θα είσαι αυτός με τη μικρότερη εμπειρία. Αν αυτήν τη στιγμή θέλω να ξεκινήσω να ασχολούμαι με το pilates, που μου αρέσει, με τη μέθοδο pilates, έχω μηδέν εμπειρία. Έχω τις γνώσεις, ναι, που συνοδεύονται με τις γνώσεις μου απ’ τη σχολή και το μεταπτυχιακό μου, αλλά έχω τη μικρότερη εμπειρία. Και τελειώνω από κάτι που έχω μεγάλη εμπειρία και πάω σε κάτι ξαφνικά που έχω μηδενική εμπειρία! Οπότε αυτή η μετάβαση είναι, θεωρώ ότι θα 'ναι δύσκολη και θεωρώ ότι όσο περισσότερες εναλλακτικές έχω, τόσο πιο ομαλά θα γίνει αυτή η μετάβαση. Και αυτός είναι κι ο στόχος μου και γι’ αυτό προσπαθώ τα τελευταία χρόνια να συνδυάζω τον αθλητισμό με το να κάνω κι άλλα πράγματα, δηλαδή σεμινάρια, επιμορφώσεις, όλα αυτά.

Θεωρώ ειδικά και για σένα που έχεις φτάσει να παίζεις σε μια πάρα πολύ μεγάλη ομάδα, επομένως και η ψυχολογία σου και η αυτοπεποίθησή σου είναι ακόμα μεγαλύτερη και θεωρώ ότι γενικά ο αθλητισμός, στον αθλητισμό βασικά κατέχει πολύ σημαντικό ρόλο η ψυχολογία-

Ισχύει!

Αυτό θα σε ρίξει, ρε παιδί μου, ότι θα πεις: «Τώρα εγώ είμαι εδώ, δεν ξέρω, δεν...».

Ναι, είναι... Έχουν υπάρξει διάφορα άρθρα αθλητών, βέβαια από αθλήματα, ας πούμε, όπως το ποδόσφαιρο ή το μπάσκετ, όπου είναι τεράστια η δημοσιότητα που έχουν -αυτό είναι στα θετικά, δηλαδή μας βοηθάει αυτό, αν και θα προτιμούσα να έχει το άθλημα μεγαλύτερη δημοσιότητα και ας ήταν η μετάβαση πιο δύσκολη- όπου αισθάνονται ξαφνικά ότι είναι ασήμαντοι, που δεν ισχύει αυτό. Αλλά όταν όλη σου η ζωή είναι γύρω απ’ τον αθλητισμό και όταν μόνο από εκεί τρέφεται η αυτοεκτίμησή σου είναι δύσκολο! Είναι δύσκολη η μετάβαση και ξέρω ότι θα δυσκολευτώ, ξέρω ότι σίγουρα θα υπάρχουν μεταπτώσεις στην ψυχολογία μου. Αλλά όσο πιο γρήγορα βρεις κάτι -έτσι το 'χω στο μυαλό μου- όσο πιο γρήγορα βρεις κάτι άλλο να ασχολείσαι, ένα καινούριο ενδιαφέρον, και δεν μείνεις χωρίς να ασχολείσαι με κάτι, τόσο πιο εύκολα και γρήγορα θα ξεπεράσεις αυτό το μεταβατικό στάδιο.

Εσύ σκέφτηκες ποτέ να τα παρατήσεις;

Να τα παρατήσω; Πολύ στιγμιαία στους τραυματισμούς μου. Το μικρόβιο αυτό μου το 'βαζε η μαμά μου, η οποία φοβόταν για την υγεία μου, όπου σε κάθε τραυματισμό..., στον πρώτο τραυματισμό μου είπε: «Ρε παιδί μου, μήπως να το σκεφτείς, μήπως να μην ασχολείσαι τόσο έντονα; Γιατί κοίτα, τραυματίζεσαι και η κατάσταση δεν είναι τόσο ιδανική». Την πρώτη φορά τής είπα: «Μαμά, εντάξει, τραυματισμός ήταν, τυχαίνει σε όλους». Στο δεύτερο χειρουργείο επέστρεψε η μαμά μου δυναμικά, μου λέει: «Ορίστε, δεν είναι ένα, είναι δύο. Και τι θα γίνει τώρα; Και πάλι θα πονάς και πάλι θα βάλεις σε κίνδυνο την υγεία σου». Της είπα: «Μαμά, εντάξει, όλα έχουν δυσκολίες. Δεν είμαι..., δεν θέλω να τα παρατήσω έτσι». Και ήρθε και ο τρίτος τερματισμός που δεν είπε τίποτα, απλά με κοίταξε και της είπα: «Μαμά, μην πεις λέξη! Τώρα είμαι ακόμα πιο μεγάλη, το έχω σκεφτεί, τα έχω ζυγίσει και επιλέγω». Αυτό που μου έμαθε και η ίδια ότι κάθε επιλογή μας έχει συνέπειες, όπως όταν μπορεί να γυρνούσα κλαίγοντας στο σπίτι, επειδή μου φώναξε ένας προπονητής μου και μου έλεγε η μαμά μου: «Επέλεξες να παίξεις βόλεϊ. Είναι αυτός ο προπονητής τώρα. Ή θα πρέπει να δεχτούμε τις συνέπειες ή σταματάμε αυτό που κάνουμε». Αυτό, λοιπόν, πέρασε στην ενήλικη ζωή μου, όπου είχα συνέπειες τους τραυματισμούς, ως συνέπεια τους τραυματισμούς, αλλά εγώ επέλεξα αυτό που κάνω και παντρεύτηκα και τις συνέπειες μαζί.

[00:45:00]Κοίτα, το θετικό είναι ότι έχεις πετύχει τους στόχους σου, τα όνειρά σου, δηλαδή δεν θεωρώ μεγαλύτερη ευτυχία απ' αυτό και πιστεύω ότι γι' αυτό έχεις ξεχάσει κι όλους τους τραυματισμούς. Ξεχάσει, εντάξει…

Μου τους θυμίζουν τα γόνατά μου στις σκάλες, αλλά... Ναι, θεωρώ ότι ειδικά με τις τελευταίες επιτυχίες με την εθνική ομάδα ένιωσα μια πληρότητα! Ποτέ δεν θα νιώσω πλήρης, πάντα θα θέλω κάτι παραπάνω, ένα πρωτάθλημα παραπάνω, κάτι παραπάνω, αλλά νομίζω ότι αν μπεις σ' αυτήν τη διαδικασία, δεν θα είσαι ποτέ ευχαριστημένος και με τον εαυτό σου και με τη ζωή σου! Εγώ νιώθω ευτυχισμένη και ευχαριστημένη. Νιώθω ότι έχω πετύχει έναν μεγάλο βαθμό πληρότητας σε σχέση με τον αθλητισμό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι σταματάω να προσπαθώ ή ότι δεν υπάρχει το ίδιο ενδιαφέρον. Απλά νιώθω πλήρης, νιώθω ότι είμαι πολύ εντάξει κι ότι πήρα σωστές επιλογές όταν χρειάστηκε.

Αυτό είναι ό,τι καλύτερο!

Θα το δούμε, θα το κρίνουμε στο τέλος βέβαια, γιατί, ας πούμε, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι αυτοί οι τραυματισμοί μπορεί να χαλάσουν την ποιότητα ζωής μου αργότερα. Δηλαδή το να έχεις αρθρίτιδα μπορεί τώρα να το λέμε και να χαμογελάμε, αλλά αυτό θα δυσκολέψει τα πράγματα όταν έχεις παιδιά ή όταν είσαι μεσήλικας και πρέπει να μεταφέρεις τα ψώνια σου. Αλλά δεν γίνεται να έχουμε μόνο θετικά απ’ τις επιλογές μας. Θα το διαχειριστώ όταν έρθει η ώρα, θεωρώ ότι θα βρω τρόπο να τα διαχειριστώ.

Το να κάνεις οικογένεια είναι στα πλάνα σου;

Ναι, γενικότερα είναι στα πλάνα μου. Και νομίζω ότι το γεγονός ότι μεγάλωσα σε μια χαρούμενη οικογένεια και ευτυχισμένη οικογένεια με κάνει να ανυπομονώ, έχω μια ανυπομονησία, αλλά ξέρω ότι το κάθε πράγμα θα γίνει στον καιρό του!

Πάρα πολύ ωραία! Θέλεις εσύ κάτι να προσθέσεις; Κάτι να μου πεις άλλο επιπλέον που δεν σε ρώτησα, σχετικά με τον αθλητισμό, μ' εσένα; Να δώσεις κάποιο μήνυμα στα νέα παιδιά βασικά;

Γενικά, νομίζω ότι καλύψαμε ένα ευρύ φάσμα. Από κει και πέρα σαν μήνυμα στα νέα παιδιά θα ήθελα να ξέρουν ότι δεν μπορούμε τίποτα όμορφο να το πετύχουμε χωρίς προσπάθεια! Δηλαδή αν κάτι μας έρθει πολύ εύκολα, δεν είναι αρκετά όμορφο! Βλέπω γενικά τα τελευταία χρόνια στην κοινωνία μας ότι πολλά πράγματα όλοι μας τα έχουμε με ευκολία κι αυτό μας κάνει να μην ξέρουμε να προσπαθούμε. Οπότε μπορεί πολλά νέα παιδιά να νιώσουν ότι δεν μπορούν άλλο να προσπαθήσουν ή ότι δεν θα τα καταφέρουν ποτέ, αλλά είναι πιο κοντά στον στόχο τους απ' ό,τι νομίζουν! Πάντα χρειάζεται λίγη παραπάνω προσπάθεια και οτιδήποτε θέλουν να πετύχουν, όχι μόνο στον αθλητισμό, και στην επαγγελματική τους ζωή και στην προσωπική τους ζωή, θέλει πάντα λίγη παραπάνω προσπάθεια. Εκεί που νιώθεις πως δεν μπορείς άλλο, θέλει λίγη παραπάνω προσπάθεια και είσαι πιο κοντά στον στόχο σου απ’ ό,τι φαντάζεσαι!

Πολύ ωραία. Να σε ευχαριστήσω πολύ γι' αυτήν τη συνέντευξη! Σου εύχομαι ό,τι καλύτερο επαγγελματικά, προσωπικά, κοινωνικά. Πρωταθλήματα να ευχηθώ μιας και είσαι και αθλήτρια, νίκες με την εθνική, όλα γενικότερα, ό,τι καλύτερο!

Σε ευχαριστώ κι εγώ πολύ!