[00:00:00]Καλησπέρα.

Καλησπέρα.

Θα μου πεις τ΄ όνομά σου; 

Παναγιώτης.

Ωραία, είναι Τρίτη 23 Ιουνίου είμαι με τον Παναγιώτη στην Κυψέλη, εγώ είμαι ο Λουκάς Φρέρης από το Istorima. Ξεκινάμε. Παναγιώτη για πες μου, έχεις τελειώσει με τις στρατιωτικές σου υποχρεώσεις;

Έχω εκπληρώσει τις στρατιωτικές μου υποχρεώσεις με Ι5, με απαλλαγή. Αφού πήρα πτυχίο, κάποια στιγμή έληξε η αναβολή μου και με πήραν τηλέφωνο από το τμήμα, δέκα μέρες πριν -υποτίθεται ότι είναι και ένα μηνάκι αυτό κανονικά- ότι παρουσιάζομαι. Εντάξει εγώ είχα αποφασίσει και ιδεολογικά αλλά και επειδή δεν το σήκωνα, ψυχικά κυρίως, το να μην μπω στο στρατό. Πήγα στο τμήμα, πήρα το χαρτί και μετά κάπως κίνησα διαδικασίες για να έχω ένα χαρτί για μία ψυχολογική πάθηση. Πήγα σε έναν γιατρό ιδιώτη κάποιες μέρες πριν, ψυχίατρο, ο οποίος μου έγραψε, δεν θυμάμαι τι μου έγραψε ότι έχω την πρώτη φορά, κάπως θυμάμαι ότι ήθελε να γράψει πιο βαρύ χαρτί και εγώ επειδή αγχωνόμουν με δουλειές και τέτοια του είπα να μη γράψει κάτι πάρα πολύ βαρύ. Και αφού πήρα το χαρτί πήγα στο... ήρθε η μέρα ρε παιδί μου αυτή που ήταν να παρουσιαστώ. Όπου υπάρχουν δύο τρόποι για να γίνει αυτή η διαδικασία. Είτε να πας στο στρατόπεδο που παρουσιάζεσαι είτε να πας στο Φρουραρχείο στην πόλη που είναι να καταταχθείς, στην πόλη απ΄ την οποία είσαι συγγνώμη! Εγώ πήγα στο φρουραρχείο, γενικότερα φαντάζομαι έτσι και ως λίγο για να δυσκολέψει η διαδικασία υπάρχει πάρα πολύς κόσμος στοιβαγμένος απ' έξω στο φρουραρχείο. Εγώ πήγα... πρέπει να ήμουνα εκεί γύρω στις 05:00-05:30 η ώρα το πρωί. Είχε απ' έξω λαό ήδη μαζεμένο δεν υπήρχε χαρτάκι, σειρά προτεραιότητας ή κάτι τέτοιο, απλά περίμενες σε μία σειρά και κάποια στιγμή γύρω στις 07:00 ή 08:00 που ήρθε ο ψυχίατρος, μας έβαλαν μέσα, έσκασε ένας καραβανάς, δεν ξέρω τι ήταν, ο οποίος μας έδωσε οδηγίες, προσπαθούσε να μας στοιχίσει τώρα κόσμο random, τυχαίο κόσμο που δεν πήγαινε για να μπει, αρκετά αστείο αυτό. Γενικότερα πάρα πολύ άγχος στην όλη διαδικασία, τέλος πάντων μπαίνουμε μέσα, μας δίνει οδηγίες ότι... Η διαδικασία τότε ήτανε ότι έπρεπε να ανέβεις να πάρεις από ένα παραπεμπτικό, να δηλώσεις για ποιο λόγο δηλαδή δεν θες να μπεις, να πάρεις ένα παραπεμπτικό, αν είναι ψυχολογικός λόγος να ανέβεις στην Πεντέλη στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο, να σου κάνει γνωμάτευση ένας ψυχίατρος, να φύγεις από κει, να ξανακατέβεις στο Φρουραρχείο και μετά να -που είναι στην Κατεχάκη- και μετά να πας στο Μοσχάτο, αν θυμάμαι καλά, που είναι το Ρουφ. 

Αυτά μέσα σε πόσες ώρες πρέπει να τα κάνεις; 

Αυτά υποτίθεται ότι πρέπει να τα κάνεις την ίδια μέρα. Η αλήθεια είναι ότι σου λένε εκεί με το που πεις ότι άμα πάρεις το παραπεμπτικό, δηλαδή άμα κάνεις τον κύκλο του πας Φρουραρχείο, φεύγεις, πας Πεντέλη, γυρνάς φρουραρχείο, είσαι καλυμμένος. Δεν υπάρχει ενδεχόμενο να βγεις λιποτάκτης ας πούμε. Αλλά εντάξει, εγώ δεν γνώρισα και κανένα που να θέλει να παιδευτεί δύο μέρες ας πούμε και να πηγαίνει να την κάνει αυτή τη διαδικασία. Γενικότερα ήμασταν όντως κόσμος που δεν την πολυπάλευε, έπαιζε πολύ άγχος σε όλο τον κόσμο, ήταν κι αξημέρωτα κιόλας, ήτανε όλοι κομμάτια, όπου... τώρα θυμάμαι ότι περίμεναν έξω από ένα κουβούκλιο, μπήκαμε μέσα, είχε κάτι ψιλογραφιάδες, γράφαν εκεί πέρα, μας δώσανε το παραπεμπτικό και μετά ξεκινά έτσι ψιλο-ταξίδι. Πρέπει να προλάβεις από το κέντρο της Αθήνας να φτάσεις στην Πεντέλη, να ξαναγυρίσεις και να πας και Μοσχάτο μετά, τέλος πάντων λίγο παράνοια. Φεύγω πάω στην Πεντέλη όπου -εντάξει δεν συζητάμε ότι αν δεν έχεις μέσο, δεν προλαβαίνεις να τα κάνεις αυτά τα πράγματα με τίποτα- φτάνουμε στην Πεντέλη, ήμουνα μαζί με ένα φίλο, -εντωμεταξύ, παρένθεση εδώ, είχε και έργα στη Μεσογείων και φάγαμε άπειρη κίνηση- όπου μπαίνω στον ψυχίατρο, δεν υπήρξε κάποια πολύ μεγάλη συνεννόηση, ήταν «Γιατί δεν θες;». «Δεν μπορώ, δεν την παλεύω». «Χαρτί;». «Ναι». «Εντάξει, άστο το χαρτί θα το δείξεις στην επιτροπή, εντάξει σου 'χω γράψει αναβολή, φεύγεις». Υπάρχουν εκεί τρία ενδεχόμενα ή να σου γράψει εξάμηνο ή ένα χρόνο ή δύο χρόνια, την απαλλαγή την παίρνεις στα δύο χρόνια αναβολών. Οπότε εκεί έχεις επιλογή είτε θα πας ας πούμε μία φορά στην αρχή, θα πάρεις ένα δίχρονο και θα πας μετά αφού τελειώσει το δίχρονο για μία τελευταία φορά είτε αν σου γράψουνε χρόνο θα πας τρεις φορές το σύνολο ή θα σου γράψουν εξάμηνο θα πας πέντε. Εμένα[00:05:00] μου είχε γράψει την πρώτη εξάμηνη το οποίο γενικά είναι λίγο γιατί μετά πρέπει όντως να πας να το περάσεις πέντε φορές αυτό το πράγμα που δεν είναι και πολύ ευχάριστη διαδικασία. Φεύγω από 'κει, ξανατρώμε τρελή κίνηση με έργα στη Μεσογείων, έχει φτάσει ψιλο-μεσημεράκι, ήτανε και άνοιξη, καλοκαίρι, δεν θυμάμαι ακριβώς είχε έτσι σούπερ ζέστη, ήμασταν μέσα στο αυτοκίνητο και εγώ είχα αγχωθεί με το εξάμηνο, γυρνάγαμε στο Ρουφ για να τελειώσω τα χαρτιά και είχαμε κολλήσει στην κίνηση και έλεγα και από μέσα μου «Δεν θα προλάβω τώρα να δεις και θα πρέπει να κατεβαίνω και άλλη δεύτερη μέρα για αυτή την παράνοια τώρα». Παρόλα αυτά κάπως εκεί ήταν ένα κομβικό σημείο γιατί άρχισα να συνειδητοποιώ ότι άμα δεν θεωρούσα ότι δεν το σήκωνα μία και ότι θα πάθαινα τίποτα ας πούμε εκεί μέσα, είδα λίγο τη διαδικασία δηλαδή πόσες ώρες συναναστράφηκα με αυτό και δεν άντεχα με τίποτα, δηλαδή οριακά πάθαινα κρίσεις πανικού. Φτάνω ξανά στο Φρουραρχείο, μία ανούσια διαδικασία εκεί απλά έπρεπε να γυρίσω ένα χαρτί το οποίο μετά έπρεπε να το προωθήσω από μόνος μου στο Ρουφ, δεν ήτανε να γίνει κάτι άλλο και φεύγω και φτάνω στο Ρουφ είχε φτάσει τύπου 14:00 η ώρα το μεσημέρι απ' τις 05:00 το πρωί, κάτι τέτοιο, και έλεγα «Στο τσακ πρόλαβα η αλήθεια είναι το Ρουφ». Ε μπήκα και εκεί, εκεί η αλήθεια είναι πιο... σαν διαδικασία ας πούμε είναι η με το λιγότερο σουρεαλισμό σχετικά με όσα ζεις ας πούμε στα δύο προηγούμενα. Είναι μόνο ψιλο-γραφιάδες οι οποίοι κάνουν τη δουλειά τους. Που τους πας το χαρτί, σου δίνουνε το χαρτί, σου λένε ότι τώρα θα περάσεις μετά από ένα μήνα από μία επιτροπή στο 401 και θα... εκεί θα επικυρωθεί ουσιαστικά η απόφαση την οποία έχει προτείνει ο ψυχίατρος. Όπου εκεί... Βασικά πάω στο Ρουφ, ‘ντάξει τελειώνω τη διαδικασία, μετά από κάνα μήνα όντως πάω στο 401, πάλι πρωί, μας στέλνουν σε ένα κουβούκλιο, είχε λίγο κόσμο απέξω δυο-τρεις που περιμένανε, καμία σχέση δηλαδή με το Φρουραρχείο που ήμασταν δεκάδες, όπου μπαίνω μέσα στον ψυχίατρο, ήταν καθισμένος σε ένα γραφείο όπου δεν με ρώτησε σχεδόν τίποτα, δεν είναι ότι γίνεται κάποια γνωμάτευση δηλαδή ή κάτι, και μου λέει «Εντάξει στην έκανα ένα χρόνο την αναβολή» αυτό. Και τελειώνει έτσι η πρώτη μέρα, η πρώτη φορά μάλλον, η πρώτη αναβολή, εντάξει με τρελά σκηνικά μέσα, σουρεαλισμός πολύ μεγάλος, βλέπεις έτσι λίγο τους παρατημένους πιο πολύ αυτής της κοινωνίας εκτός από αυτούς που πάνε δηλαδή έτσι και πιο ιδεολογικά να πάρουν χαρτιά, βλέπεις κόσμο που δεν την παλεύει όντως, πολύ, και το παίδεμα που πρέπει να ρίξουνε, βλέπεις Ρομά που σκάνε όλοι μαζί και κάπως έτσι είναι αρκετά αστείο γιατί τους τα κάνουνε «όπα» σε ό,τι οργάνωση έχουνε φτιάξει, τους λένε και εγώ «Δεν πρέπει να ΄ρθετε εδώ πρέπει να παρουσιαστείτε κάπου αλλού», λένε «Εδώ ήρθα τώρα», παίζει μία τέτοια παράνοια. Εντάξει όση ώρα είσαι εκεί ψιλο-γελάς με το σουρεαλισμό της κατάστασή σου, των υπολοίπων που είναι στην ίδια φάση με σένα και με το σουρεαλισμό που ζούνε οι στρατιωτικοί που βρίσκονται μέσα που από 'κει που κάπως έτσι και καλά θέλουνε να είναι κάπως φουλ οργανωμένο αυτό το πράγμα. Προφανέστατα δεν συμβαίνει καθόλου έτσι και απλά επικρατεί μια κατάσταση χαώδης, με κόσμο να περιφέρεται και τέτοια. Μετά οι άλλες δύο δεν ήταν... Εντάξει την πρώτη φορά είχα βαρέσει πάρα πολύ άγχος, οι επόμενες δύο δεν ήταν τόσο σκληρές, ήταν πιο κάλμα, κάπως συνηθίζεις και λίγο τη διαδικασία, όχι ότι δεν πήγαινα με άγχος. Δηλαδή κάθε φορά όταν ήτανε τη μέρα πριν πάω στο Φρουραρχείο έπαιζε λίγο άγχος, πολύ, όχι λίγο άγχος! Η δεύτερη φορά ήτανε... Τη δεύτερη φορά δεν τη θυμάμαι σχεδόν καθόλου, θυμάμαι την τελευταία. Ξανά στο Φρουραρχείο και οι τρεις φορές ήτανε, δεν πήγα να παρουσιαστώ στο στρατόπεδο, τη δεύτερη φορά κάπως είχε αλλάξει η διαδικασία έτσι ήταν λίγο πιο γρήγορη, και πάλι φουλ άγχος, αλλά εντάξει δεν είχα πάει από τις 05:00 το πρωί, νομίζω κάπως και ήμουνα λίγο καλύτερα και μας είχαν στήσει σε μία ουρά, περιμέναμε με τον ψυχίατρο και όση ώρα ήμασταν εκεί, εντάξει κάνεις και λίγο... Μιλάς και λίγο με κόσμο και βλέπεις έτσι διαφορετικό είδος κόσμου που δεν την παλεύει ας πούμε να μπει. Θυμάμαι μάλιστα τη δεύτερη φορά κιόλας για να φτάσω μετά στο Ρουφ είχαμε -επειδή την πρώτη φορά είχα πάει με το φίλο με τ' αμάξι, τη δεύτερη θα 'πρέπει να πάρω μέσα το οποίο είναι λίγο ανέφικτο- για να πάμε κάναμε... συνεννοηθήκαμε με ένα παλίκαρο που γνωρίσαμε εκεί και μας πήγε αυτός που μέσα στο αμάξι του κιόλας συν[00:10:00]ειδητοποιήσαμε ότι έχουμε κοινό γνωστό, τέλος πάντων. Αυτό, η δεύτερη λίγο πιο light, πιο διαδικαστική, στην τρίτη ξανά βάρεσα έτσι λίγο παραπάνω άγχος που στο Φρουραρχείο πλέον τα πράγματα ήταν πάρα πολύ απλά, δηλαδή μπήκα, μου λεν' «Οκ απαλλαγή», αυτό. Στην επιτροπή ήταν λίγο πιο... είχα αγχωθεί παραπάνω καθότι τελευταία θεωρούσα ότι ίσως και να δυσκολέψουν λίγο ας πούμε. Έπαιξε ένα αυτό και «Γιατί δεν μπαίνεις; Α! Είναι η τελευταία σου και δεν θα μπεις και αυτό και εκείνο και κάτι τέτοια», αλλά αυτό. Κάπου εκεί τελείωσε η διαδικασία, πήρα το Ι5 και αυτό. 

Από τις τρεις φορές ποια ήταν η περισσότερο αγχωτική; 

Δεν μπορώ να διαλέξω ανάμεσα στην πρώτη και στην τρίτη, αλλά θα πω η πρώτη. Γιατί στην τρίτη έπαιζε άγχος γιατί ήταν η τελευταία και όντως ρε παιδί μου είναι και καλά ας πούμε η πιο δύσκολη, όχι ότι δεν έχει κάτι δύσκολο σαν διαδικασία, αλλά τουλάχιστον ξέρεις τη διαδικασία, την έχεις ξαναζήσει. Οπότε δηλαδή ας πούμε κιόλας την πρώτη φορά επέλεξα να μην πάω μόνος μου, επέλεξα να πάω με παρέα και όχι μόνος μου γιατί δεν ήξερα και καθόλου τη διαδικασία και αν θα το σήκωνα αυτό το πράγμα, τις άλλες δύο αποφάσισα να πάω μόνος μου και να μην αγγαρέψω κόσμο και για να μην να μην ξέρω κιόλας ότι έχω και κάποιον εκεί πέρα και απλά να με, κάπως ρε παιδί μου, άμα πάθω καμιά κρίση πανικού ή οτιδήποτε να ξέρω ότι πρέπει να βασιστώ στον εαυτό μου για να μην πάθω καθόλου βασικά. Οπότε... πες, πες... 

Πριν πας, πριν ξεκινήσεις διαδικασίες για το Ι5 είπες ότι είχες απευθυνθεί σε έναν ψυχίατρο, ιδιώτη, που σου έδωσε ένα χαρτί κτλ. Πριν από αυτό τον ψυχίατρο είχες δει ποτέ άλλον; 

Όχι, όχι. Δεν είχα… Το σκεφτόμουνα πάρα πολύ για ψυχοθεραπεία αλλά δεν το κάνει, δεν το είχα δοκιμάσει. Ενώ δεν το είχα ακριβώς στο κεφάλι μου ας πούμε σαν ταμπού ή κάτι τέτοιο, κάπως με έπιανε και ένα ότι «εντάξει το 'χω, το βρίσκω και μόνος μου, βγάζω άκρη». Εντάξει υπήρχαν και περίοδοι που ήταν πολύ άσχημες και δεν έβγαζα, αλλά παρόλα αυτά δεν το είχα δοκιμάσει. 

Και όταν είχες πάει λοιπόν -γυρνάω πάλι στην πρώτη φορά- όταν πήγες την πρώτη φορά να πάρεις το Ι5, τον πρώτο που συνάντησες από όλη τη διαδικασία ήταν γιατρός ή όχι;

Μέσα στο Φρουραρχείο; Όχι. Πρώτα συνάντησα... ρε παιδί μου σαν τέτοιο πρώτο συνάντησα το φύλακα της πύλης ο οποίος μάλλον ήταν κανένας φαντάρος ξέρω 'γω, αλλά δεν είχα συναναστροφή, ο πρώτος που συνάντησα ήταν αυτός ο καραβάνας που προσπαθούσε έτσι αποτυχημένα να μας στοιχίσει και μας έδινε οδηγίες ψιλό... αυτό το βροντόφωνο, το «φωνάζω και δίνω εντολές», «Καθίστε, εδώ, λοιπόν όλοι μία χαρά θα είστε, πηγαίνετε καθίστε εκεί, θα περιμένετε στην ουρά, ένας-ένας θα μπαίνετε μέσα». Σαφέστατες οδηγίες λες και απευθύνεται σε παιδάκια για το τι πρέπει να γίνει, κάθε ένα κομματάκι ξεχωριστά με πάρα πάρα πολύ δυνατά με έντονο ύφος, του πας να πείσεις κάποιον ας πούμε με τη φωνή σου. 

Ωραία, την πρώτη φορά όμως που μπήκες σε ψυχίατρο, σε γραφείο που ήτανε γιατρός—

Ναι—

Μπορείς να μου περιγράψεις λίγο τη σκηνή; 

Ε αυτό ήταν περίεργο, εκεί κάπως λίγο πριν μπω έχει αρχίσει να χτυπάει το άγχος κόκκινα και αποφάσισα ότι αφού αυτό πάω να δείξω κιόλας, θα το αφήσω. Και μπήκα μέσα και δεν μπορούσα ακριβώς να του απαντήσω καν αλλά δεν ήταν ότι με ρώταγε και κάτι, δηλαδή ήτανε ας πούμε κάτι ερωτήσεις τύπου «Δουλεύεις;». «Όχι». «Ωραία τώρα πρέπει να μπεις που δεν δουλεύεις γιατί άμα μετά έρθεις και με δουλειά τι θα σου πω;». Ότι τι θα μου ΄λεγε; Ότι «Εντάξει άμα έχεις δουλειά Οκ. Δεν θα σε πάρουμε τώρα αγόρι μου»; Δηλαδή τι ερώτηση; Μέσα στο άγχος -μιλάμε για τρελό άγχος, έτρεμα φουλ, εντάξει κακή φάση πολύ- μου φαινόταν κάπως, δεν μπορούσα ακριβώς καν να το αιτιολογήσω, ενώ μου φαίνεται λογικό τώρα. Ότι τι, αλλιώς θα μου έλεγε «Μπες»;. «Όχι μην μπεις ξέρω 'γω άμα έχεις δουλειά»; Ότι δεν είναι λογικό άμα δεν έχεις δουλειά να μην μπορείς να μπεις; Ποιος ακριβώς θα σε πληρώνει; Άδειες, πως ακριβώς θα γυρίσεις σπίτι σου; Οτιδήποτε χρειαστεί ας πούμε τι θα γίνει; Και με γονείς άνεργους εκείνη την περίοδο. Και ήταν αυτό, ήταν πάρα πολύ αγχωτικό, κράτησε πάρα πολύ λίγο για να μπορέσω να σου πω και το 'χω στο μυαλό μου πολύ έτσι απόμακρα. Δεν έχω ακριβώς δηλαδή το τι έγινε, θυμάμαι όμως να μετανιώνω τη στιγμή που άφησα το άγχος μου να κυριεύσει τη διαδικασία ας πούμε, και αγχώθηκα τόσο πολύ γιατί όντως με ρώτησε παράλογα πράγματα τα οποία δε... Όχι ότι υπήρχε απάντηση, υπό οποιαδήποτε άλλη συνθήκη, βλακείες ήτανε αλλά εκείνη την ώρα δεν μου πήγε καν το μυαλό ότι ξέρεις «κάποιος σου λέει κάτι παράλογο αυτή τη στιγμή». 

Άρα δεν έμοιαζε με εξέταση ιδιαίτερα... 

Τι! Ούτε καν! Ποια εξέταση; Ούτε κοντά σε εξέταση δεν ήτανε, ήτανε πιο... Εγώ ρε π[00:15:00]αιδί μου το εξέλαβα ως ότι σε τσιγκλάω λίγο, έτσι για το τσίγκλισμα ας πούμε, για το καψωνάκι, «Κάτι θα σου γράψω οκ», δεν το ξέρεις από την αρχή φυσικά αυτό. «Σε τσιγκλάω όσο μπορώ» και αυτό. Δεν ήταν «Τι έχεις, πως νιώθεις;». Δηλαδή πήγα σ' έναν άνθρωπο που είναι ψυχίατρος, δεν πήγα σε κάτι random. Περίμενα ότι... Ήξερα, ιστορίες είχα ακούσει και από πριν, δεν θεωρούσα ότι θα γίνει κάποια σοβαρή εξέταση ας πούμε, αλλά περίμενα ότι τουλάχιστον κάποια πραγματάκια έτσι τέτοια πιο, ας το πούμε λίγο ευγενικά ή λίγο δεν ξέρω του επαγγέλματος, μπορεί και να ΄ναι τώρα... να μην είναι σωστό αυτό αλλά περίμενα κάπως ξέρεις θα υπάρχουνε κάποια όρια και κάποιος σεβασμός απέναντι σε έναν ασθενή, ακόμα κι αν είναι υποψήφιος φαντάρος κι εσύ στρατιωτικός γιατρός, θεωρούσα κάποια στάνταρ θα ισχύουνε. Στην επιτροπή ήτανε πιο κομπλέ ως προς αυτό το κομμάτι, όχι και ότι και εκεί γινόταν κάτι, αλλά ήταν λίγο πιο κομπλέ σε αυτό. Ήτανε λίγο πιο... Δεν ήταν εξέταση δηλαδή και πάλι αλλά τουλάχιστον δεν υπήρχε ένα «Ξεπερνάω τα όρια» ας πούμε ή ένα... Μπαίνεις μέσα στο γραφείο αυτού του ψυχίατρου ας πούμε και νιώθεις λες και είσαι παιδάκι και σε μαλώνουνε, ότι κάτι δεν έχεις κάνει σωστά. Μπαίνει σε μια διαδικασία και σου λέει ο άλλος «Τι; Γιατί; Όχι μπορείς! Τι έχεις ξέρω ΄γω;» Κάπως τι είναι αυτά ρε φίλε; Άλλο πράγμα έχεις διαβάσει, άλλη αντιμετώπιση θα έπρεπε να έχεις ας πούμε. Και σαν εξέταση καθόλου πάντως, σίγουρα όχι. 

Είπες πριν ότι είχες ακούσει διάφορες ιστορίες πριν πας. Αφού πήγες;

Αφού πήγα έχω να λέω ιστορίες απ΄ το στρατό. Είναι το στανταράκι, όλοι... Δεν ξέρω όντως νιώθω ότι οριακά μιλάμε με τους ανθρώπους που έχω συναναστραφεί που πάνε κι αυτοί ή έχουνε πάει για Ι5, περισσότερο εμείς μιλάμε για τον στρατό παρά κάποιος που έκανε. Από κάποιο σημείο και μετά, σου βγαίνει φαντάζομαι λίγο στην αρχή όταν έχεις κάνει στρατό και μετά σταματάς να το θυμάσαι. Ε εμείς το δίνουμε λίγο παραπάνω. Κοίταξε να σου πω τώρα, υπήρχαν διάφορες ιστορίες που ήταν λίγο τραβηγμένες, υπήρχαν άλλες που παρά-ήταν χαλαρά δηλαδή θεωρώ ότι είναι και το πως θα το αντιμετωπίσεις το πράγμα, δηλαδή υπήρχανε γνωστοί που πήγανε και ήτανε μια χαρά δεν αγχωθήκανε ας πούμε εκείνη την ώρα, υπήρχανε και άλλοι που πήγανε και ήτανε στην ίδια φάση με 'μένα. Ξέρω σίγουρα ότι αφού το πήρα, αρκετά άτομα που ήταν μετά έτσι κάπως από 'μένα να κάνουνε την ίδια διαδικασία, με παίρναν τηλέφωνο, είχαν έτσι μια επικοινωνία, το συζητάγαμε για το πως είναι και τι θα αντιμετωπίσουν και τέτοια. 

Ωραία, και τώρα που έχει τελειώσει όλη αυτή η διαδικασία, έχουν περάσει και κάποια χρόνια, κάποιος καιρός, έτσι; 

Ναι; 

Όταν το ξαναφέρνεις στο μυαλό σου... Καταρχάς το ξαναφέρνεις; 

Ναι, το ξαναφέρνω η αλήθεια είναι και όχι με πολύ καλούς όρους, δηλαδή ακόμα δεν είναι ότι έχω ξε-αγχωθεί τελείως. Όταν έτσι το αναμοχλεύω λίγο στο κεφάλι μου ας πούμε ή όταν... Συνήθως ξεκινάει επειδή το συζητάω με κάποιον που είναι να περάσει από αυτή τη διαδικασία. Όταν κάπως το συζητάω έτσι και ξανά-αναφέρω και τους λέω όλη αυτή την ιστορία και «πως ήταν» και «τι σου είπανε» και «τι μου είπανε» και όλο αυτό, με πιάνει πάλι ένα άγχος, ανάλογα την περίοδο που είμαι, με πιάνει και πολύ άγχος θα μπορούσα να πω. Δηλαδή έχει σκάσει και περίοδος που μ' έχει ρωτήσει φίλος που είναι να περάσει τη διαδικασία και έχω αγχωθεί λες και θα πάω εγώ ας πούμε με κάποιο τρόπο. Δεν είναι ότι μου ΄χει περάσει και light. Είχε το κόστος της αυτή η διαδικασία. Φαντάζομαι με τον καιρό θα καλμάρει λίγο παραπάνω και όταν έτσι νιώσεις και μια σιγουριά ότι εντάξει τέλειωσε, δεν έχω πάρε-δώσε μ' αυτό. Υπάρχει κι ένα άγχος τώρα ότι δεν ξέρεις και ποτέ και αν -θα είναι παράλογο αλλά- αν θα υπάρξει κάποια άλλη συνέπεια λόγω αυτού. Φημολογείται, και οι περισσότεροι άνθρωποι οι οποίοι έχουν κάνει τη διαδικασία λένε πως όχι αλλά εντάξει δεν σταματάς και να το έχεις ακριβώς στο κεφάλι σου. Φαντάζομαι όχι για πάντα και ελπίζω κιόλας αλλά...

Ο κοινωνικός στιγματισμός σε επηρέασε καθόλου; Όχι σε επηρέασε, εννοώ σε προβλημάτισε πριν ξεκινήσεις τη διαδικασία; 

Ο κοινωνικός στιγματισμός όχι τόσο πολύ, αλλά ήτανε και επιλογή ο κόσμος με τον οποίο το άνοιξα αυτό το ζήτημα. Δεν πήγα και το είπα στους παππούδες μου ας πούμε, χαρούμενος, γιατί θεωρώ ότι δεν θα ήταν αυτοί χαρούμενοι μετά. Δεν θεωρώ ότι είναι κάτι το οποίο... Δηλαδή θεωρώ ότι άμα πας ας πούμε πίσω σε παπουδό-γιαγιάδες, εκείνη τη γενιά, «είναι κακό». «Είναι κακό» σαν επιλογή «είναι κακό» σαν συνθήκη, «δεν πρέπει να το κάνεις». Άμα πας μια γενιά μετά τύπου 40-50 ας πούμε τώρα 50-60 εκεί ίσως, ανάλογα βέβαια, δεν λέω ότι είναι και η πλειοψηφία, κάπως υπάρχει και ένα λίγο πιο «Οκ κάν’ το αλλά μήπως θα έχεις συνέπειες μετά, μήπως δεν θα μπορ[00:20:00]είς να βρεις δουλειά; Μήπως κάτι τέτοιο;». Δηλαδή και λίγο οκ και λίγος φόβος ας πούμε το «Μην υπάρξει πρόβλημα μετά. Δεν είναι λάθος η επιλογή σου». Είναι πιο κατανοητό -θεωρώ εγώ τουλάχιστον- το να μην πας ας πούμε ή είναι πιο σεβαστό το «Να μην την παλεύεις πας», καλύτερα αλλά έχει μείνει αυτός ο φόβος του κοινωνικού στιγματισμού που ίσως να 'ναι πιο παλιός. Εμένα... εγώ δεν τον είχα καθόλου σαν παράμετρο στο κεφάλι μου, αν εξαιρέσεις το επαγγελματικό που είναι ένα άγχος ρε παιδί μου. Το μήπως δεν μπορείς να... μήπως κάπου χρειαστεί να πας ένα χαρτί το οποίο να φαίνεται και σου πούνε «Άκυρο» και όλο αυτό. 

Το ΄χεις μετανιώσει; 

Όχι. Όχι, ιδιαίτερα με τρεις φορές που πήγα και είδα τη διαδικασία -τρεις διπλές μαζί με την επιτροπή- δεν θα την πάλευα. Πριν, κάποια χρόνια πριν ξεκινήσει, πριν ξεκινήσω τη διαδικασία θεωρούσα ότι εντάξει, δεν θα πάθω τίποτα και να μπω. Ότι είναι λίγο πιο πολύ επιλογή παρά ανάγκη. Μπαίνοντας μέσα σ' αυτό το πράγμα, βλέποντάς το, όσο το βλέπεις τουλάχιστον από αυτή την οπτική μπορεί και... είναι πολύ μεγάλες οι πιθανότητες ότι δεν θα την πάλευα.

Οκ. Σ' ευχαριστώ πολύ! 

Να ΄σαι καλά.