«Σκέρτσα και καμώματα»: μεγαλώνοντας στην Κοκκινιά του Πειραιά

Ενότητα 1

Ιστορικά στοιχεία Κοκκινιάς-Νίκαιας

00:00:00 - 00:02:37

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Είναι Πέμπτη 5 Μαρτίου 2020. Είμαι η Ιόλη Αποστόλου και είμαι με τη γιαγιά μου, την… Ζαζοπούλου Αικατερίνη. Και σε φωνάζουνε; Καίτη. Έτσι μεος του. Τώρα, βέβαια, έχουν αλλάξει τα δεδομένα. Με τον Καλλικράτη, νομίζω, έχει πάρει και το Ρέντη και έχει πάρει και κάποια άλλη περιοχή. 

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 2

Συλλογικά τραύματα και χαρές της γειτονιάς

00:02:37 - 00:14:55

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Πώς τη θυμάσαι τη γειτονιά σου; Η γειτονιά μου ήτανε τελείως… Η γειτονιά μου τώρα… Η αλήθεια είναι ότι, αν περάσω τώρα, τη γειτονιά μου δεν έζι σε όποιους τους έλεγες: «Καθίστε. Έχουμε τραπέζι». Μερικοί καθόντουσαν και χωρίς να τους το πεις. Ήτανε κι αυτό μία από τις παραδόσεις. 

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 3

Παιχνίδια στον δρόμο

00:14:55 - 00:24:22

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Ως παιδιά πώς περνάγατε τη μέρα σας; Ως παιδιά; Πανευτυχείς ήμασταν όλοι! Φαντάσου ένα σμήνος από πουλιά, να τρέχει το πρώτο… Πώς κάνουνε σχόλοιποι πέντε πάνω. Εκεί ήταν πια πολλά τα γέλια, γιατί άλλος λύγιζε, άλλος… πέφταν όλοι μαζί, γινόντανε όλο αυτό. Είχε, όμως, και για τις…

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση
Θέματα
ΓειτονιάΗθη και Έθιμα

Ενότητα 4

Έθιμα και τρόποι διασκέδασης στη γειτονιά

00:24:22 - 00:36:56

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Α, αυτό που γινόντανε πολύ γέλιο ήτανε στον κλήδονα. Ο κλήδονας, λοιπόν, ο κλήδονας, το αμίλητο νερό. Κατά τις… Τον Ιούνιο κάπου ήτανε, νομίρόλο που αλλάξανε οι ζωές μας, ακόμα τη βλέπουμε και τη θυμάμαι: «Είναι η Μάρω. Αυτή είναι η Μάρω, η οποία την είχε ξεγεννήσει η μαμά μου».

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 5

Προσπάθεια για επιβίωση στην Κατοχή

00:36:56 - 00:41:43

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Τι άλλο να πω; Να πω… Είχαμε και… Μέσα σ’ όλα τ’ άλλα είχαμε και άλογα. Είχαμε δύο πολύ όμορφα άλογα, τον Τάκη, κάτασπρος, και την Μπέλλα, κ το ‘41; Μικρό παιδί κι αυτός. Και τον έβαζε να κοιμάται δίπλα της στ’ αμάξι. Τον κουκούλωνε για να μην κρυώνει και πήγαινε και έκανε αυτό.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 6

Απώλεια στον πόλεμο της Κορέας

00:41:43 - 00:45:01

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Δεν ξέρω για τ’ άλλα, γι’ αυτήν την περίοδο. Να πω και γι’ αυτήν την περίοδο, να πω εκεί, γιατί είχα μιλήσει για τις χαρές και τις λύπες τηςο ύψωμα, αυτό το «Scotch». Άρα, λοιπόν, είπαμε, λύπες όλη η γειτονιά μαζί, χαρές όλη η γειτονιά μαζί αλλά και καυγάδες όλη η γειτονιά μαζί. 

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 7

Συλλογική αίσθηση της γειτονιάς και αποδόμηση αυτής & μικρασιατική μουσική

00:45:01 - 00:53:50

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Συλλογικά. Συλλογικά! Για πότε ανακατευόταν η μία γειτόνισσα, που «Μου είπες αυτό», που «Σου είπα τ’ άλλο», που ανακατευότανε η τρίτη για να… Θυμάμαι μετά που άρχισα κι εγώ να μεγαλώνω, γιατί σαν πιτσιρίκι έτρεχα από πίσω τους. Χόρευα κι εγώ ό,τι χορεύαν οι άλλοι. Ναι, χορεύαμε!

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 8

Διασκέδαση στον κινηματογράφο, τα κέντρα διασκέδασης και τα πάρτυ

00:53:50 - 01:08:20

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Και τώρα θα σου πω κι ένα γεγονός. Χορεύαμε, και πρέπει να χορεύαμε πολύ μικρά. Εγώ απ’ το σπίτι αυτό, απ’ αυτή τη γειτονιά, πρέπει να ‘φυγαείχα δει, έτσι, λίγο πλαδαρό και δε μου πολυάρεσε. Μ’ άρεσε ο James Dean, αλλά χωρίς να πεθαίνω, να κόβω φλέβες. Δεν έκοβα ποτέ φλέβες για…

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 9

Oικογενειακό ιστορικό και η έννοια της «περηφάνειας»

01:08:20 - 01:14:16

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Τι άλλο να πούμε για την ηλικία αυτή, να πούμε για την περίοδο εκείνη; Μετά σιγά-σιγά, όπως λέμε, η γειτονιά άρχισε να διαλύεται, ν’ αλλάζεισυμμαθητάς μου και τους φίλους μου και να τους αξιολογήσω με το βιός τους, ας πούμε. Πάντοτε είχα την αίσθηση σαν ίσος προς ίσο προς όλους.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 10

Φοίτηση στην ελληνογαλλική σχολή Jeanne d' Arc

01:14:16 - 01:28:22

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Βέβαια, ανεβαίνοντας το εισόδημα της οικογένειας, μου δόθηκε και η ευκαιρία και πήγα σ’ ένα καλό σχολείο. Πήγα στο Γυμνάσιο, δηλαδή —το ΔημοΉτανε… Μ’ ένα ακορντεόν και μ’ ένα πιάνο ήταν τα παλιότερά μας πάρτι. Τώρα είχε μπει το πικάπ, είχανε μπει οι δίσκοι και άλλαζε το σκηνικό. 

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 11

Πρώτη εμφάνιση ραδιοφώνου και τηλεόρασης

01:28:22 - 01:35:10

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Το ραδιόφωνο υπήρχε στη ζωή σας; Υπήρχε το ραδιόφωνο, και υπήρχε κι από πολύ, πάρα πολύ παλιά. Υπήρχε από τον πόλεμο το ραδιόφωνο. Όταν ήρθαπολλούς. Ντάξει, είναι και κάποια γεγονότα που ενδεχομένως δεν θέλουμε και να τα συζητάμε, έτσι; Δεν μας αρέσουνε γεγονότα τέτοιου είδους.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 12

Γνωριμία με άλλες γλώσσες και κουλτούρες

01:35:10 - 01:40:59

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Εγώ κάποια στιγμή παντρεύτηκα. Η δουλειά του συζύγου μου ήταν έμπορος. Κάποια στιγμή όταν ήμουνα μικρή —ο πατέρας μου ήταν εργολάβος οικοδομέχω μια μεγάλη αγάπη με την έννοια, βέβαια, όχι ότι είναι η μοναδική μου αγάπη αυτό, μ’ αυτήν την έννοια. Αυτά εν ολίγοις είναι τα νέα μας. 

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 13

Σχόλια για ευτυχία

01:40:59 - 01:46:37

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Τις αναμνήσεις σου αυτές τις μοιράζεσαι με άλλους ανθρώπους πια; Τις μοιράζομαι αν και εφόσον… Σπάνια, μπορώ να πω, πολύ σπάνια. Τις μοιράζοι εύκολο να το εξηγήσω αυτό. Τίποτα, για μένα γαλήνη είναι η ευτυχία και ευτυχία είναι η γαλήνη. Ευχαριστούμε πολύ. Παρακαλώ, ευχαριστώ εγώ.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση
Περίληψη

Αυτή η συνέντευξη αποτελεί μια γλαφυρή περιγραφή της Κοκκινιάς (σημερινής Νίκαιας) του Πειραιά, από τον ερχομό των προσφύγων μέχρι και τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η αφηγήτρια θυμάται την καθημερινή ζωή στην Κοκκινιά και το συλλογικό πνεύμα που την χαρακτήριζε. Παράλληλα, γυρνάει στα παιδικά της χρόνια και αναφέρει τα παιχνίδια που συνήθιζε να ευχαριστιέται ως παιδί στο δρόμο. Μια άλλη ενδιαφέρουσα θεματική που αναπτύσσει είναι τα ήθη και έθιμα των Μικρασιατών προσφύγων της γειτονιάς αλλά και ο τρόπος που διασκέδαζαν. Επίσης, ανατρέχει στα σχολικά της χρόνια, στην εμφάνιση του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης και στο ενδιαφέρον της για τη γνωριμία με άλλες κουλτούρες. Τέλος, κάνει κάποια σχόλια για το αίσθημα δικαιοσύνης που θεωρεί πως έχουν οι Έλληνες αλλά και το πώς ορίζει η ίδια την ευτυχία.


Αφηγητές/τριες

Αικατερίνη Ζαζοπούλου


Ερευνητές/τριες

Ιόλη Αποστόλου


Ημερομηνία Συνέντευξης

05/03/2020


Διάρκεια

105'


Σημειώσεις Συνέντευξης

H αφηγήτρια είναι η γιαγιά της ερευνήτριας.