Istorima Archive

[00:00:00]Καλημέρα. Πώς ονομάζεσαι;

Εριφίλη Γούναρη.

Ωραία. Βρισκόμαστε, λοιπόν, με την Εριφίλη Γούναρη. Σήμερα είναι 12 Δεκεμβρίου του 2020, εγώ είμαι η Γεωργία Αναγνωστάκη, ερευνήτρια στο Istorima και βρίσκομαι στη Νέα Ιωνία Αττικής, η Εριφίλη βρίσκεται στην Κηφισιά Αττικής και ξεκινάμε.

Τέλεια.

Εριφίλη μου, πες μου λίγα πράγματα για σένα.

Λοιπόν, είμαι 21 κι αυτήν τη στιγμή μένω στην Αθήνα. Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα, στην Ελλάδα, αλλά κανονικά μένω στη Σκωτία τα τελευταία 4 χρόνια, από τα 17 μου. Αυτήν τη στιγμή βρίσκομαι στην Ελλάδα λόγω κορονοϊού, απλά επειδή η κατάσταση είναι καλύτερη απ’ ότι στη Σκωτία. Κι αυτήν τη στιγμή σπουδάζω online κι είμαι στο τελευταίο έτος πανεπιστημίου, όπου κάνω digital media and information studies μαζί με ιστορία τέχνης. Και at the same time, δουλεύω και έχω μια επιχείρηση που λέγεται the.z.link και ασχολείται με social media marketing.

Ωραιότατα. Πάμε λίγο στο πώς βρέθηκες στη Σκωτία για σπουδές;

Πώς βρέθηκα στη Σκωτία. Λοιπόν, καλή ερώτηση. Όταν έμενα στην Ελλάδα, τα σχολικά μου χρόνια τα έκανα σε ένα γαλλικό σχολείο, οπότε ήταν όλα στα γαλλικά. Και αντί για πανελλήνιες, δίνεις το αντίστοιχο γαλλικό qualification, που είναι το baccalauréat. Και μετά απ’ αυτό δεν μπορείς να σπουδάσεις στην Ελλάδα, αλλά μπορείς στις περισσότερες χώρες του εξωτερικού. Οπότε, ήθελα, επειδή μ’ άρεσε πιο πολύ να διαβάζω στα αγγλικά κλπ. κι είχα βαρεθεί λίγο το γαλλικό σύστημα, έκανα αιτήσεις μόνο στην Αγγλία και στη Σκωτία. Και κατέληξα στη Σκωτία, στη Γλασκώβη, επειδή το ακαδημαϊκό σύστημα εκεί είναι λίγο πιο ευέλικτο και σ’ αφήνει να πειραματιστείς λίγο με τα μαθήματα που διαλέγεις κλπ. Και επειδή δεν ήμουν 100% σίγουρη ότι ήθελα να κάνω ιστορία τέχνης, ήθελα να εξερευνήσω κι άλλα πράγματα, διάλεξα τη Γλασκώβη για αυτόν τον λόγο που μπορείς να πάρεις πολλά μαθήματα και να καταλήξεις κάπου αργότερα. Οπότε, για αυτό μετακόμισα στην Γλασκώβη. Πρώτη φορά που πήγα ήταν κατευθείαν, όταν μετακόμισα, το 2017.

Ωραία, πώς ήταν η μέρα που μετακόμισες;

Η μέρα μετακόμισης ήταν ωραία. Είχα αρκετό στρες, γιατί έπρεπε να κανονίσω πάρα πολλά πράγματα, -ξέρεις- από το να πάρω τα κλειδιά για το accommodation, να δώσω τα πράγματά μου κλπ. Έπρεπε να παραλάβω πολλά πακέτα που ’χα παραγγείλει στη Σκωτία, γιατί, όταν μετακομίζεις κάπου αλλού και μπορείς να πάρεις μαζί σου -ξέρω γω- μόνο δύο βαλίτσες, δεν παίρνεις μαζί σου κουζινικά κλπ. Οπότε, αυτά έπρεπε να τα παραγγείλω απ’ τη Σκωτία και να τα παραλάβω και να κάνω figure out όλα αυτά. Οπότε, προφανώς, ήταν λίγο αγχωτική μέρα κι ήμουνα με τη μαμά μου που είχε έρθει μαζί μου απλά για να με βοηθήσει. Αλλά ήταν πολύ ωραία, γιατί είδα το πανεπιστήμιο πρώτη φορά και τη Γλασκώβη πρώτη φορά και μ’ άρεσε πολύ. Και θυμάμαι ότι την πρώτη μέρα κατευθείαν γνώρισα πολύ κόσμο, γιατί υπήρχαν κι άλλοι που έμεναν στο ίδιο διαμέρισμα με εμένα στο accommodation του πανεπιστημίου. Οπότε, το απόγευμα-βράδυ, αφού είχα ξεπακετάρει τα πράγματα κλπ., ήταν πολύ όμορφα, γιατί κατευθείαν -ξέρεις- γνώρισα κόσμο. Ήτανε όλοι Γάλλοι, το οποίο μας βόλεψε λίγο. Και ναι, έτσι, απ’ την πρώτη μέρα έκανα κάποιους φίλους που μετά συνέχισα να τους έχω σαν καλούς μου φίλους και τα υπόλοιπα χρόνια του πανεπιστημίου. Οπότε, ήταν ωραίο, βόλεψε.

Πάρα πολύ ωραία. Και τα πρώτα χρόνια των σπουδών πώς πήγανε;

Ήταν πολύ καλά. Έχω πολύ θετικό outlook, γενικά, για τον χρόνο που πέρασα στη Σκωτία, γιατί προφανώς -ξέρεις- ήταν πρώτη φορά που μετακόμισα εκτός Ελλάδας, μόνη μου, οπότε έχεις κάποιες επιφυλάξεις. Αλλά ο κόσμος είναι πολύ φιλικός και ήταν πολύ εύκολο να κάνω integrate στη χώρα κατευθείαν, το οποίο ήταν πολύ θετικό. Και από την αρχή θυμάμαι ότι -ξέρεις- το στρες έφυγε μέσα σε 2-3 μέρες. Τα είχα κανονίσει όλα και ένιωθα ότι ήταν πολύ εύκολο να πάρεις βοήθεια, άμα χρειαζόσουν κάτι. Το πανεπιστήμιο μ’ άρεσε πολύ και η πόλη επίσης μ’ άρεσε πολύ, στη Γλασκώβη, γιατί ήταν πολύ εύκολη πόλη. Δεν είναι τεράστια πόλη -ας πούμε- σαν το Λονδίνο που χάνεσαι και δεν ξέρεις λίγο πού να πας και τι να κάνεις. Οπότε, νομίζω ότι είναι μια πολύ φιλική πόλη για first time students που μετακομίζουν εκεί και έτσι είχα πολύ θετική εμπειρία. Δηλαδή, και τώρα μου λείπει που είμαι στην Ελλάδα.

Πολύ ωραίο ακούγεται. Τι ήταν αυτό που σε έκανε να διαλέξεις τα ψηφιακά μέσα σαν κομμάτι του πτυχίου σου;

[00:05:00]Καλή ερώτηση. Θέλει λίγο background για να στο απαντήσω. Ξεκίνησα να ασχολούμαι με τα ψηφιακά μέσα γενικότερα, όταν ήμουν αρκετά μικρή. Δηλαδή, θυμάμαι ότι μπορεί να είχα το πρώτο μου laptop στη Β’-Γ’ δημοτικού, επειδή ο μπαμπάς μου είναι πολύ ψηφιακός τύπος -ας πούμε- και ως πρώτο παιδί ήθελε να μου μάθει όλα αυτά και το πώς δουλεύουν, να μου δείξει το internet και τον κόσμο. Η μαμά μου διαφωνούσε μ’ όλο αυτό, προφανώς, αλλά λόγω του πατέρα μου ξεκίνησα πιο πολύ να εξερευνώ τον ψηφιακό κόσμο -ας πούμε- σε μικρή ηλικία. Και μέχρι το λύκειο είχα προλάβει πολύ να εξερευνήσω τα social media και είχα -χωρίς να το ξέρω consciously- έκανα -ξέρεις- social media management και marketing, πριν το σκεφτώ ως καριέρα, γιατί είχα μάθει να φτιάχνω τα δικά μου sites και forums κλπ. και το έκανα για την τάξη μου στο σχολείο και για τους φίλους μου. Και σαν χόμπι είχα Instagram accounts και Facebook pages και Twitter, τα οποία είχανε 20.000 followers το καθένα, απλά, επειδή μου άρεσε. Οπότε, είχα σαν χόμπι, γενικά, τα διάφορα ψηφιακά μέσα -ας πούμε- και δεν είχα σκεφτεί ποτέ το πώς αυτό θα μπορούσε να γίνει κάτι παραπάνω. Απλά ήξερα ότι -ξέρεις- ήμουν καλή σ’ αυτό, ήταν κάτι που το καταλάβαινα αρκετά. Και μόλις τελείωσα το λύκειο, δηλαδή το καλοκαίρι μετά την Γ’ λυκείου, πριν πάω στη Σκωτία, έτυχε να κάνω ένα Internship κάπου στην Αθήνα, σ’ ένα business incubator, όπου ήταν το πρώτο μου Internship και -ξέρεις- μου είπαν: «Ok.Τι μπορείς να κάνεις καλά; Πού μπορείς να μας βοηθήσεις;». Και τους είπα ότι: «Ok, είμαι καλή στα social media. Άμα χρειάζεστε βοήθεια σ’ αυτό, μπορώ να ασχοληθώ μ’ αυτό και νομίζω ότι θα καταλήξει καλά». Και τότε ήταν που άρχισα να το σκέφτομαι λίγο περισσότερο σαν κάτι που θα μπορούσα να ακολουθήσω ακαδημαϊκά και επαγγελματικά. Οπότε, μόλις έφτασα στη Σκωτία που έπρεπε να διαλέξω κι άλλα μαθήματα εκτός από την Ιστορία Τέχνης, πήρα Φιλοσοφία που μου άρεσε πολύ απ’ το λύκειο και μετά πήρα αυτό το Digital Media & Information που νομίζω παίζει να υπάρχει μόνο στο πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, σαν προπτυχιακό μάθημα, γιατί είναι πολύ specialized, είναι λίγο πολύ γενικό, σαν μάθημα. Οπότε, μου κίνησε το ενδιαφέρον και το διάλεξα αυτό. Και μετά, το πήρα κανονικά σαν διπλό πτυχίο, μαζί με την Ιστορία Τέχνης, για να συνεχίσω να κάνω κι αυτό, όλα τα 4 χρόνια. Οπότε, αυτό. Κάπως έτσι κατέληξα σ’ αυτήν την απόφαση.

Το internship, που λες, την πρακτική την έψαξες μόνη σου συγκεκριμένα για τα social media και για το business incubator ή προέκυψε κάπως αλλιώς; 

Προέκυψε, επειδή δεν είχα ξανακάνει κάποια πρακτική και έψαχνα γενικά μέρη στην Αθήνα που θα με έπαιρναν. Και ήξερα ότι με ενδιέφερε -πολύ γενικά, αλλά με ενδιέφερε- ο κόσμος των start ups και της επιχειρηματικότητας και ήθελα να ασχοληθώ με κάτι τέτοιο. Και δεν είμαι σίγουρη πώς προέκυψε τότε, αλλά νομίζω ότι η μαμά μου είχε πάει σ’ ένα event που είχε οργανώσει εκείνη η εταιρεία, το incubator αυτό, οπότε επικοινώνησα με κάποιο από κει και μιλήσαμε και ήταν πολύ καλοί. Και μου είπαν ότι παίρνουνε interns μες το καλοκαίρι κλπ. Και έτσι έκανα ένα Internship εκεί, 1-2 μήνες, και ήταν η πρώτη φορά που είχα μια -ξέρεις- proper επαφή με τον κόσμο των start ups και της επιχειρηματικότητας και του business, γενικότερα. Οπότε, με βοήθησε αρκετά να καταλάβω λίγο τι μου αρέσει.

Ωραία. Και μετά, είπες, έφυγες για σπουδές.

Ναι.

Και μετά;

Και μετά- λοιπόν, μετά όσο ήμουν στη Σκωτία -ωχ, sorry-, όσο ήμουν στη Σκωτία, ξεκίνησα να ψάχνω λίγο περισσότερο το τι θα έκανα επαγγελματικά και λίγο το self-development και professional development και όλα αυτά. Και στη Σκωτία, γενικά, υπάρχουν πολλά resources και στο πανεπιστήμιο, σε βοηθάει αρκετά να βρεις πρακτικές και δουλειές και τέτοια και να αναπτύξεις την καριέρα σου και τα skills που θέλεις. Οπότε, τα χρησιμοποίησα όλα αυτά και έψαχνα ευκαιρίες, γενικά, που θα μπορούσα να αξιοποιήσω όσο ήμουνα εκεί. Και μετά τον πρώτο χρόνο, το καλοκαίρι… Μες στον πρώτο χρόνο που ήμουν στο πανεπιστήμιο, δεν δούλεψα πολύ, το πήρα χαλαρά, γιατί είπα: «Οk. Ας δούμε λίγο πώς είναι το πανεπιστήμιο και μετά θα δω τι θα κάνω». Το καλοκαίρι, μετά το πρώτο έτος, αν δεν κάνω λάθος, ήταν που ξεκίνησα τις πρακτικές πιο συχνά. Κι έκανα μια πρακτική στο [00:10:00]Ευρωκοινοβούλιο στην Αθήνα και μετά, δεύτερο και τρίτο έτος πανεπιστημίου, είχα κάποια part-time jobs που ήταν επίσης πρακτικές επί πληρωμή αυτήν τη φορά -επειδή Σκωτία-, στον χώρο των social media και του digital marketing, σε διάφορες εταιρείες στη Γλασκώβη. Οπότε, δούλευα 2-3 μέρες την εβδομάδα, μαζί με το μάθημα. Ήταν η πρώτη φορά που είχα κάτι τόσο regular και -ξέρεις- μ’ άρεσε πολύ, ήταν ωραία να μαθαίνω γενικά το πώς δουλεύουν αυτές οι εταιρείες και να μην κάτσω μόνο ένα μήνα. Οπότε, τότε είδα και στη Σκωτία, έτσι… Τότε άρχισα να εξασκώ λίγο παραπάνω και το πώς γράφεις καλά job applications και cover letters κλπ., το οποίο είναι -ξέρεις- πολύ καλό ν’ αρχίσεις να το εξερευνείς από νωρίς. Γιατί όσο περισσότερα τέτοια γράφεις, τόσο πιο εύκολο σου γίνεται μετά. Οπότε, είναι σίγουρα κάτι που μ’ έχει βοηθήσει πολύ. Οπότε, δεύτερο-τρίτο έτος δούλευα σε διάφορες εταιρείες. Δούλεψα σε μια εταιρεία που ασχολείται με τον κόσμο του contemporary art στη Σκωτία, δούλεψα σ’ ένα φεστιβάλ τέχνης επίσης, το οποίο είναι -νομίζω- το μεγαλύτερο φεστιβάλ μοντέρνας τέχνης στο Ηνωμένο Βασίλειο, που ήταν κι αυτό πολύ ωραίο. Δούλεψα σε μία εταιρεία που κάνει license τα δικαιώματα για ταινίες του Hollywood και classic ταινίες κι αυτά, το οποίο ήταν -ξέρεις- κάτι άλλο εντελώς. Αλλά ήτανε πολύ ωραίο, γιατί συνεργάζεσαι με studios τύπου Universal, Warner Brothers κλπ. Ωραίο. Δυστυχώς αυτό κόπηκε λόγω κορονοϊού στο τέλος. Κι εκεί ανάμεσα, ένα καλοκαίρι, δούλεψα και στο Uffizi, στη Φλωρεντία, πάλι digital marketing, digital strategy. Οπότε, τότε -ξέρεις- είχα μπει σε μία φάση που το έψαχνα πολύ όλο αυτό, δηλαδή το τι θα κάνω μαζί με το πανεπιστήμιο. Και δεν ήθελα να είμαι μόνο στο πανεπιστήμιο, ήθελα να κάνω πολλά πράγματα την ίδια στιγμή, μιας που είχα κάποιον χρόνο και είχα τα resources. Και μετά, τον Σεπτέμβριο του 2019, άρχισα λίγο περισσότερο να σκέφτομαι το ότι θα ήθελα να κάνω κάτι δικό μου και να συνδυάσω το social media marketing και το digital marketing με την επιχειρηματικότητα. Οπότε, έτσι άρχισε να γεννιέται και η ιδέα του the.z.link. Και σιγά- σιγά, άρχισα να το δουλεύω. Και μετά, μες στην καραντίνα τώρα πρόσφατα, τον Μάιο, ήταν που το ξεκίνησα κιόλας. Οπότε, ναι. Αυτό. Οπότε, τώρα είμαι σε μια φάση που έχω το πανεπιστήμιο και την εταιρεία και ψάχνω ακόμα διάφορα internships κλπ., τα οποία θα μπορούσα να κάνω ενδιάμεσα. Αλλά αυτός είναι ο χρόνος μου αυτήν τη στιγμή.

Ωραία, πάμε λίγο πίσω. Οι δουλειές οι part-time που έκανες σε όλους τους φορείς που ανέφερες προηγουμένως, είχανε όλες να κάνουνε με social media, ψηφιακή στρατηγική κλπ.;

Ναι, ναι όλες.

Ωραία. Και θυμάσαι να μου πεις για την ημέρα που συνέλαβες την ιδέα για το z.link;

Ναι. Λοιπόν, κατ’ αρχάς, όταν συνέλαβα την ιδέα ήταν πολύ διαφορετική. Όχι πολύ διαφορετική, αλλά… Τώρα, επειδή νομίζω δεν το ’χουμε αναφέρει, το τι ακριβώς κάνει η εταιρεία μου τώρα, είναι ότι είναι το πρώτο social media agency που είναι led by gen z, δηλαδή η γενιά που γεννήθηκε μετά το 1995 και το οποίο συγκεκριμένα μαθαίνει σε εταιρείες το πώς να κάνουν market στη γενιά μας. Οπότε, εγώ και άλλοι marketers και designers αυτής της γενιάς βοηθάμε εταιρείες να μας προσεγγίσουν σωστά στα social media. Όταν γεννήθηκε η ιδέα, ήμουν σε μια φάση που είχα πολύ χρόνο, γιατί είχα φτάσει στη Σκωτία 3 βδομάδες πριν αρχίσω το πανεπιστήμιο -ξέρεις- για εκείνη τη χρονιά, οπότε δεν είχαν έρθει οι φίλοι μου. Ξέρεις, απλά καθόμουν στο καινούργιο μου σπίτι εκεί στη Σκωτία και χάζευα. Και γενικά, είμαι πολύ τύπος που πατάει τις διαφημίσεις που μου εμφανίζονται στα social media και στο Facebook κλπ. Και actually μπαίνω σ’ όλα αυτά τα sales panels, γιατί πολλές φορές μ’ έχουν στοχεύσει πολύ σωστά. Και θυμάμαι ότι είχα δει μια διαφήμιση που έλεγε -ας πούμε- πώς να αρχίσεις online business σ’ ένα μήνα κλπ. Και από περιέργεια το είδα. Και πάντα με ενδιέφεραν αυτά, χωρίς να έχω κάποια ιδέα, απλά για να ξέρω πώς γίνεται η διαδικασία. Και θυμάμαι ότι κάπως εκείνη τη στιγμή σκέφτηκα ότι «Ok. Δεν θα ’ταν ωραίο να υπήρχε ένα social media agency που διευθύνεται από τη γενιά των digital natives, που έχουνε κάποιο μεγαλύτερο understanding για τα social media και που είναι marketers και έχουν αυτά τα expertise, οπότε να το κάνουν apply διαφορετικά από κάποιον που έμαθε social media στην ηλικία των 30», για παράδειγμα. Και σκέφτηκα θα ’ταν ωραίο selling point αυτό. Αλλά μέχρι εκεί. [00:15:00]Δηλαδή, δεν είχα σκεφτεί ακόμα το κομμάτι του ότι θα κάνει market συγκεκριμένα σε gen Z. Έκανα κάποιο research και μετά, προφανώς υπήρχαν ήδη πολλά social media agencies που τα είχε κόσμος που είναι, ας πούμε, 25 χρονών. Αν και σε εμένα, εκείνη τη στιγμή ήμουν σε φάση «Όχι, δεν υπάρχει κανένα». Ξέρεις, τα έψαχνα και… Και εκείνες τις μέρες δεν είχα πολλά να κάνω και θυμάμαι ότι ήμουνα πολύ ενθουσιασμένη που είχα μια ιδέα που μπορούσα να εξερευνήσω κι είχα χρόνο να ψάξω, να κάνω market research κλπ. Δηλαδή, ξυπνούσα το πρωί στις 6:00- 6:30 και μετά δεν μπορούσα να ξανακοιμηθώ και απλά ήμουνα excited να αρχίσω τη μέρα και να δω τι γίνεται. Και γενικά -ξέρεις- ένιωθα πολύ motivated, το οποίο είναι ωραίο, γιατί προφανώς -ξέρεις- σε παρακινεί να δουλέψεις και να ψάξεις. Οπότε, έτσι εκείνες τις μέρες άρχισα να ψάχνω πολύ την ιδέα, μίλησα με λίγους ανθρώπους που ήξερα, δεν το είπα σε κανέναν.   Ύστερα, το πώς συνέχισα με την ιδέα είναι ότι -ξέρεις- άρχισαν τα μαθήματα στο πανεπιστήμιο και το έβαλα λίγο on hold, για λιγάκι. Συνέχισα να ψάχνω και να το σκέφτομαι στο πίσω μέρος του μυαλού μου. Και έτυχε τον Νοέμβριο του ’19 να πάω σε ένα συνέδριο στη Νέα Υόρκη, το οποίο ήταν ένα συνέδριο που καλούνε μαθητές απ’ όλο τον κόσμο, φοιτητές που ασχολούνται με business κλπ., οι οποίοι είναι motivated και θέλουν να γνωρίσουν άλλους φοιτητές και executives κι αυτά. Και σε εκείνο το conference έκανα ένα σεμινάριο με τον CEO μιας εταιρείας διαφημιστικής που είναι στην Αμερική και τα σεμινάρια ήμασταν ένας executive και ας πούμε 5-6 φοιτητές. Ήταν πολύ μικρά, απλά για να τους ρωτάμε ερωτήσεις κλπ.. Και άρχισε αυτός κάπως να μας λέει για τη νέα γενιά κι ότι δεν βλέπουμε τηλεόραση κλπ. και δεν ξέρουν πώς να… Αυτοί δεν ήταν πολύ social media σαν advertising, ήτανε πιο πολύ της τηλεόρασης κλπ. Οπότε, τον ρώτησα -ας πούμε- πώς το βλέπουν όλο αυτό και πώς κάναν adapt το landscape αυτό που πρέπει να προσεγγίσεις μια γενιά που έχει τόσο διαφορετικές ψηφιακές συνήθειες. Και θυμάμαι ότι ήταν σε φάση: «Δεν ξέρουμε, δεν έχουμε ιδέα. Δεν μας δουλεύει τίποτα. Υπάρχουν πάρα πολλές συμβουλές online και δεν ξέρουμε τι να ακολουθήσουμε».

Και στο μυαλό μου, ήμουν σε φάση «Τέλεια, ωραία! Μας βολεύει αυτό που λέει». Οπότε, πήρα λίγο πιο πολύ feedback για την ιδέα και άρχισα να σκέφτομαι και το κομμάτι του ότι οι εταιρείες δεν ξέρουν συγκεκριμένα πώς να «μαρκετάρουν» στη γενιά μας. Οπότε, είναι κι αυτό κάτι να διαφημίσω. Και για περίπου 3 μήνες έψαχνα όνομα για την εταιρεία. Οπότε, δεν έκανα τίποτα άλλο. Έψαχνα available όνομα και domain για site κλπ. Απ’ το τι ονόματα πέρασα δεν φαντάζεσαι, anyway. Και μπόρεσα -ξέρεις- να ασχοληθώ κανονικά, λίγο full time και να καταλήξω σ’ ένα όνομα, να αρχίσω να φτιάχνω site κλπ. Μετά τον Φεβρουάριο και μετά έτυχε το COVID, οπότε ήρθα στην Ελλάδα κι ενώ είχα πιο πολύ χρόνο, μπόρεσα επιτέλους να το δουλέψω λίγο και να αρχίσω να κάνω πράγματα και να μην περιμένω απλά να μου έρθει ένα όνομα… Οπότε, ναι. Αυτό.

Ok. Μ’ αρέσει ο τρόπος που σε βλέπω να μιλάς για την εταιρεία σου. Θα ήθελα να μου πεις λίγο πιο διαδικαστικά πράγματα, για το πώς ήτανε η ίδρυση μιας εταιρείας.

Ναι. Λοιπόν, καλή ερώτηση. Είμαι μόνη μου -ξέρεις- σαν founder. Δεν είναι ο τύπος της εταιρείας που χρειάζεσαι co-founder για να την ιδρύσεις. Οπότε, αυτό ήταν ένα πράγμα, ότι δεν είχα κάποιον με τον οποίο να μοιράζομαι το διαδικαστικό κομμάτι στην αρχή, το οποίο είναι και καλό, γιατί μπορείς να παίρνεις αποφάσεις πολύ γρήγορα. Αλλά πρώτον, είμαι πολύ αναποφάσιστη σαν άνθρωπος και -ξέρεις- πάντα διάβαζα -ας πούμε- «Χαρακτηριστικά που πρέπει να έχεις σαν προσωπικότητα, αν είσαι επιχειρηματίας: Αποφασιστικότητα, Νο.1». Και ήμουν σε φάση «Ok, ναι, θα γίνει κι αυτό μια μέρα». Αλλά αυτό σημαίνει ότι μου έπαιρνε αρκετό χρόνο να πάρω αποφάσεις κι ειδικά, ας πούμε, για όνομα -αυτό που σου λέω- και για να καταλήξω στο τι ακριβώς θα πρόσφερα. On a day-to-day το πώς έμοιαζε αυτή η διαδικασία είναι ότι έκανα πολλή [00:20:00]έρευνα, όπως φαντάζεσαι, στο πώς να ιδρύσεις ένα social media agency. Είδα κάθε social media agency που υπάρχει. Δηλαδή, έψαξα πάρα πολλά και παρατήρησα τι services προσφέρουν, πώς το διαφημίζουν, πώς είναι το site τους, όλα αυτά, για να καταλάβω και λίγο περισσότερο το πώς ήταν να πλασάρω το δικό μου agency. Το να ιδρύσεις μια εταιρεία στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι αρκετά εύκολο, σαν διαδικασία, σε σχέση με την Ελλάδα. Γιατί είναι όλα online και γίνεται πολύ γρήγορα. Οπότε, το έκανα αυτό, σαν ιδιώτης. Δεν το έκανα κανονική incorporated εταιρεία, γιατί δεν χρειαζόταν σ’ εκείνο το στάδιο. Στην αρχή ξεκίνησα με το να φτιάχνω ένα business plan, να γράψω λίγο ακριβώς το ποιο θα είναι ακριβώς το selling point, γιατί να υπάρχει μια τέτοια εταιρεία κλπ., Απλά, κάπου να βάζω όλες τις ιδέες μου. Και έχω ακόμα στα Notes μου στο κινητό ένα note που απλά λέει -ξέρω γω- «my start-up name», δεν ξέρω ακόμα, με από κάτω όλες τις ιδέες που είχα με το τι να προσφέρει κλπ. Και δεν είχα κάποιο funding για την εταιρεία. Το έκανα bootstrap που σημαίνει ότι απλά ίδρυσα την εταιρεία με τα λεφτά που είχα εκείνη τη στιγμή, που δεν είχα και savings εκείνη τη στιγμή, δηλαδή τίποτα. Αλλά είναι ο τύπος εταιρείας που δεν χρειάζεσαι πολλά λεφτά για να την αρχίσεις, ευτυχώς. Δηλαδή, χρειάζεσαι απλά να καλύψεις τα κόστη του site, του domain κλπ., αλλά δεν θέλει κάτι παραπάνω. Και γι’ αυτό δεν πήρα designers και τέτοια. Το site το έφτιαξα μόνη μου, με ό,τι εμπειρία είχα. Που ήταν ok, γιατί μ’ αρέσει να πειραματίζομαι κλπ. Είχα φίλους designers που τους ρωτούσα για συμβουλές και feedback κι αυτά. Το logo το έφτιαξε η μαμά μου που είναι γραφίστρια. Καλά, ήτανε γραφίστρια και έχει ακόμα τα graphic design skills, ξέρει να χρησιμοποιεί illustrator κλπ., αν και τώρα δουλεύει σε κάτι εντελώς διαφορετικό, απλά παλιά το έκανε επαγγελματικά. Αλλά δεν… Προσπάθησα να φτιάξω μόνη μου logo. Ήτανε καταστροφικό. Είπα να πληρώσω κάποιον online, αλλά δεν έβρισκα τι θέλω. Οπότε, μες στην καραντίνα έτυχε που ήμουνα σε απελπισία και έλεγα: «Τι θα κάνω τώρα; Πού θα βρω logo επιτέλους, για να τελειώνουμε και μ’ αυτό». Μου το έφτιαξε μια μέρα η μαμά μου και μου άρεσε πολύ. Μου πήρε πολύ καιρό, πολλές μέρες επίσης μες στην καραντίνα, να καταλήξω σε χρώματα για το business, γραμματοσειρές κλπ., επειδή δεν έχω την εμπειρία του branding, οπότε ήταν κι αυτό κάτι. Βασικά, έπρεπε να μάθω να μην κάνω πολύ second-guess myself μέσα σ’ αυτήν τη διαδικασία, γιατί γενικά έχω παρατηρήσει ότι μπορεί εμένα να μ’ αρέσει κάτι, αλλά πολύ συχνά θα ρωτήσω άλλα 4 άτομα τι πιστεύουν και τι προτιμάνε. Οπότε, ήταν το ίδιο και με την εταιρεία. Και για τα χρώματα, για παράδειγμα, έκανα polls στο Twitter, με τους φίλους μου να ρωτήσω ποιο είναι το καλύτερο χρώμα να διαλέξω κλπ. Οπότε, ναι, προσπάθησα να τα κάνω όλα μόνη μου, αλλά προφανώς δεν γίνεται αυτό πολύ sustainably. Οπότε, είχα και κάποιο κόσμο να ρωτήσω και είχα επίσης 1-2 φίλους που έχουνε δικές τους εταιρείες στο Ηνωμένο Βασίλειο απ’ το πανεπιστήμιο κι από δω, που τους ρωτούσα για τα πιο διαδικαστικά κομμάτια, πώς φορολογείσαι κλπ. Οπότε, πολλή research, πολύ το να ρωτάω ανθρώπους που ξέρω για τη γνώμη τους και τη γνώση τους και… Αυτό. Και hoping for the best. Αυτό.

Ωραία. Τώρα είσαι εντάξει ως προς τις γνώσεις σου -να το πω- για τα πιο τεχνοκρατικά ζητήματα: πώς φορολογείσαι, πώς κοστολογείς τις υπηρεσίες σου κ.ο.κ.;

Ναι, ναι, νομίζω ότι ναι. Δηλαδή, προφανώς δεν ήξερα τα πάντα πριν αρχίσω να δουλεύω, αλλά με την εμπειρία μαθαίνεις περισσότερο και τι δουλεύει με διαφορετικές εταιρείες που έχω σαν πελάτες. Δηλαδή, τι να χρεώσω για κάτι σε μια start up, τι να χρεώσω για κάτι σε μια εταιρεία με 100.000 υπαλλήλους, το τι ακριβώς να κάνω include σ’ ένα service που προσφέρω. Και αυτό είναι κάτι που αλλάζει συνέχεια όσο περνάει ο καιρός. Δηλαδή, τώρα έχω την εταιρεία πόσο; 7 μήνες; Αλλά συνέχεια αλλάζουν πράγματα και ανανεώνεται η γνώση μου γι’ αυτά τα θέματα. Οπότε -ναι- σίγουρα καλύτερα απ’ ότι ήταν τον Μάιο, αλλά ακόμα μαθαίνω.

[00:25:00]Πολύ σωστό, πολύ ωραίο! Θα μπορούσες να μου περιγράψεις μια εργασιακή σου- θα ρωτήσω- μέρα, αλλά θα με ενδιέφερε και η εβδομάδα.

Λοιπόν, με πανεπιστήμιο ή χωρίς;

Με.

Ωραία, λοιπόν, καλή ερώτηση. Μία typical εργασιακή εβδομάδα χρησιμοποιώ το calendar app της Apple για να μου σώσει τη ζωή, οπότε… Ξέρεις, έψαξα πολύ το πώς να οργανώνω τα to-do lists κλπ. για να μη χάνομαι σ’ όλα αυτά που έχω να κάνω. Και δοκίμασα διάφορα πράγματα. Κατέληξα στο να κάνω time-blocking στο calendar της Apple που είναι απλά αντί να έχω ένα to-do list, να βάζω τα tasks που έχω να κάνω μες στο ημερολόγιο, ανάλογα με το πόση ώρα θα μου πάρει κάτι, να το βάζω συγκεκριμένα στην ώρα της μέρας που θέλω να το κάνω και να προσπαθώ, άμα περάσει εκείνη η ώρα και δεν έχω τελειώσει κάτι, να περνάω και πάλι στο επόμενο task, για να μην τα χάσω μες στη μέρα και -ξέρεις- γίνω distracted. Οπότε, προσπαθώ κάπως έτσι να τα κάνω balance όλα. Τώρα, μες στη βδομάδα έχω πανεπιστήμιο αυτήν τη στιγμή που ευτυχώς 4ο έτος δεν έχουμε πολλά contact hours. Είναι περισσότερο independent work που έχουμε να κάνουμε, οπότε έχω μόνο 2-3 ώρες lectures, το οποίο είναι -ξέρω γω- Δευτέρα και Πέμπτη, που είναι πολύ καλό, γιατί μπορώ να οργανώσω το πρόγραμμα, όπως με βολεύει πάνω-κάτω. Τώρα, θα σου πω. Μία βδομάδα συνήθως έχω πάντα κάτι να κάνω για το πανεπιστήμιο, ή readings, ειδικά για την ιστορία τέχνης πολύ πράγμα να διαβάσεις κάθε βδομάδα. Τώρα έχω εργασίες να παραδώσω την επόμενη εβδομάδα και δουλεύω και στην πτυχιακή μου εργασία που είναι για τον Μάρτιο, η οποία είναι πάνω σε Gen Z marketing. Είπα τουλάχιστον να διαλέξω ένα θέμα που το να περάσω μήνες να κάνω έρευνα, να με βοηθήσει και στο επαγγελματικό κομμάτι. Οπότε, διάλεξα αυτό και ευτυχώς με άφησαν. Οπότε, τώρα -ξέρεις- και να μη δουλεύω στην πτυχιακή κάποιες ώρες, κάνω δουλειά για το z.link, νιώθω ότι κάτι μαθαίνω για την πτυχιακή μου. Οπότε, προσπάθησα να τα συνδυάσω λίγο. Οπότε, τις περισσότερες ώρες της βδομάδας, μία κανονική βδομάδα κι όχι τώρα που έχω τα deadlines του πανεπιστημίου, νομίζω ότι είναι 60% δουλειά, 40% πανεπιστήμιο. Και για τη δουλειά, αυτό που κάνω συνήθως είναι: Έχω να κάνω create content για τους πελάτες μου. Έχω δύο κοπέλες, οι οποίες δουλεύουν μαζί μου και κάνω -σε εισαγωγικα- manage να δω πώς πάει αυτό και να οργανώσω λίγο το workflow ανάμεσα σε μένα και τα κορίτσια της ομάδας και τους πελάτες. Και συνήθως έχω και 4-5 ώρες meetings μες στη βδομάδα, τα οποία είναι ή με πελάτες που έχω ήδη ή με potential πελάτες που -ξέρεις- κάνουν request meeting από το LinkedIn ή απ’ το site μας, ας πούμε. Αυτό. Occasionally, μες στη βδομάδα έχω και μία μέρα, όπου δημιουργώ μία στρατηγική social media για κάποιο πελάτη, το οποίο συνήθως το κάνω όλο μαζί. Κάθομαι 10 ώρες και το κάνω. Οπότε, αυτά είναι τα tasks που έχω συνήθως για τη δουλειά. Πολύ content creation, πολλή έρευνα, πολλές στρατηγικές. Και μετά προσπαθώ να βάλω και ώρες συνήθως το πρωί που ασχολούμαι με τα πανεπιστημιακά, να κάνω τις εργασίες προφανώς για να τελειώσουμε κι αυτήν τη χρονιά με κάποιο καλό βαθμό και αιτήσεις για τα masters. Αυτή είναι η ωραία μου βδομάδα, συνήθως.

Ακούγεται όντως ωραία και πολύ πυκνή και γεμάτη.

Ναι, πραγματικά.

Οπότε, τώρα θα ήθελα να περάσω… Όχι, θα ήθελα να επιστρέψω… Θέλω πάρα πολύ να ακούσω μερικά παραδείγματα ονομάτων που απέρριψες, πριν καταλήξεις στο the.z.link.

Λοιπόν, καλή ερώτηση. Μπορείς να γελάσεις- όχι, εντάξει. Λοιπόν, νομίζω ότι όσο περισσότερο κάθεσαι και ψάχνεις ονόματα για δύο ώρες, τόσο χειρότερα γίνονται, γιατί μπαίνεις σ’ ένα loop που απλά δεν μπορείς να δεις πια το big picture και απλά ψάχνεις ό,τι είναι available σαν domain. Anyway. Ήθελα κάτι που να έχει μέσα ένα Z, από το Gen Z κλπ. Σκέφτηκα dizital, [00:30:00]σαν digital, αλλά με Ζ. Δεν θυμάμαι, νομίζω ήταν ελεύθερο; Νομίζω ότι κάποιος μου ’πε: «Όχι, μην το κάνεις». Το ξεπέρασα αυτό μετά σαν ιδέα και πέρασα πολύ καιρό να ψάχνω, ήθελα -ξέρεις- μια ιδέα που να είναι ένα όνομα που κάπως να δείχνει ότι πρόκειται για ένα πιο μοντέρνο, πιο contemporary agency, πιο forward thinking κλπ., λόγω του Gen Z κι όλο αυτό. Οπότε, πολλά agencies έχουν ένα όνομα που είναι «μια λέξη media» ή «μια λέξη digital». Οπότε, έψαχνα τύπου: forward digital, forward media. Όλες αυτές οι λέξεις και τα συνώνυμα του οτιδήποτε σημαίνει progressive κι έτσι. Τίποτα δεν ήταν available. Οπότε, ναι, πέρασα πολύ καιρό απλά να ψάχνω κάτι με λέξεις που υπήρχανε ήδη, έτσι, για να βρω κάποιο πιο απλό όνομα. Κατέληξα στο «the.z.link» μια ωραία μέρα τον Ιανουάριο, επειδή νομίζω έπαιρνα και τηλέφωνο τους γονείς μου σταδιακά, τους έλεγα ονόματα, μου έλεγαν: «Όχι». Και όταν σταματάω και το ξανασκέφτομαι, μετά έλεγα στον εαυτό μου: «Ok. Θέλεις κάτι που να κάνει Bridge the gap ανάμεσα σ’ αυτήν τη γενιά και τους marketers και τις εταιρείες». Οπότε, ήμουν σε φάση: «Ok, bridging the gap. Ok.». Ξέρεις, και το σκέφτηκα λίγο αυτό εκείνη τη μέρα και θυμάμαι ότι έψαχνα κάτι με Ζ, bridge, με link κλπ. και έτσι βρέθηκα και στο «the.z.link». Και μ’ άρεσε πολύ, γιατί σκέφτηκα ότι «the.z.link» ακούγεται εύκολο, ακούγεται catchy και εκτός απ’ αυτούς που το προφέρουν «the zed link» ή «the Zlink», το οποίο το αγνοώ προς το παρόν, μου άρεσε, γιατί είναι ακριβώς αυτό που θέλω να κάνω, που είναι ότι κάνουμε link ανάμεσα στους Gen Z και τις εταιρείες. Οπότε, νόμιζα ότι είναι πολύ self-explanatory, μικρό όνομα, δεν είναι πολύ δύσκολο, οπότε κατέληξα εκεί και είπα: «Εντάξει, φτάνει».

Το βρήκαμε, πολύ ωραία! Θα μπορούσες να μου μιλήσεις λίγο για τις υπηρεσίες ή τα πακέτα υπηρεσιών, ουσιαστικά, που προσφέρεις στους πελάτες;

Ναι, βέβαια. Λοιπόν, τα services που προσφέρουμε καλύπτουν social media content creation, όπου σας δημιουργούμε το υλικό που θα ποστάρουν οι εταιρείες στα social media, το οποίο συνήθως πάει μαζί με το social media management, το οποίο αναλαμβάνουμε όλα τα κανάλια της εταιρείας στα social media και τα κάνουμε manage εμείς. Κάνουμε το engagement, το υλικό, τα πάντα. Μετά, το επόμενο πιο popular -θα έλεγα- είναι το social media strategy, όπου δημιουργούμε μία στρατηγική, η οποία κάνει include τα πάντα. Από τόνο φωνής μέχρι τύποι υλικού που θα ποστάρει μία εταιρεία ανάλογα με το industry της κλπ. Έχει μέσα competitor analysis, έχει hashtag research, έχει πολλά, πολλά κεφάλαια μέσα μία full στρατηγική, η οποία συνήθως καταλήγει να είναι -ας πούμε- 60 σελίδες. Οπότε, αυτό είναι -ξέρεις- ένα one-off deliverable, το οποίο κάποιοι πελάτες ζητάνε και τους το δίνουμε και τέλος. Και μετά κάνουμε και consulting, το οποίο είναι αυτό που ακούγεται -ας πούμε- κάποια, συνήθως, zoom sessions, όταν κάποια μεγαλύτερη εταιρεία έχει ένα συγκεκριμένο πρόβλημα, θέλουνε μια συμβουλή πάνω σε κάτι, κάποια καμπάνια ή κάτι τέτοιο, που τους συμβουλεύουμε ανάλογα με τον κλάδο τους κλπ. Και τέλος, κάνουμε και training, το οποίο είναι πιο σπάνιο. Έτυχε συνήθως στην αρχή, τον Μάιο- Ιούνιο, εκεί είχα κάτι training sessions, όπου συνήθως εταιρίες που δεν θέλουν να κάνουν outsource το social media marketing, θέλουν να μάθουν στη δική τους ομάδα το πώς να το κάνουν σωστά. Και εκεί κάνουμε ένα -ας πούμε- δίωρο zoom session, όπου τους εξηγούμε τα πάντα πάνω-κάτω, το τι θα μπορούσαν να κάνουν και μετά μας κάνουν και ερωτήσεις τύπου consulting και έτσι έχουν μια πιο clear ιδέα του πώς μπορούν να συνεχίσουν και να κάνουν optimize καλύτερα τα social media τους. Οπότε, αυτά κυρίως.

Πολύ ωραία. Πώς είναι η αναγνώριση της εταιρείας από το κοινό που έχετε στα social media, αλλά και από πιθανούς πελάτες; Πώς το εκλαμβάνεις;

Πώς είναι η αναγνώριση, τι εννοείς; Με ποια έννοια;

Πώς εκλαμβάνεις εσύ την αναγνώριση του κοινού, ως προς τη γνώμη τους για την εταιρεία, ως προς το feedback που σας δίνουν κ.ο.κ.;

Καλή ερώτηση. Κοίτα, προφανώς πριν το κάνω launch, είχα πει σε πολύ λίγο κόσμο ότι δουλεύω πάνω σε μία τέτοια εταιρεία κι [00:35:00]ότι σκοπεύω να κάνω launch κάτι τέτοιο. Το ήξεραν -ας πούμε- 3-4 φίλοι μου κι η οικογένειά μου. Οπότε, το feedback που είχα δεν ήταν πολύ specialized και πολύ ευρύ -ας πούμε-. Και όταν έκανα launch, ήτανε πολύ θετικό το πώς ήταν perceived η ιδέα γενικά. Θυμάμαι ότι απ’ την αρχή πήρα αρκετά θετικό live feedback από κόσμο στα social media και νομίζω την πρώτη μέρα μας έστειλαν 2-3 που ήθελαν να δουλέψουν μαζί. Δηλαδή, εγώ χρησιμοποιώ αρκετά το Twitter, το προσωπικό μου εδώ και αρκετά χρόνια, οπότε έκανα ένα twit και ήμουν σε φάση: «Ορίστε, έκανα launch μία μικρή εταιρεία. Follow if you want to support it», κάτι τέτοιο. Και θυμάμαι ότι μου ‘ρθαν -ας πούμε- 2 μηνύματα στο Twitter τότε από Gen Z founders που ήθελαν social media management και έψαχναν κάτι τέτοιο. Οπότε, είχα απ’ την αρχή πολύ θετικό feedback και προέκυψε μέσα σε ένα μήνα ή λιγότερο και ένα interview με το Business Insider, που για μένα ήταν -ας πούμε- όνειρο, γιατί έβλεπα πάντα «Featured on Business Insider» σε κάποια τέτοια sites και έλεγα: «Πώς το καταφέρνεις κάτι τέτοιο;». Οπότε, το ότι αυτό έγινε τόσο γρήγορα… Ξέρεις… Προφανώς ήμουνα λίγο σε φάση: «Ok, καλό αυτό, σημαίνει ότι ενδιαφέρεται ο κόσμος κι ότι υπάρχει αυτό το demand πραγματικά». Και συνέχισα κάπως έτσι. Οπότε ναι, νομίζω ότι γενικά εκτός από λίγους που δεν πολύ-καταλαβαίνουν τι ακριβώς κάνουμε, γι’ αυτούς που χρειάζονται ένα τέτοιο service, καταλαβαίνουν το value που υπάρχει. Επίσης, από τη γενιά αυτή, από Gen Z, που δεν έχουν δικές του εταιρείες, αλλά απλά είναι Gen Z άνθρωποι, φοιτητές, που αναπτύσσουν την καριέρα τους κι αυτά, έχω λάβει πολλά μηνύματα από κόσμο που ήθελαν να κάνει internships, να κάνει volunteer, να πάρουνε εμπειρία πάνω στο Gen Z marketing κι αυτά. Οπότε, κι αυτό ήταν πολύ καλό. Και, ναι, κάπως έτσι συνέχισε.

Πολύ ωραία. Τι άλλο ακολούθησε μετά το Business Insider;

Μετά το Business Insider, εννοείς σαν press;

Ναι.

Απ’ το Instagram προέκυψαν κάποια podcasts που έκανα στην αρχή της εταιρείας, όπου απλά -ξέρεις- μίλησα λίγο για την εταιρεία και για το Gen Z marketing και άρχισα να μιλάω λίγο πιο πολύ μέσα στο industry. Γενικά, εγώ προσωπικά, επειδή δεν είμαι πολύ άνετη με τα… Δεν είμαι τύπος που θα βγω να κάνω βίντεο story στο Instagram του «the.z.link», απλά επειδή δεν είμαι πολύ άνετη να το κάνω στην κάμερα -με τρομάζει λίγο σαν ιδέα- δεν φαινόμουν σαν founder της εταιρείας και δεν πίστευα ότι χρειαζόταν. Απλά  ξεκίνησα να κάνω κάποια τέτοια podcasts και τέτοια, που μου ζήτησαν, γιατί είπα: «Οk, είναι καλό να έχω μέσα και το personal brand κάπου και να μπορώ να φανώ σαν κάποιος που μπορεί να μιλήσει για το Gen Z marketing και για τα social media». Και ήρθαν κάποιοι πελάτες έτσι, δηλαδή κάποιοι που άκουσαν κάποιο podcast και μας βρήκαν έτσι, το οποίο το θεώρησα αρκετά θετικό, γιατί σημαίνει ότι τουλάχιστον δεν σπαταλάω τον χρόνο μου. Είναι κάτι που δουλεύει, επίσης. Και τον Σεπτέμβριο-Οκτώβρη προέκυψε και το Forbes 30 under 30 στην Ελλάδα, το οποίο ήτανε η μόνη φορά που κατάλαβα ότι… Ξέρεις, δεν το ’χα σκεφτεί, νόμιζα ότι δεν θα ήταν έτσι το case, αλλά κατάλαβα ότι αυτή η ιδέα κι αυτό το landscape κάνει resonate και με κόσμο στην Ελλάδα. Και επειδή δεν είχα εξερευνήσει καθόλου τον χώρο των social media στην Ελλάδα, ήταν τότε που κατάλαβα ότι ο κόσμος και εδώ ενδιαφέρονται για κάτι τέτοιο. Και τότε, μετά το Forbes, άρχισα να παίρνω και διάφορους πελάτες από την Ελλάδα. Και αυτό μου έκανε εντύπωση, γιατί δεν σκόπευα να δουλέψω με ελληνικές εταιρείες, απλά γιατί δεν νόμιζα πως θα υπήρχε demand. Ναι. Οπότε αυτό, τα δύο «μεγάλα» - σε εισαγωγικα- press, τέτοια, που ήρθαν ήταν το Forbes και το Business Insider. Και μετά, έχω κάνει αρκετά podcasts και κάποια πιο μικρά interviews, τα οποία βγαίνουν αυτούς τους μήνες. Και, ναι, αυτά κυρίως.

Ωραία. Πώς προέκυψε το Forbes;

Λοιπόν. Το Forbes… Θα σου πω. Πέρσι στη Νέα Υόρκη γνώρισα διάφορους φοιτητές που ήταν επίσης entrepreneurs -εγώ τότε [00:40:00]δεν ήμουν αλλά-, κόσμο που είχε δικές τους start-ups κλπ. και είχε εκεί και κάποιους που ήταν Forbes 30 under 30. Και γενικά, ήταν κόσμος που ήταν πολύ involved σε όλα αυτά και με πολλούς έμεινα σε επικοινωνία και τώρα. Και θυμάμαι ότι είχα μιλήσει σ’ έναν φίλο μου. Είχαμε μιλήσει για το Forbes 30 under 30 κι αυτός είχε μια εταιρεία που έκανε κάτι με sustainable consulting κλπ. Οπότε, όταν άνοιξε το nomination το καλοκαίρι για το Under 30 της Ευρώπης, έκανα nominate αυτόν τον φίλο μου και δεν θυμάμαι τι είχε προκύψει κι αν το ’χαμε συζητήσει, αλλά αυτός έκανε nominate εμένα τότε. Και ήμουν σε φάση: «Χα, χα, ok». Μετά από κάνα μήνα, με πήρε τηλέφωνο η κυρία που έχει το Forbes Greece και το Capital.gr, τα οποία στην Ελλάδα είναι συνεργασία που έχουνε μαζί, και μου είπε: «Έχεις μια υποψηφιότητα στο Forbes 30 Under 30. Πρώτα το περνάμε απ’ της Ελλάδας και διαλέγουμε αυτούς που θα βγουν στη λίστα την ελληνική και μετά αυτοί απ’ αυτήn τη λίστα γίνονται nominated στο ευρωπαϊκό Under 30, το οποίο βγαίνει το καλοκαίρι». Και μου λέει: «Θέλεις να συνεχίσεις με το nomination και να μου στείλεις κάποιες πληροφορίες;». Και λέω: «Ναι». Μου είπε να της στείλω 2-3 πράγματα, της τα έστειλα, το οποίο νομίζω γενικά παίζει να επικοινωνούν με όλους που έχουν ψηφοφορία την Ελλάδα, οπότε δεν ήταν κάτι, ξέρεις. Οπότε, της έστειλα κάτι και μετά από κάνα μήνα, τέλος Σεπτεμβρίου, με πήρε τηλέφωνο ξανά και μου είπε ότι με διαλέξανε. Ήμουν… Ξέρεις, μου φάνηκε πολύ… Λίγο απίστευτο, επειδή γενικά ήμουν πολύ inspired από κόσμο που έβλεπα στην ηλικία μας που ήταν στο 30 under 30 το ευρωπαϊκό. Για παράδειγμα, τους είχα βρει όλους στο LinkedIn να δω τι κάνουν κλπ. για να δω πώς και τι και να εξερευνήσω τα career paths που έχουν πάρει διάφοροι τόσο νέοι άνθρωποι και το πού έχουν καταλήξει, γιατί μου φαίνεται πολύ inspiring γενικά, το να βλέπεις πώς ο κόσμος έχει φτάσει εκεί που έχει φτάσει. Οπότε, προφανώς χάρηκα πάρα πολύ. Μου φαινόταν λίγο απίστευτο. Ακόμα μου φαίνεται λίγο απίστευτο, αλλά anyway. Και μετά, βγήκε το περιοδικό μετά από ένα μήνα, αφού έμαθα τα νέα, οπότε τότε το ανακοίνωσα κιόλας. Εκείνη τη μέρα παίζει να πήρα περίπου 1.000 connection request από Έλληνες στο LinkedIn, το οποίο μου φάνηκε τρελό! Και τώρα βγήκε και το online version πριν από κάτι μέρες. Οπότε, έτσι προέκυψε αυτό. Τώρα fingers crossed, ποιος ξέρει για την ευρωπαϊκή λίστα, αλλά δεν έχει πολλή σημασία. Ξέρεις, κυρίως ελπίζω… Νομίζω ότι ήμουνα right place at the right time και ότι ήμουν πολύ τυχερή που συνέβη αυτό τόσο νωρίς στο process της εταιρείας. Και είναι καλό απ’ την άλλη για να νιώθω ότι μου δίνει λίγο live feedback για το ότι αυτό που κάνω τουλάχιστον έχει κάποιο value κι ότι δεν δουλεύω 7:00 το πρωί με 23:00 το βράδυ for no reason. Οπότε, είναι -ξέρεις- ωραίο να παίρνεις μια τέτοια αναγνώριση, γιατί απλά, όταν έχεις self-doubts, σου δίνει κάποιο validation. Το οποίο, φαντάζομαι, καταλαβαίνεις. Δηλαδή, είναι συναίσθημα που όλοι το περνάμε, ειδικά, όταν δουλεύεις σε κάτι πάρα πολλές ώρες κλπ. Οπότε, ναι, κάπως έτσι προέκυψε και το Forbes και νιώθω πολύ τυχερή που έγινε, γιατί το πιο σημαντικό είναι ότι μέσα απ’ αυτό μπορείς να γνωρίσεις πάρα πολύ κόσμο που κάνει ενδιαφέροντα πράγματα, potential πελάτες, connections, όλα αυτά.

Ωραία. Πώς ήταν η μέρα που έλαβες το τηλεφώνημα ότι: «Ναι, ξέρεις κάτι; Είσαι στη λίστα!»;

Ήμουν στο σπίτι του φίλου μου, εδώ που είμαι και τώρα, και είναι μια νορμάλ μέρα που κάνουμε δουλειά. Οπότε, καθόμουν, χτύπησε το τηλέφωνο, λέω: «Ωπ, κάτσε να το πάρω έξω» και γιατί ήμουν σε φάση…. Γενικά, δεν μπορώ το πολύ attention, το ντρέπομαι λίγο εκείνη τη στιγμή, οπότε έφυγα μόνη μου να πάρω το τηλεφώνημα. Και νομίζω με είδε ο φίλος μου να ’μαι σε φάση: «Τι; Αλήθεια; Σοβαρά;». «Ναι, ok. Ευχαριστώ πάρα πολύ! Αλήθεια; Και τώρα, τι;». Και με κοιτούσε κι ήταν σε φάση: «Forbes;». Και το έκλεισα και λέω: «Ξέρεις, ναι!». Και ήμουν σε φάση «Yeaah». Ένα μικρό celebration. Χάρηκα, το έστειλα στους γονείς μου, στην οικογένειά μου. Νομίζω η μαμά μου, η αδερφή μου δεν ήξεραν τι [00:45:00]είναι. Ο μπαμπάς μου χάρηκε, μου λέει: «This is a big deal, να το βάλεις στα applications για τα masters» κλπ. Και εκείνη τη μέρα ήταν πριν το full lockdown, τότε που πηγαίναμε ακόμα για φαγητό, οπότε ήταν να συναντήσω 3-4 φίλους έξω για καφέ εκείνο το απόγευμα. Οπότε, το είπα στους κολλητούς μου εκείνη τη μέρα, οι οποίοι ήταν σε φάση «Τι ακριβώς;». Και νομίζω ήμασταν όλοι λίγο in disbelief, ότι «Πώς έγινε αυτό;». Και μετά, περίμενα να ανακοινωθεί, μετά από ένα μήνα, για να το πω και στους υπόλοιπους φίλους μου, να χαρώ λίγο -ξέρεις- πιο publicly. Ναι, ένας μήνας που απλά έκανα countdown, ξέρεις. Αυτό.

Τέλειο. Πώς νιώθεις που είσαι 21, που έχεις ήδη μία επιχείρηση και τώρα -Α, ουάου- έχεις έναν άσσο -ας πούμε- και για την επαγγελματική σου πορεία και για την ακαδημαϊκή σου πορεία και για ό,τι ακολουθήσει μετά; Πώς το διαχειρίζεσαι;

Πολύ καλή ερώτηση. Είναι κάτι που το σκέφτομαι αρκετά. Το σκέφτομαι συχνά με την έννοια ότι -ξέρεις- προσπαθώ να είμαι πολύ ρεαλιστική με όλη αυτήν την ιστορία και δεν κάνω κάτι τρομερό. Απλά κάνω social media marketing, προφανώς. Κι έτυχε να είναι ένας κλάδος, ο οποίος είναι πολύ on the rise αυτήν τη στιγμή και είναι κάτι που θα το διάλεγαν για Under 30, επειδή κάνω deal με ένα industry και με το demand του Gen Z social media marketing, το οποίο αυτήν τη στιγμή είναι πολύ μεγάλο. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει κανείς που κάνει Gen Z marketing και γενικά και στο εξωτερικό δεν υπάρχει νομίζω κανείς που κάνει αυτό συγκεκριμένα στα social media, σαν Gen Z marketer, επίσης. Οπότε, είναι κάτι αρκετά niche, το οποίο χαίρομαι που αυτήν τη στιγμή είναι on demand στον κόσμο. Το πώς το διαχειρίζομαι όλο αυτό, το σκεφτόμουν αυτό πολύ συγκεκριμένα τις προάλλες, επειδή γράφω τα cover letters για τα master applications τώρα και κάνω apply για marketing masters. Επειδή δεν έχω σπουδάσει ποτέ marketing, δεν το ’χω κάνει ποτέ ακαδημαϊκά, ήταν όλο self-taught, μέσω online course και βιβλίων κλπ. μαζί με το πανεπιστήμιο, απλά επειδή με ενδιέφερε. Και ξέρεις, προφανώς θέλω επιτέλους όσο διαβάζω για το πανεπιστήμιο να είναι και σε κάτι που πιστεύω ότι με βοηθάει πιο άμεσα. Γι’ αυτό κάνω apply για marketing και επειδή είναι και master στο εξωτερικό αρκετά ακριβό, θα ήθελα να πάρω κάποια υποτροφία κλπ. Κάνω apply στην Αγγλία και επειδή θέλω να είναι worth it, κάνω apply σε πανεπιστήμια, τα οποία… Προσπαθώ να κάνω -ξέρεις- στα καλύτερα της Αγγλίας που έχουν κάτι τέτοιο που μ’ ενδιαφέρει. Και δεν ξέρω αν… Καταλαβαίνω ότι προφανώς δεν παίρνουν πολλά applications που είναι από κάποιον που έχει ήδη μια marketing εταιρεία και έχει ένα Forbes 30 Under 30 recognition κλπ., το οποίο μπορεί να είναι helpful. Δεν ξέρω ακόμα, γιατί δεν έχω πάρει κάποια απάντηση ακόμα, τώρα τα στέλνω. Θα σου πω, άμα όντως βοήθησε. Αλλά απ’ την άλλη, μπορεί να ακούγεται ότι… Ας πούμε -ξέρω γω- έχω φίλους που είναι ήδη σ’ αυτά τα πανεπιστήμια που κάνω apply και μου λένε: «Ok, προφανώς θα σε πάρουν! Δηλαδή ποιον άλλον θα πάρουν για marketing αυτήn τη στιγμή». Το οποίο καταλαβαίνω πώς μπορεί να ακούγεται λογικό, ότι έχω κάποια εμπειρία, αλλά απ’ την άλλη, είμαι και κάποιος που χρειάζεται να κάνω ένα τέτοιο master. Δεν πάω εκεί με 10 χρόνια εμπειρία, που θα μου πουν ότι είναι άχρηστο να κάνω κάτι τέτοιο. Αλλά απ’ την άλλη, δεν ξέρω καθόλου, γιατί αυτό είναι τόσο καινούργιο για μένα, όλη αυτή η κατάσταση. Έγινε -ξέρεις- πριν από ένα μήνα -ας πούμε- και δεν έχω δει ακόμα πώς θα κάνει react ένα πανεπιστήμιο ή μία εταιρεία, άμα κάνω apply εκεί για ένα graduate job. Δεν έχω δει, άμα είναι κάτι, το οποίο όντως θα βοηθήσει ή κάποιοι θα πουν: «Ok, whatever». Οπότε, γι’ αυτό είμαι πολύ ρεαλιστική και προσπαθώ να συνεχίζω προφανώς να δουλεύω πολύ και να προσπαθήσω να ανεβάσω το employability μου -ας πούμε-, για να καταφέρω αυτά που θέλω. Γιατί δεν θέλω να get my hopes up και να είμαι delusional για όλο αυτό προφανώς. Καταλαβαίνεις τι εννοώ. Οπότε, είναι λίγο tricky, αλλά προσπαθώ να αγνοήσω ότι μπορεί να έχω περισσότερη εμπειρία από τον μέσο applicant για κάποιο master, το οποίο θα κάνω apply ή περισσότερη φανερή εμπειρία, επειδή έχουν τύχει 2-3 recognitions. Και απλά, δηλαδή, στο πανεπιστήμιο προσπαθώ… [00:50:00]Οι βαθμοί μου τώρα είμαι για 2/1, έτσι όπως κάνουν τα πτυχία στη Σκωτία και στην Αγγλία. Τα βαθμολογούν: ή παίρνεις 1st ή παίρνεις 2/1 ή 2/2 κλπ. Και είμαι ανάμεσα στο 1st  και στο 2/1, οπότε προσπαθώ πολύ να πάρω 1st, για να έχω και το ακαδημαϊκό κομμάτι. Γιατί προς το παρόν έχω degree Ιστορία Τέχνης/Digital Media. Είναι λίγο γενικό και δεν θέλω να βασίζομαι μόνο πάνω στο επαγγελματικό κομμάτι. Γιατί δεν ξέρεις το τι θα κάνει κλικ με κάποιον recruiter. Οπότε, ναι. Sorry, νιώθω ότι απαντάω αυτήν την ερώτηση 5 λεπτά. Συγγνώμη! Επειδή το σκεφτόμουν και δεν μπορούσα να βρω… Ξέρεις, δεν ήξερα ακριβώς το πού στέκομαι πάνω σ’ αυτό το θέμα, οπότε είναι ενδιαφέρον που με ρώτησες, γιατί νομίζω δεν υπάρχει σωστή απάντηση. Απλά πρέπει να συνεχίσω να προσπαθώ πολύ και να προσπαθήσω να δουλέψω -ξέρεις- και στο ακαδημαϊκό κομμάτι, προφανώς, παρόλο που δεν είμαι πολύ motivated αυτήν τη στιγμή. Αλλά και να δείξω το πώς το επαγγελματικό όλο αυτό μ’ έχει βοηθήσει να πάρω κάποια skills που ίσως είναι χρήσιμα. Οπότε, ναι, δεν ξέρω τι θα βγει απ’ αυτό, αλλά -fingers crossed- περιμένουμε να μάθουμε.

Και ελπίζουμε τα καλύτερα, είναι η αλήθεια. Πού βλέπεις να πηγαίνει όλο αυτό, η ενασχόλησή σου με τη συγκεκριμένη επιχείρηση που ίδρυσες και δουλεύεις πρακτικά μόνη σου;

Υπάρχουν πολλά πράγματα που θα ήθελα να κάνω στους επόμενους μήνες. Δεν μπορώ να σου πω… Καλά, έχω και κάποια -ας πούμε- five year goals, αν με ρωτήσεις, αλλά κυρίως τώρα σε πρακτικά terms αυτό που θέλω να κάνω, πρώτον είναι τις κοπέλες που έχω και με βοηθάνε τώρα που δουλεύουν στο z.link, να τις κάνω hire full-time και να μαζέψω μια ομάδα πιο σταθερή, το οποίο μες τα Χριστούγεννα θα προσπαθήσω να οργανώσω λίγο περισσότερο. Απ’ την άλλη, θέλω να αναπτύξω κάποια educational materials μέσω του the.z.link, τύπου online course ή inbox κλπ., τα οποία να ασχολούνται με Gen Z social media marketing, τα οποία μπορώ να πουλήσω ή να κάνω διαθέσιμα δωρεάν online, τα οποία, νομίζω, θα βοηθήσουν με το exposure της εταιρείας κλπ. Και τρίτον, θέλω να χρησιμοποιήσω τις πλατφόρμες που έχω τώρα για το the.z.link, οι οποίες μεγαλώνουν αρκετά γρήγορα, προς το παρόν, για να αναδείξω το Gen Z entrepreneurship και να κάνω λίγο encourage την επιχειρηματικότητα ανάμεσα σ’ αυτήν τη γενιά. Οπότε, τώρα, αυτό που κάνω είναι προσπαθώ μέσω του Instagram -ας πούμε- που έχουμε και του LinkedIn να μοιράζομαι resources και εργαλεία κλπ. που πιστεύω ότι μπορούν να βοηθήσουν πολύ έναν aspiring επιχειρηματία που είναι 19-20 χρονών. Και γενικά να κάνω share tips, tricks, εργαλεία, όλα αυτά που μπορούν να σου κάνουν τη ζωή πιο εύκολη. Στο τέλος, θα ήθελα να κάνω develop ένα community με Gen Z entrepreneurs ή Gen Z marketers και όλα αυτά, δηλαδή κόσμο που είναι της γενιάς μας και έχει αυτό το κίνητρο και αυτά τα ενδιαφέροντα, σε ένα slack community, Facebook group, κάτι τέτοιο, όπου να μπορούμε να βοηθάμε ο ένας τον άλλον και να κάνουμε share resources και τέτοια. Οπότε, αυτό είναι σίγουρα κάτι που έχω στο μυαλό μου. Και μετά, άμα συνεχίσω με το the.z.link full-time μετά το master και δεν καταλήξω σε κάποιο corporate job instead… Δηλαδή, θα δω πώς θα το πάω. Θα ήθελα να το κάνω -ξέρεις- πιο οργανωμένο, σαν μεγάλο agency και να μαζέψω γενικά Gen Z marketers που έχουν αυτήν την εμπειρία ή αυτό το understanding, σαν ομάδα, ώστε να το κάνω κάτι πιο concrete και να μπορώ να κάνω skilled πιο εύκολα. Αυτό προς το παρόν για το the.z.link. Αυτά σκέφτομαι και θα δω πώς θα το πάω, τι θα κάνω prioritize.

Ok. Απ’ ό,τι καταλαβαίνω δηλαδή σκέφτεσαι να αφήσεις αυτή την ανεξάρτητη μορφή εργασίας και να πας σε κάτι πιο δομημένο, όπως μια μεγαλύτερη επιχείρηση -ας πούμε- για δουλειά.

Ναι, ναι, σίγουρα.

Αυτό πώς προέκυψε, σαν σκέψη; Πώς διαμορφώθηκε μέσα σου;

Κοίτα, πιστεύω ότι γενικά, για να μπορέσω να κάνω scale την εταιρεία χρειάζεται μία ομάδα και κόσμος με διαφορετικά skills, αλλά και χρειάζεται μία οργάνωση, η οποία επιτρέπει περισσότερους πελάτες και περισσότερη δουλειά. Χωρίς να χρειάζεται εγώ να κάνω πολλά πράγματα, για να μπορώ εγώ να ασχολούμαι με τα της εταιρείας και με μεγαλύτερους πελάτες, που θα ήταν να αναλάβω εγώ απλά για να είμαι σίγουρη κλπ. [00:55:00]Κατάλαβες τι εννοώ. Αυτήν τη στιγμή οι πελάτες που έχω -ξέρεις- ασχολούμαι με κάποιους εγώ, συνήθως εγώ κάνω τα social media strategies, επειδή μ’ αρέσει να το κάνω και νομίζω… Ξέρεις, έχω βρει τρόπο που βολεύει πολύ. Αλλά για το management, το content creation έχω κόσμο και επίσης συνεργάζομαι και με εξωτερικούς συνεργάτες, Gen Z designers και marketers, ανάλογα με το project, όπως χρειαστεί, δηλαδή. Αλλά αυτό νομίζω ότι δεν είναι πολύ scalable, σαν μοντέλο, παρόλο που δουλεύει προς το παρόν. Ξέρεις, θα ήθελα κάτι, το οποίο είναι πιο γρήγορο, πιο εύκολο, πιο εύκολο to manage, οπότε σίγουρα πιστεύω ότι είναι σημαντικό να κάνω κάτι πιο δομημένο τους επόμενους μήνες, για να μπορέσω να το εξελίξω.

Ωραία. Άρα αποσκοπείς ουσιαστικά, κατά μία έννοια, να συνεχίσεις να δουλεύεις πάνω στο the.z.link σαν -να το πω- μόνιμη απασχόληση;

Ναι. Κοίτα, δεν είμαι σίγουρη, επειδή θα ήθελα και μετά το master να εξερευνήσω λίγο το πιο corporate world και να δουλέψω σε κάποια μεγάλη εταιρεία σε marketing positions και να πάρω τα skills που έρχονται με κάτι τέτοιο, full-time. Επειδή προς το παρόν, όταν το ’χω κάνει -ξέρεις- μου έχει αρέσει πολύ και πιστεύω ότι έχει κάτι να σου προσφέρει κι αυτό. Αλλά μου αρέσει πολύ η επιχειρηματικότητα και νομίζω ότι γενικά θα καταλήξω σε κάτι που είναι πιο entrepreneurial, δηλαδή μπορεί να είναι άλλη start-up, αλλά μ’ αρέσει πολύ αυτό το κομμάτι και το πόσο flexible είναι κι ότι μπορείς ανάλογα με το πόσο το ψάχνεις και πόσο ασχολείσαι να εξελίξεις μια εταιρεία πολύ γρήγορα. Και τουλάχιστον να κάνεις expose yourself σε ευκαιρίες και accelerators κλπ. που μπορεί πραγματικά να σου αλλάξουν τη ζωή, ανάλογα με το πόσο inspired και motivated είσαι. Οπότε, το αφήνω πολύ ανοιχτό προς το παρόν και κοιτάω να δω γενικά πού θα με πάει όλο αυτό. Οπότε, ναι, αυτό.

Πάρα πολύ ωραία. Θα ήθελες να προσθέσεις εσύ κάτι για το τέλος, κάτι που μπορεί να μην έχω ρωτήσει, ας πούμε;

Δεν είμαι σίγουρη. Για το z.link; 

Για σένα, για την πορεία σου, για το οτιδήποτε.

Νομίζω έκανες πολύ καλές ερωτήσεις, τα καλύψαμε όλα.

Ευχαριστώ πολύ

Πραγματικά.

Ok.

Όντως.

Αυτά, λοιπόν. Σ’ ευχαριστώ πάρα πολύ που μοιράστηκες μαζί μου την πορεία σου, αλλά και τις βλέψεις σου για το μέλλον.

Εγώ ευχαριστώ και για τις καλές ερωτήσεις.

Να ’σαι καλά κι εύχομαι κάθε επιτυχία, πραγματικά!

Thank you, thank you.

Καλή συνέχεια.

Ευχαριστώ.