[00:00:00]Ωραία, τώρα το καταγραφικό είναι ανοιχτό και μας καταγράφει. Είμαι η Μάρω Μαυροπούλου, σήμερα είναι Τρίτη 2 Αυγούστου και δουλεύω για το Istorima. Καλησπέρα.

Καλησπέρα.

Θα ήθελες να ξεκινήσουμε με μερικά πράγματα για εσένα;

Ναι, φυσικά. Είμαι από τις Σέρρες, από την πόλη των Σερρών, μένω εδώ και δέκα χρόνια στη Θεσσαλονίκη, έχω δύο αδέρφια μεγαλύτερα από μένα. Εγώ έχω σπουδάσει γερμανική φιλολογία στη Θεσσαλονίκη, στο Αριστοτέλειο και τώρα δουλεύω, διδάσκω γερμανικά και τελειώνω το μεταπτυχιακό μου στη γλωσσολογία και στη διδακτική της γερμανικής γλώσσας.

Πότε γεννήθηκες στις Σέρρες;

Γεννήθηκα στις 7 Οκτωβρίου του 1994.

Πώς ήταν τα παιδικά σου χρόνια στις Σέρρες;

Ήταν πολύ ωραία, γιατί είχα πολλά χόμπι, είχα καλές φίλες στη γειτονιά κυρίως, αλλά και στο σχολείο μερικές. Και παίζαμε πάρα πολύ, παίζαμε στις αυλές, παίζαμε στις πλατείες και στα πάρκα... Πήγαινα, όπως είπα, είχα πολλά χόμπι, πήγαινα μουσική, πήγαινα πιάνο, πήγαινα χορωδία, πήγαινα στάδιο για λίγο... Και μου άρεσε πάρα πολύ και στο κατηχητικό.

Τι εικόνες θυμάσαι, ξεχωριστές εικόνες, από τις Σέρρες;

Από τις Σέρρες... Θυμάμαι τη φύση, έχουμε εμείς ένα μέρος που λέγεται Κοιλάδα και πηγαίναμε εκεί βόλτες καμιά φορά ή κάναμε εκδρομή με το σχολείο εκεί πέρα. Έχω πολύ όμορφες εικόνες απ’ το μουσικό σχολείο που μαθαίναμε τρία μουσικά όργανα, είχαμε πολύ καλούς καθηγητές και γενικής παιδείας και των μουσικών μαθημάτων, των ειδικών. Τι άλλο; Θυμάμαι κυρίως, έχω εικόνες από τα πολύ μικρά χρόνια. Δηλαδή, απ’ το νηπιαγωγείο και απ’ τις πρώτες τάξεις του δημοτικού. Δεν έχω πολλές εικόνες γενικά, μόνο αναμνήσεις. Αναμνήσεις εννοείς μάλλον, ε; Θυμάμαι, έχω μία ωραία εικόνα που βλέπαμε σειρές με συμμαθητές– Όχι συμμαθήτριες, με φίλες μου στο σπίτι τους και μας μαγείρευε η μαμά τους τραχανά... Από τα καλοκαίρια στο χωριό έχω πολύ ωραίες αναμνήσεις, που ήταν πολύ ξέγνοιαστα, που διάβαζα εγώ τα καλοκαίρια αγγλικά, γιατί μου άρεσαν πάρα πολύ... Και γερμανικά, αργότερα. Απ’ τα φροντιστήρια έχω πάρα πολύ ωραίες αναμνήσεις των αγγλικών, περνούσαμε πολύ ωραία με τα παιδιά. Στο σχολείο, να πω την αλήθεια, δεν περνούσα πολύ ωραία, γιατί δεν ήμουνα πολύ κοινωνικό παιδί και ήμουν αρκετά ντροπαλή. Οπότε ήμουν λίγο απομονωμένη στο σχολείο, αλλά περνούσα πολύ ωραία στις υπόλοιπες δραστηριότητες. Στη χορωδία, έχω εικόνες απ’ τη χορωδία που κάναμε συναυλίες... Απ’ το κατηχητικό επίσης, που το ξαναείπα, έχω πολύ ωραίες εικόνες, γιατί κάναμε– Ήταν σαν δημιουργική απασχόληση παιδιών και κάναμε πολλές χειροτεχνίες, κάναμε, μας έλεγε Βίους Αγίων, ήταν πάρα πολύ ωραία. Αυτά.

Ανέφερες κάποιο χωριό που πήγαινες το καλοκαίρι;

Ναι, το Χρυσό. Είναι το χωριό του πατέρα μου και έχουμε σπίτι εκεί με τους παππούδες. Ήταν πολύ ωραία. Με τη γιαγιά μου, βασικά.

Από εκεί τι εικόνες ανακαλείς;

Τι εικόνες, λοιπόν... Πίτσα, παγωτό το βράδυ με τη μαμά και τη θεία μου. Καπνά, γιατί είχανε καπνά οι δικοί μου και το καλοκαίρι δουλεύαμε και εμείς, περνούσαμε καπνό, έτσι το λένε, είναι έκφραση. Τη γιαγιά να μας μαγειρεύει ωραία φαγητά... Εγώ να ονειρεύομαι, να ασχολούμαι, όπως σου είπα και πριν, με τις ξένες γλώσσες, αν έκανα επανάληψη... Τι άλλο; Αργότερα, να μιλάω με φίλους μέσω ίντερνετ, να μιλάω με ένα αγόρι μέσω ίντερνετ, μέσω Skype τότε. Τα πρώτα σκιρτήματα, ίσως. Ήταν πολύ ωραία και πολύ ρομαντικά.

Από τα καπνά που ανέφερες τι θυμάσαι; 

Απ’ τα καπνά θυμάμαι ότι ήταν ωραίο, γιατί έκανες κάτι δημιουργικό και ξεχνούσες όλα σου τα προβλήματα. Θυμάμαι, επίσης, ότι αγχωνόμουνα καμιά φορά να βγάλω πολλή δουλειά, γιατί οι γονείς μου με πλήρωναν κιόλας ένα ευρώ το... Τώρα, σαρίκι το λέμε, ίσως δεν είναι γνωστό σε όλους. Ένα ευρώ, ας πούμε, μισή ώρα δουλειά. Ας το πούμε έτσι σε ώρα. Οπότε αγχωνόμουνα λίγο και ήμουν λίγο ανταγωνιστική με τα αδέρφια μου ποιος θα βγάλει περισσότερα. Αλλά, κατά τα άλλα, ήταν ωραία, γιατί απασχολούσες τα χέρια σο[00:05:00]υ και ξεχνούσες– Και ήταν σαν να μη σκέφτεσαι. Σκέψου το πλέξιμο, δε σκέφτεσαι τίποτα άλλο. Απλά πλέκεις και τα ξεχνάς όλα. 

Τα πρώτα σκιρτήματα πλέον πώς τα θυμάσαι τότε;

Ανώριμα... Ανώριμα και ωραία ταυτόχρονα. Και αυτό βασικά, ρομαντικά... Αυτό.

Τα εφηβικά σου χρόνια πώς ήταν;

Τα εφηβικά μου χρόνια στις Σέρρες, γιατί μόνο τα καλοκαίρια ήμουν στο χωριό. Ήταν πάρα πολύ ωραία, γιατί με το που μπήκα στο γυμνάσιο, μπορώ να πω ότι βελτιώθηκα στην κοινωνικότητα, έκανα και περισσότερες φίλες, πήγαινα και μουσικό. Οπότε εκεί τα παιδιά ήτανε λίγο πιο ανοιχτά, ίσως είχαν περισσότερη αποδοχή προς τα παιδιά που ίσως δεν ήταν τόσο ανοιχτά, πιο ντροπαλά... Δεν έβγαινα πολύ. Δηλαδή, ήμουν από τα παιδιά που δεν τους άρεσε να βγαίνουνε. Εμένα πιο πολύ, ας πούμε, μου άρεσε να μένω σπίτι, να βλέπω τηλεόραση, να ακούω μουσική, δηλαδή κάτι τέτοια και να έχω και τα χόμπι μου. Τις φίλες μου θα τις έβλεπα στο σχολείο ή στα σπίτια τους, δεν βγαίναμε πολύ. Το πολύ να έβγαινα για μία μπουγάτσα, ας πούμε, στο γυμνάσιο. Στο λύκειο, άντε, βγήκα δυο φορές όλο το χρόνο σε ένα κλαμπ και άλλες πέντε φορές για καφέ, ας πούμε, τόσο πολύ έβγαινα. Αυτά, αλλά ήταν ωραία, τα θυμάμαι όμορφα, δηλαδή, δεν, δεν θυμάμαι κάτι άσχημο. Σίγουρα υπήρξαν και δυσκολίες, γιατί στην εφηβεία παρουσιάζονται προβλήματα που, στην ουσία, δεν υφίστανται, απλά τα έχεις στο μυαλό σου ότι υφίστανται. Π.χ.: «Αχ έχω πρόβλημα τώρα, δεν έχω πολλές φίλες...». Ότι θα ήθελα να έχω περισσότερες φίλες, ενώ στην ουσία είναι αρκετές. Ή διάφορα, ξέρεις, τέτοια, τέτοια κόμπλεξ που έχει κανείς, που έχει κάποιος έφηβος.

Και κυλώντας τα χρόνια αργότερα τι έγινε;

Τα χρόνια πέρασαν, πέρασα στο πανεπιστήμιο, πέρασα γερμανική φιλολογία, το όνειρό μου, η πρώτη μου επιλογή. Και ήρθα Θεσσαλονίκη να σπουδάσω. Πρώτη φορά νοίκιασα σπίτι μόνη μου, πρώτη φορά έμενα μόνη μου. Ήθελα πάρα πολύ να ανεξαρτητοποιηθώ απ’ τους γονείς, το φοβόμουν πάρα πολύ, αλλά και το ήθελα ταυτόχρονα. Πήγα κόντρα στο φόβο φυσικά, όπως όλοι, όπως οι περισσότεροι σε αυτή την ηλικία και έμεινα μόνη μου. Γνώρισα μία πάρα πολύ καλή κοπέλα στο διπλανό διαμέρισμα. Εγώ έμενα Σαράντα Εκκλησιές –στη Θεσσαλονίκη είναι αυτό– και στο διπλανό ακριβώς διαμέρισμα είναι μία κοπέλα, γνωριστήκαμε, ήμασταν συνέχεια μαζί, κάθε βράδυ... Παίζει να κοιμόμασταν και μαζί κάθε βράδυ στο σπίτι μου. Βλέπαμε ταινίες, περνούσαμε τέλεια. Και μετά, απ’ το δεύτερο εξάμηνο, μας πήραν μαζί στις φοιτητικές εστίες, εμένα και αυτή την κοπέλα, και μείναμε στις φοιτητικές εστίες.

Αυτή η εμπειρία πώς ήταν;

Μαζί. Τη συγκατοίκηση στις φοιτητικές εστίες; Λοιπόν, θα σου πω. Το πρώτο έτος ήταν πάρα πολύ ωραίο, ήταν πάρα πολύ ωραίο, δηλαδή είχε συνέχεια παρέα– Ένα άτομο, μάλιστα, που ταιριάζεις και που το ξέρεις κιόλας και από πριν και μοιράζεσαι τις σκέψεις σου τα βράδια, συζητάς, βγαίνεις έξω επίσης με κοινές παρέες, με μη κοινές παρέες. Αλλά θα σου πω, από το δεύτερο-τρίτο έτος και μετά, παρουσιάστηκαν κάποιες δυσκολίες, κυρίως οφείλονταν στο ότι μέναμε στο ίδιο δωμάτιο και δεν είχαμε καθόλου προσωπικό χώρο η κάθε μία. Οπότε εκεί άρχισαν κάποιες δυσκολίες, που εν τέλει, στο τέταρτο έτος, όχι– Ναι, στα μισά του τέταρτου έτους, με ανάγκασαν να αλλάξω δωμάτιο, να πάω να μείνω μόνη μου και να κρατήσω αυτό το άτομο, παρόλα αυτά, με καλές σκέψεις. Κάτσε, δεν το είπα καλά... Να μην κρατήσω κακία σε αυτό το άτομο.

Η σχολή για σένα, αυτό το κεφάλαιο, πώς ήταν;

Η σχολή ήταν υπέροχη. Κάτσε να κάνω λίγο στοπ. Πώς λέγεται αυτή η λέξη; Α ναι, υπήρξε απενοχοποίηση της ντροπαλότητας, θα έλεγα, εκεί ο κάθε ένας μας ήταν αποδεκτός, έκανα πολύ εύκολα παρέες στη σχολή. Το ήθελα κιόλας, βέβαια, ήθελα πάρα πολύ να κάνω παρέες, οπότε... Και όλοι οι υπόλοιποι ήθελαν να κάνουν παρέες και όλοι οι υπόλοιποι δεν γνωρίζονταν μεταξύ τους, που αυτό βοηθάει πολύ, γιατί συνήθως δυσκολεύομαι να κάνω παρέες όταν οι άλλοι ήδη είναι μία ομάδα και πηγαίνω εγώ μετά από καιρό. Εκεί όλοι μπήκαμε και ήμασταν μόνοι μας. Οπότε θέλαμε να γνωρίσουμε κόσμο, θέλαμε να δεθούμε και τα λοιπά. Οπότε έκανα[00:10:00] αμέσως μία πολύ καλή παρέα που αποτελούνταν φυσικά μόνο από κορίτσια, γιατί στη σχολή μας δεν έχουμε πολλά αγόρια. Ψέματα. Στην παρέα μας είχαμε και δύο αγόρια. Ναι. Τα μοναδικά –παίζει– της σχολής. Και αυτά. Ήταν πάρα πολύ ωραία στη σχολή, γιατί, καταρχάς, μιλούσαμε μόνο γερμανικά, που ήτανε το όνειρό μου. Εγώ –τι να σου πω– έκλαιγα κάθε μέρα απ’ τη συγκίνηση... Είχαμε πολλούς Γερμανούς, που, επίσης, εμένα μου αρέσει πάρα πολύ να έρχομαι σε επαφή με ντόπιους, ντόπιους Γερμανούς. Είχαμε πολλούς συμφοιτητές, οι οποίοι είχανε μεγαλώσει Γερμανία και ήξεραν και αυτοί πάρα πολύ καλά γερμανικά και τους θαύμαζα. Τι άλλο καλό είχε η σχολή, τα χρόνια της σχολής; Ανεξαρτησία, πολύ έξω, πολλούς έρωτες, πλατωνικούς κυρίως... Τι άλλο; Και φυσικά, στα χρόνια της σχολής, στα χρόνια της φοίτησής μου, ανήκει και το Erasmus που έκανα στο τρίτο έτος και εκείνο, πραγματικά, μου έμεινε ως μια πολύ καλή ανάμνηση.

Πού πήγες Erasmus;

Πήγα Erasmus στη Γερμανία στη Λειψία, στο Leipzig.

Πότε έγινε αυτό;

Το 2015.

Και πώς ήταν αυτή η εμπειρία;

Αυτή η εμπειρία ήτανε πάρα πολύ ωραία. Στην αρχή ήτανε λίγο δύσκολα, γιατί χρειάστηκα λίγο χρόνο να προσαρμοστώ, αλλά συνέχισα και έληξε πάρα πολύ όμορφα, γιατί... Για διάφορους λόγους. Ο κυριότερος ήτανε ότι ήρθα σε επαφή με ανθρώπους οι οποίοι μιλάνε τη γερμανική γλώσσα ως μητρική και επίσης έχουν και τη γερμανική κουλτούρα, γιατί έχουν μεγαλώσει σε ένα τέτοιο περιβάλλον. Έχουν τη γερμανική... Όχι ιδιοσυγκρασία. Τη γερμανική νοοτροπία. Και ένιωσα ότι εκεί ανεξαρτητοποιήθηκα πλήρως.

Πόσο κράτησε το πρόγραμμα;

Ένα χρόνο.

Μέσα σε αυτό το χρόνο τι εικόνες μπορείς να θυμηθείς;

Λοιπόν, θα σου πω αυτά που μου έμειναν περισσότερο. Είναι το δεύτερο σπίτι που έμενα, γιατί εμένα σε δύο σπίτια στο σύνολο στη Γερμανία, στο Leipzig. Στο δεύτερο σπίτι, λοιπόν, που πήγα, που μετακόμισα, έμενα με πέντε συγκάτοικους. Μισό λεπτάκι... Ένας, δύο, τρεις, τέσσερις, πέντε. Ναι, με πέντε συγκάτοικους. Μία κοπέλα και τέσσερα αγόρια. Μου μένει η εικόνα μιας πολύ πετυχημένης συγκατοίκησης, πολύ καλών ανθρώπων, πολύ καλών ανθρώπων. Ειδικά με τους τρεις από τους πέντε συγκατοίκους μου δέθηκα πάρα πολύ και υπήρχε ένα κλίμα αγάπης. Επίσης, μου μένει πάρα πολύ έντονα και ο χώρος εργασίας μου, γιατί δούλευα παράλληλα με τις σπουδές σε ένα hostel, σε ένα ξενοδοχείο. Μου μένει και εκεί πάρα πολύ έντονα η καλή συνεργασία μου με τους συναδέλφους μου και το πόσο καλοί άνθρωποι ήταν οι συνάδελφοί μου. Και επίσης, και οι πελάτες μού άφησαν πολύ καλή εντύπωση και γενικά υπήρχε πολλή αγάπη και από τη μεριά μου και από τη μεριά τους.

Εικόνες από τη χώρα;

Εικόνες από τη χώρα... Πάρκα, που δεν τα έχουμε εδώ στην Ελλάδα, πολύ πράσινο, ποδήλατα, το ποδήλατό μου... Δικό μου είναι, βέβαια, δεν είναι από τη χώρα, αλλά εκεί το πήρα. Κτίρια παράξενα που τα ‘βλεπα πρώτη φορά, καθόλου μπαλκόνια... Μια σχολή πανέμορφη, ένα πανεπιστήμιο πανέμορφο. Εκκλησίες στις οποίες τραγουδούσαμε κιόλας, γιατί ήμουνα και στη χορωδία του πανεπιστημίου της Λειψίας. Συγκίνηση σε αυτές τις εκκλησίες που τραγουδούσαμε... Εικόνες όμως είπες... Είχε και μια λίμνη εκεί πάρα πολύ ωραία που δεν το είχα ξαναδεί να κολυμπάς στη λίμνη, ας πούμε, και να κάνεις ηλιοθεραπεία στη λίμνη, να κάνεις ηλιοθεραπεία στο πάρκο. Επίσης, άνθρωποι –τότε ήταν της μόδας, δεν ξέρω αν είναι ακόμα–, περπατούσαν ξυπόλητοι κάποιοι στους δρόμους, που μου έκανε πολλή εντύπωση. Αυτά απ’ όσο θυμάμαι.

Κάτι που να σου άρεσε φοβερά πολύ;

Στη Λειψία; Μου άρεσε πάρα πολύ το φαγητό από ένα εστιατόριο, από ένα κινέζικο– Από ένα ασιατικό εστιατόριο, τα noodles με κοτόπουλο και λαχανικά. Φοβερά. Και έτρωγα και καυτερά. Τότε είχα αρχίσει να τρώω καυτερά, βασικά. Αυτό μου έχει μείνει πάρα πολύ έντονα. Δηλαδή, είναι η γεύση της Λειψίας, [00:15:00]θες μία γεύση. Επίσης, μου έμεινε και η μυρωδιά της Λειψίας πολύ έντονα. Δεν ξέρω, σε κάποια μέρη έψηναν λουκάνικα ή έψηναν γενικά, δεν ξέρω, κάτι έψηναν. Και είναι ένα μέρος, τώρα, και στη Θεσσαλονίκη, στη Νέα Παραλία, δεν θυμάμαι τώρα σε ποιο σημείο ακριβώς. Μετά τις ομπρέλες σίγουρα. Είναι ένα μαγαζάκι, τέλος πάντων, το οποίο ψήνει, ψήνουν μάλλον σε αυτό και μου μυρίζει Λειψία, μου μυρίζει Γερμανία. Αυτό, μου έμεινε και η μυρωδιά δηλαδή. Κάτι άλλο πολύ έντονα; Οι άνθρωποι μού έμειναν πολύ έντονα, σαν ανάμνηση. Το πόσο καλοί ήταν μαζί μου.

Μέσα σε αυτό–

Βέβαια, φυσικά– Συγγνώμη που σε διακόπτω. Φυσικά και υπήρχαν άνθρωποι που είτε δεν ταιριάζαμε, είτε εγώ δεν συμπαθούσα, είτε ήταν απότομοι κάποιοι συγκεκριμένοι –και λίγοι ευτυχώς–, αλλά εγώ κρατάω μόνο τους καλούς σαν ανάμνηση, δεν θα κρατήσω τους κακούς ή αυτούς που δεν ταιριάζαμε.

Μέσα σε αυτό το χρόνο που έζησες εκεί συνέβη κάτι το συνταρακτικό;

Το συνταρακτικό; Πώς το εννοείς, μπορείς να μου το εξηγήσεις λίγο; Συνταρακτικό τι εννοείς; Μία εμπειρία; Ωραία... Μια φορά, μία πολύ ωραία εμπειρία που μου έμεινε, γιατί είχε ανέβει πολύ και η αδρεναλίνη, είναι όταν πήγαμε με τους συγκατοίκους μου, με τους δύο από αυτούς, και με μία φίλη μου απ’ τη Βραζιλία, ήτανε 10:00-11:00 το βράδυ και πήραμε τα ποδήλατα και πήγαμε με τα ποδήλατα στη λίμνη, στην Cospudener See, και κάναμε και μπάνιο στη λίμνη το βράδυ. Αυτό μου έχει μείνει. Γιατί εγώ φοβόμουνα κιόλας, γιατί δεν έβλεπα και πολύ καλά, το ποδήλατό μου δεν το ήξερα πολύ καλά, γιατί, ‘ντάξει, το είχα για δύο-τρεις μήνες, δεν το είχα πολύ καιρό. Και μου έμεινε, γιατί ανέβηκε και η αδρεναλίνη πάρα πολύ, ήτανε και οι συγκάτοικοι μου που ένιωθα ότι αυτό το έκαναν για να με ευχαριστήσουνε, γιατί νομίζω ήτανε κοντά στο να φύγω από τη Γερμανία. Οπότε ήτανε λίγο καιρό πριν φύγω από Γερμανία. Επίσης, πριν φύγω μου μαγείρεψαν, μου έκαναν ένα γλυκό, ένα κέικ, που έγραφε πάνω HDL στα γερμανικά και σημαίνει «Σου έχω αγάπη», «Σε αγαπώ», δηλαδή, «Habt Dich Liebe» στα γερμανικά. Και αυτό μου έμεινε, γιατί ήτανε μία πράξη έμπρακτης– Βασικά, ήταν έμπρακτη αγάπη. Επίσης, μου έμεινε πάρα πολύ έντονα που ο συγκάτοικός μου μου έπλενε τα πιάτα, όταν τα άφηνα στο νεροχύτη, που δεν ξέρω... Γενικά, πάρα πολλή καλοσύνη. 

Πώς προέκυψε η απόφαση του να πας Erasmus;

Ήθελα να πάω απ’ την αρχή των σπουδών μου, το είχα ακούσει μάλλον απ’ τη σχολή ακόμα ότι υπάρχει κάτι τέτοιο, για να εξελίξω τα γερμανικά, αλλά πάνω από αυτό για να γνωρίσω τη γερμανική κουλτούρα. Γενικά, για μένα ο τρόπος που συμπεριφέρονται οι άνθρωποι σε μία άλλη χώρα από τη δικιά σου, ο τρόπος που σκέφτονται, ο τρόπος που δρουν, ο τρόπος που θα παραγγείλουνε, ο τρόπος που θα σου χαμογελάσουν ή θα σε χαιρετήσουνε, όλα αυτά δηλαδή, όλες αυτές οι πτυχές μιας νοοτροπίας, αυτά είναι που πιστεύω με συγκλονίζουν σε μία γλώσσα, γιατί και η γλώσσα περιλαμβάνει στοιχεία κουλτούρας. Οπότε ήθελα να πάω, ναι, και για να μάθω τη γλώσσα καλύτερα και για να ρέει περισσότερο ο λόγος μου και για να βελτιώσω την προφορά μου και τα λοιπά, αλλά ήθελα να γνωρίσω και τη χώρα, τον πολιτισμό της, τους ανθρώπους της και πώς... Και γενικά, να τους γνωρίσω. Αυτό ήθελα.

Το πανεπιστήμιο στη Λειψία πώς ήταν;

Στη Λειψία το πανεπιστήμιο ήτανε πανέμορφο εξωτερικά και εσωτερικά. Και πολύ– Είχαμε ένα πρόγραμμα, δεν διέφερε πολύ από την Ελλάδα, δηλαδή είχαμε σεμινάρια πάλι, οι καθηγητές μας, το μάθημα γινόταν στα γερμανικά και μόνο στα γερμανικά. Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι ότι το πανεπιστήμιο είχε και γυμναστήριο και ήτανε, ‘ντάξει, οικονομικό και πολύ οργανωμένο, πολύ οργανωμένο. Δηλαδή, είχε zumba, είχε χορό, αλλά πραγματικά μάθα[00:20:00]ινες πολλά πράγματα. Εγώ έκανα zumba και oriental και πέρασα πάρα πολύ ωραία εκεί και κάναμε και παραστάσεις. Αυτό, να σου πω την αλήθεια, απ’ το πανεπιστήμιο δεν μου έμειναν πολλά, γιατί δεν το είχα, δεν ήτανε η προτεραιότητά μου το πανεπιστήμιο. Πιο πολύ ήθελα να γνωρίσω κόσμο, να δουλέψω, να βγω, να ζήσω. ‘Ντάξει, τα πέρασα και τα μαθήματα, αλλά όχι με ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό, γιατί πιο πολύ κοιτούσα να ζήσω τη χώρα και τους ανθρώπους.

Όταν επέστρεψες από εκεί πώς ήταν;

Όταν επέστρεψα, ήταν χάλια, γιατί καταρχάς... Ξέχασα τι ήθελα να πω. Γιατί είχα αλλάξει εγώ πάνω απ’ όλα ως προσωπικότητα και έβλεπα ότι με τους φίλους που είχα πριν φύγω έχουμε αρκετές διαφορές πλέον και δεν ταιριάζουμε τόσο πολύ. Οπότε, στο πανεπιστήμιο, στη σχολή άλλαξαν λίγο και οι παρέες μου. Δηλαδή, αφότου ήρθα, άλλαξαν λίγο και οι παρέες μου, γιατί είχαν αλλάξει και αυτοί μάλλον. Ένα χρόνο, πιστεύω, και στην ίδια χώρα να είσαι, σίγουρα αλλάζεις. Ή ήταν οι ίδιοι και εγώ κατάλαβα ότι δεν ταιριάζω τόσο πολύ με αυτά τα άτομα. Όταν γύρισα, με είχε πιάσει μία μελαγχολία. Είναι λίγο περίεργο. Αν σ’ το εξηγήσω, θα ακουστεί κάπως περίεργο. Δεν ξέρω, επειδή στη Γερμανία είναι οκ να μην είσαι κοινωνικός, είναι οκ να είσαι πιο ντροπαλός, είναι οκ να μη χαμογελάς συνέχεια ή να μη χαιρετάς συνέχεια, είσαι πιο πολύ ο εαυτός σου και το αποδέχονται όλοι αυτό στη Γερμανία. Εγώ ήρθα στην Ελλάδα και νομίζω ότι ήταν σαν ρόλος, αλλά δεν είμαι και σίγουρη, το έπαιζα σοβαρή. Πώς να σ’ το εξηγήσω; Οπότε στην εστία, που ήξερα πολύ κόσμο μέσα απ’ την εστία, ήμουνα πιο φλατ σαν προσωπικότητα, πιο μονότονη. Δηλαδή, θα έλεγα: «Γεια, τι κάνεις;». «Ναι, καλά...». Ενώ δεν είμαι έτσι σαν άνθρωπος, είμαι πιο ενθουσιώδης, είχα χάσει τον ενθουσιασμό μου. Αλλά νόμιζα ότι έτσι είμαι. Αλλά δεν είμαι έτσι, μου περάστηκε από την κουλτούρα τη γερμανική αυτό το πιο ήπιο, το πιο μη ενθουσιώδες, το πιο ήσυχο, το πιο ντροπαλό... Το πιο απενοχοποιημένο μάλλον, όχι ντροπαλό. Μέχρι που κατάλαβα ότι δεν είμαι και πολύ καλά έτσι και μετά, στα μέσα περίπου της χρονιάς, λέω: «Εντάξει, ας ξαναβρώ τον ενθουσιασμό μου...». Υποσυνείδητα φυσικά, πιστεύω... Και πάλι βρήκα τον εαυτό μου ή μάλλον εξελίχθηκα σε έναν πιο ενθουσιώδη εαυτό. Πολύ περίπλοκο. Αυτό.

Ποιες διαδρομές κάνει το μυαλό σου όταν σκέφτεσαι σήμερα τη Λειψία;

Ποιες διαδρομές κάνει το μυαλό μου... Ότι ήταν η πόλη η οποία με εξέλιξε πολύ σαν άνθρωπο και η πόλη η οποία με βοήθησε να αποδεχτώ και να αγαπήσω τον εαυτό μου έτσι όπως είναι, να αγαπήσω τον εαυτό μου έτσι όπως είναι... Και νομίζω, μόνο επειδή τον αγάπησα– «Έτσι όπως είναι» τι εννοώ; Ότι είμαι ντροπαλή, ότι ήμουν ντροπαλή, το οποίο πρόσφατα έμαθα ότι δεν γεννιέσαι ντροπαλός, γίνεσαι. Να αποδεχτώ, λοιπόν, το ότι είμαι ντροπαλή, να τον αγαπήσω τον εαυτό μου έτσι όπως είναι, γιατί, όπως είπα, εκεί είναι απενοχοποιημένο αυτό, δεν είναι κακό, ενώ στην Ελλάδα, ειδικά στο δημοτικό, αισθανόμουν ότι είναι κακό το να είσαι ντροπαλός ή κλειστός. Και έτσι, να βοηθηθώ πάρα πολύ στο να ανοίξω. Δηλαδή, όταν γύρισα στην Ελλάδα, σιγά-σιγά, μετά από αυτή τη μελαγχολία που σου είπα ότι είχα περάσει, άνοιξα. Άνοιξα ουσιαστικά. Οπότε ναι, αυτό μου μένει σαν διαδρομή, αν αυτή ήταν η ερώτηση, σαν ανάμνηση κυρίως. Αυτό. Και ότι δούλεψα πρώτη φορά στη ζωή μου, ενώ στην Ελλάδα δεν θα μου δινόταν τόσο εύκολα αυτή η δυνατότητα. Δούλεψα και έβγαζα το δικό μου μισθό, ήταν πολύ σημαντικό και εξέλιξα πάρα πολύ τα γερμανικά μου μέσα από τη δουλειά με τους πελάτες. Και ότι γνώρισα πάρα πολύ κόσμο από όλο τον κόσμο. Ήταν πάρα πολύ ωραίο.

Υπάρχει κάτι που θα ήθελες να σε ρωτήσω και δεν σε έχω ρωτήσει;

Άσε με να σκεφτώ... Ναι, [00:25:00]τι σου έλειπε στη Γερμανία από την Ελλάδα... Τον– Αλλιώς. Μου έλειπε πάρα πολύ το ότι χωρίς να πεις τίποτα καταλαβαίνεσαι με τον άλλον απλά με ένα βλέμμα, καταλαβαίνεις τι εννοεί, τι θέλει να πει, τι σκέφτεται... Υπάρχει, στα γερμανικά το λέμε selbstverständlich keit. Στα ελληνικά υπάρχει το «αυτονόητο», στα ελληνικά θα το λέγαμε έτσι, ότι καταλαβαίνω, δηλαδή, τι θέλει να μου πει ο άλλος επειδή έχουμε κοινή καταγωγή και κοινές ρίζες και ο τρόπος που έχουμε μεγαλώσει μοιάζει πάρα πολύ. Ενώ με τον ξένο δεν μοιάζει και τόσο συνήθως. Φυσικά και οι άνθρωποι μεταξύ μας έχουμε διάφορες, ας πούμε εσύ μεγάλωσες στη Θεσσαλονίκη, εγώ στις Σέρρες, και σίγουρα θα διαφέρουμε στη νοοτροπία. Αλλά και πάλι, έχουμε πάρα πολλά κοινά, επειδή μεγαλώσαμε στην ίδια χώρα. Μου έλειπε, λοιπόν, αυτό. Μου έλειπε από την Ελλάδα, εκτός απ’ τους γονείς μου φυσικά και τα αδέρφια μου, μου έλειπε το φαγητό, μου έλειπαν πάρα πολύ οι μυρωδιές... Πάρα πολύ, δηλαδή, όταν ήρθα πίσω, ήρθα στα μέσα της χρονιάς για διακοπές και πήγα στις Σέρρες –κυρίως στις Σέρρες βασικά, γιατί εκεί μεγάλωσα–, και μύρισα το καμμένο ξύλο απ’ τις σόμπες και τα τζάκια... Τι να σου πω; Σαν να χοροπηδούσε η ψυχή μου, τόσο πολύ χάρηκα. Σαν να... Τι να σου πω; Ήτανε μία τεράστια χαρά. Ή τα δέντρα την άνοιξη που, όταν γύρισα εν τέλει μόνιμα, τα δέντρα –οι αγγελικές, νομίζω, λέγονται ή και άλλα δεντράκια και άλλα φυτά– στη Θεσσαλονίκη που μυρίζουν το βράδυ... Που και αυτό, ας πούμε, δεν είχαμε τέτοιες μυρωδιές στη Γερμανία, στη Λειψία. Αυτά, δεν ξέρω, πάλι χαίρομαι πάρα πολύ, όπως και τώρα χαίρομαι που σου λέω ότι μυρίζω μυρωδιές γερμανικές, της Γερμανίας, και πάλι χαίρομαι. Έτσι, κάτι αντίστοιχο ήταν και αυτό τότε. Τι άλλο μου έλειπε; Ο ήλιος, καλά, έπρεπε να το πω πρώτο. Ο ήλιος μου έλειπε πάρα πολύ, ο ήλιος και η καλοκαιρία. Πάρα πολύ μου έλειπε ο ήλιος, γιατί συνειδητοποίησα πόσο ανάγκη έχω τον ήλιο και πόσο πολύ με βοηθούσε να ξεπεράσω οτιδήποτε δύσκολο ζούσα μικρή. Δηλαδή, γυρνούσα απ’ το σχολείο, σκέψου, και καθόμουνα στον ήλιο και έπαιρνα το φως του και τη ζεστασιά του και τα ξεχνούσα όλα. Ο ήλιος πάρα πολύ μου έλειψε εκεί, που έχει δηλαδή το καλοκαίρι, δεν είναι τόσο ζεστός. Οπότε ήταν μία φοβερή, μεγάλη έλλειψη. Αυτά σε γενικές γραμμές μου έλειψαν. Ναι, αυτά.

Ωραία. Σε ευχαριστώ πολύ για το χρόνο σου.

Τίποτα.