Το λιβάδι με τις παπαρούνες: μνήμες από την Κατοχή και τον Εμφύλιο στον Νομό Σερρών

Ενότητα 1

Εισαγωγή και η μέρα που μπήκαν οι Γερμανοί στο χωριό

00:00:00 - 00:03:57

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Καλησπέρα.Καλησπέρα.Πείτε μας το όνομά σας.Ονομάζομαι Αλεξανδρίδου Κούλα.Βρισκόμαστε λοιπόν στη Θεσσαλονίκη, είναι 28η Οκτωβρίου του 2020, βμας φαινόταν. Αλλά οι γονείς μας κλαίγανε όλοι, στενοχωριόνταν. Τα σπίτια θα καταστρεφόταν όλα και πολλά καταστράφηκαν. Τελείωσε και αυτό.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 2

Ένας Γερμανός γλίτωσε το χωριό από τη σφαγή

00:03:57 - 00:08:51

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Την άλλη μέρα το πρωί, ήρθαμε στα σπίτια μας, βρήκαμε χαλάσματα βέβαια. Οι Γερμανοί άρχισαν να υποχωρούν. Όταν… οι Βούλγαροι βρήκαν ευκαιρίαηθείτε και αυτούς θα τους περιποιηθούμε εμείς». Αυτή τη σφαγή το χωριό μας γλίτωσε χάρη στο Γερμανό και στη γιαγιά μας εκεί που το έπαιξε.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 3

Η βόμβα στο χωράφι του παππού

00:08:51 - 00:13:19

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Φεύγοντας οι Γερμανοί, δεν μπορούσαν να πάρουν όλες τις βόμβες, τις αφήσανε και μετά πήγαιναν οι χωρικοί και της αποσύνδεαν, όσοι ξέρανε και εκείνο, τραυματίστηκαν άλλα τρία. Πάλι ένα μάζωμα γενικό από σπίτια και σπηλιές και βγάλανε πάρα πολλά, αλλά ήταν σκουριασμένα και παλιά.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 4

Τα χωράφια με την παπαρούνα

00:13:19 - 00:18:00

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Αυτό έγινε μέχρι το ‘60 εκεί περίπου. Το ’50-‘55 επέτρεψαν όσοι έχουνε ειδικό χωράφι, αμμουδερά έπρεπε να ‘ναι, να φυτέψουνε την παπαρούνα. λά δεν πρέπει» «Δεν πρέπει, αλλά τι να κάνουμε; Με το ζόρι το πήραν το παιδί 17 χρονών, έκλαιγε, τον πήραν και σκοτώθηκε. Εκεί το χάσαμε».

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 5

Η «μέθη» της μαμάς της φίλης

00:18:00 - 00:20:35

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Τέλος πάντων, στη Σκοτούσσα, όταν ήμασταν και έπαιζα εγώ... έπαιζα με τα παιδάκια εκεί, μία κυρία, της φίλης μου η μητέρα και ο θείος είχαν ω: «Γι’ αυτό τραγουδούσε συνέχεια, και εμείς-λέω-Γιατί τραγουδούσαμε τόσο πολύ σαν παπαγάλοι, σαν αηδόνια; Άρα από το αφιόνι που τρώγαμε».

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 6

Το τέλος της καλλιέργειας της παπαρούνας

00:20:35 - 00:23:27

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Όταν ήρθε η Χούντα... εγώ μετά έφυγα... ως εκεί, τελείωσα. Πάω στη Γερμανία. Έρχομαι με την πρώτη άδεια, γινόταν έλεγχος αυστηρός, τότε, ήταδεν ξέρεις-μου λέει-αλλά ο πατέρας σου ξέρει. Δεν είναι αθώο, απαγορεύεται Γρηγόρη». Και έτσι το κόψανε και από τότε σταματήσανε τα πάντα.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 7

Θύμησες από τον Εμφύλιο

00:23:27 - 00:32:19

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Έφυγα στη Γερμανία και επέστρεψα οριστικά. Αυτή ήταν με λίγα λόγια αυτά που θυμάμαι, βέβαια πολλά γίνανε με τις επιδρομές που κάναν οι αντάράνε από κει το τανκς, να μην τους επιτρέψουν να φύγουν. Έρχονται, πάω εγώ στην Αστυνομία, δίπλα στη γιαγιά μου, τους είδα όλους ζωντανούς.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 8

Ιστορίες από το αντάρτικο, διηγημένες από τον θείο

00:32:19 - 00:37:14

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Εκείνη την ώρα κατεβάζανε από τον τηλέγραφο-έτσι τα λέγαμε τότε- την κολώνα της ΔΕΗ -ας πούμε- μία ξανθιά γυναίκα, εύσωμη, με μια ψαλιδάρα τί σταμάτησε και εμείς μείναμε με το στόμα ανοιχτό και τελευταία φορά, την άλλη μέρα, φυσικά δεν πέρασε πολύ, έπεσε στο κρεβάτι και πέθανε.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 9

Προδοσίες κατά τα χρόνια του Εμφυλίου

00:37:14 - 00:54:36

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Όλοι πεθάναν οι δικοί μου, πάρα πολλά άτομα. Ο πατέρας μου είχε Άγιο και γλίτωσε. Πήγε στο βουνό, τον πήραν, τον πρώτο καιρό, τον πήραν και α, τα οποία μερικά τα ‘χω ξεχάσει κι όλα ίσως ή κατά καιρούς θυμάμαι κάποια κομμάτια. Πολλά έγιναν, πάρα πολλά. Τελειώνουμε; Έχουμε κι άλλο;

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 10

Η άρνηση του πατέρα να πάρει όπλο

00:54:36 - 01:03:50

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Μπορείτε να συνεχίσετε αν θέλετε την αφήγηση ή αλλιώς μπορώ να σας κάνω ερωτήσεις.Μετά από κει, μετά από κει πέρασαν αρκετά χρόνια να συνέλθλιγμένη, αλλά τότε οι Μάιδες έλεγαν και φυλάγανε και όταν ανεβήκαμε και στο χωριό πάλι υπήρχε, γιατί ακόμη υπήρχανε… όλοι δεν τα παραδώσαν.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 11

Η μεταφορά του χωριού στη Σκοτούσσα και η φιλομάθεια της αφηγήτριας

01:03:50 - 01:37:22

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Όταν ο Ζαχαριάδης και η ομάδα του παρέδωσαν, κάνανε μια ανακωχή υποτίθεται, αλλά κρύψανε όπλα πάλι, γιατί κάτι δεν τα βρήκαν, δεν ξέρω την ιή μου. Μπορεί να ήταν δύσκολη τότε, αλλά έμαθα πολλά πράγματα και αυτά τα μετέδωσα και στα παιδιά μου, αλλά και έξω που πήγα έχουν να λένε.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 12

Η εργασία στη Siemens της Γερμανίας

01:37:22 - 01:41:23

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Για να σηκωθεί μέσα σε 8.000 εργατοϋπάλληλους να μου κάνουν πρόταση εμένα, τρία άτομα θέλανε, δύο Γερμανούς, τρία άτομα γενικά. Ένα από τα γή ήταν η μοίρα μας. Έφτασα ως εδώ όμως στο πόδι και στέκομαι στο πλευρό του παιδιού μου, να πάνε όλα καλά. Έχουμε κι άλλο; Τι γράφουμε τώρα;

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 13

Η εικόνα του λιβαδιού με τις παραρούνες

01:41:23 - 01:44:38

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Θέλω να σας ρωτήσω… βασικά-Ρώτησέ με.Μιλήσατε για το λιβάδι με τις παπαρούνες, πόσο πολύχρωμο ήταν και πόσο-Ναι, ναι, όμορφο.Θυμηθείτε το λίλούτσικα, τόσα περίπου και εγώ έμπαινα ανάμεσα και τα ‘σπρωχνα και έτρεχα, τι χαρά, τι χαρά! Αλλά τα χάσαμε όλα, για την παπαρούνα. Τι άλλο;

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 14

Αναμνήσεις από την άφιξη των ανταρτών στο χωριό

01:44:38 - 01:58:30

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Θυμάστε κάποιο άλλο έτσι χαρακτηριστικό περιστατικό, που το θυμάστε εσείς καλά, να το βλέπετε και να το ακούτε, εσείς, όπως τότε όταν μπήκανσου πάνε καλά παλικάρι μου, είσαι καλό παιδί έχω ακούσει τα καλύτερα λόγια και όλα καλά να πάνε-Ευχαριστώ πολύ-Σε ό,τι κάνεις.Γεια σας.Γεια.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση
Περίληψη

Η Κούλα Αλεξανδρίδου μεγαλωμένη σε ένα χωριό στον νομό Σερρών, θυμάται τα παιδικά της χρόνια και αφηγείται. Αφηγείται εικόνες από τα τέλη της Γερμανο-Βουλγαρικής Κατοχής και σκηνές από τον Εμφύλιο πόλεμο που την στιγμάτισαν. Σε μια εποχή όπου το ανταλλακτικό εμπόριο δεν είχε εκλείψει, η οικογένειά της αντάλλασσε σπόρους παπαρούνας για λάδι. Η ίδια αναφέρει ότι μόνον όταν απαγορεύτηκε επί Χούντας η καλλιέργεια παπαρούνας έμαθε σε τι χρησιμοποιούταν ο σπόρος της. Τέλος, κλείνει με την απόφασή της να πάει οικονομική μετανάστρια στην Γερμανία, με τις αξίες που τις μετέφεραν οι γονείς της και γενικότερα η οικογένειά της, να την συνοδεύουν μέχρι τώρα.


Αφηγητές/τριες

Κούλα Αλεξανδρίδου


Ερευνητές/τριες

Κωνσταντίνος Δογάνης


Δεκαετίες

Ημερομηνία Συνέντευξης

28/10/2020


Διάρκεια

117'