Από τα ανθρακωρυχεία στα γλέντια με τις γκάιντες

Ενότητα 1

Τα χρόνια του Εμφυλίου και η Παιδούπολη Αμαρουσίου

00:00:00 - 00:05:54

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Καλημέρα. Θα μας πείτε το όνομά σας; Λέγομαι Γιαγτζίδης Ευστράτιος.Είναι Τετάρτη 4 Αυγούστου 2021, είμαι με τον Γιαγτζίδη Ευστράτιο στην Καρ φάγανε κι εκείνα με τον Εμφύλιο. Άλλος από δω έπαιρνε, άλλος από κει. Εμείς τα ορφανά, που λέμε, χωρίς πατέρα. Τέλος πάντων, ψευτοζούσαμε.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 2

Στα ανθρακωρυχεία του Βελγίου

00:05:54 - 00:14:39

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Τώρα αφού ήρθαμε το ‘50, ‘51, ‘52 πρόβατα-κατσίκια... Πηγαίναμε εμείς για να ζήσουμε. Το ‘53 παντρεύομαι, με χρειάζονταν και η γυναίκα τώρα, στο Διδυμότειχο και από 'κει βγήκα συνταξιούχους μετά τα 33 χρόνια και μένω στην Καρωτή. Μέχρι εδώ αυτά. Να εξηγήσουμε με τον Εμφύλιο τώρα;

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 3

Τα χρόνια του Εμφυλίου και η παιδούπολη Αμαρουσίου

00:14:39 - 00:22:17

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Βεβαίως. Ο Εμφύλιος, που Γερμανοί ακόμα το ‘40-’41 που ήρθαν οι Γερμανοί. Εμείς μικροί πιτσιρικάδες κοιτάζαμε. Τότε βάζανε σε υψώματα, κάθε . Βγάζαμε σιτάρια, βγάζαμε. Τώρα όμως, τώρα τελειώσαμε. Τα χωράφια τα νοικιάσαμε, έχουμε καμιά 50-60 στρέμματα και από κει και πέρα… Τέρμα. 

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 4

Η ενασχόληση με τη γκάιντα και τη μουσική

00:22:17 - 00:43:21

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Και πότε ξεκινήσατε την ενασχόληση σας με τη μουσική;  Αυτή είναι άλλη ιστορία. Τη μουσική την γκάιντα την ξεκίνησα μικρός. Πόσο θα ήμαν; 10 το μέγεθος να έχει διαφορά; Θα πάρεις μικρό κατσικάκι, μικρή γκάιντα. Μεγάλο θα πάρεις, μεγάλη. Φτάνει να μπορείς να την αγκαλιάσεις. Αυτά.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 5

Στα ανθρακωρυχεία του Βελγίου

00:43:21 - 00:48:50

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Και ως προς τη δουλειά σας εκεί στο Βέλγιο είπατε ήτανε σκοτώστρα... Τι θυμάστε; Φοβόσασταν;  Κοίταξε, λες φοβούμασταν; Αφού σηκωνόμασταν. Τικά δεν ήταν εδώ. Δουλειά δεν υπήρχε τίποτα, δεν υπήρχε. Τι θα κάνεις; Ανάγκες... Από ανάγκη πήγαινε ο κόσμος. Λες: «Θα πάω και ό,τι βγει».

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 6

Τα τραγούδια με τη γκάιντα, τα γλέντια και τα μαθήματα

00:48:50 - 01:14:13

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Κοίταξε, πρώτα για να συντηρηθεί χρειάζεται να την προσέχεις. Να μην τη βάζεις βρεγμένη, να μην την τυλίγεις. Γιατί αυτό δίδασκα στα παιδιά: χύσαμε ίδρω με τη γυναίκα μου». Δουλειά... Άλλο. Το όνομά σου; Σε ξεχνώ...  Κατερίνα. Κατερίνα, Κατερίνα... Ωραία. Ευχαριστώ πολύ. Και εγώ.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση
Περίληψη

Κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου στην Καρωτή, βάφουν με μαύρη μπογιά τα σπίτια όσων είχαν ενταχθεί στον Δημοκρατικό Στρατό. Ο πατέρας του Στρατή έχει φύγει κι αυτός στο βουνό, ενώ τη μάνα έχουν εξορίσει στον Αϊ-Στράτη. Στο Διδυμότειχο ο Στρατής μπαίνει σε ένα τρένο όπου έβαζαν πολλά παιδιά, αφού τους δίνανε ένα καρβέλι ψωμί πρώτα. Κατεβαίνουν στην Αλεξανδρούπολη και τους επιβιβάζουν σε πλοίο που μετέφερε ζώα στον Πειραιά. Εκεί, θα μείνει στην Παιδούπολη Αμαρουσίου, όπου θα τελειώσει το Δημοτικό. Επιστρέφοντας στην Καρωτή, μεγαλώνει με την τυφλή γιαγιά, τη μάνα και τ’αδέρφια, ορφανός πια από πατέρα. Το ‘53 θα παντρευτεί, θα ασχοληθεί με τη γεωργία και θα αποκτήσει δύο παιδιά ώσπου να φύγει για δουλειά στα ανθρακωρυχεία. 800 μέτρα κάτω από τη γη του Βελγίου έμπαινε κάθε μέρα στο θάνατο. Ανάμεσα σε εκατοντάδες βαγόνια που έσπρωχνε κάθε μέρα, κατάλαβε ότι η ζωή 40 συναδέλφων του αξίζει λιγότερο από το κάρβουνο. Επιστρέφοντας, θα δεχτεί ένα δώρο ζωής: μια γκάιντα που είχε να πιάσει στα χέρια του 45 χρόνια. Αν και τα χείλια του πρήστηκαν και τα δάχτυλα κοκάλωσαν αρχικά, συνεχίζει να παίζει και να διδάσκει νέα παιδιά μέχρι και σήμερα, στα 90 του χρόνια.


Αφηγητές/τριες

Eυστράτιος Γιαγτζίδης


Ερευνητές/τριες

Κατερίνα Πιστόλα


Ημερομηνία Συνέντευξης

04/08/2021


Διάρκεια

73'


Σημειώσεις Συνέντευξης

Σχόλιο Ερευνήτριας: Ακολουθεί επεξήγηση ορισμένων λέξεων, οι οποίες ειπώθηκαν από τον αφηγητή;

Ντουκάνα, καβραμάς: Δρεπάνι
Κερπίτσια: Χωματόπλιθες φτιαγμένες σε καλούπια