Γλυτώνοντας την εκτέλεση: αναμνήσεις από τη μάχη της Κρήτης

Ενότητα 1

Οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές, η Μάχη της Κρήτης και οι εκτελέσεις αμάχων στα Μισίρια

00:00:00 - 00:11:08

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

 Είναι Παρασκευή 2 Ιουλίου του 2021 και βρισκόμαστε μαζί με τον κύριο Βασίλη Παπαδόπουλο στα Περιβόλια Ρεθύμνου. Είμαι η Αγγελική Λυγινού γιπό κάτω. Να τους βομβαρδίσουνε και να ‘ναι ανοιχτή η περιοχή, να βρουν έδαφος ανοιχτό να πέσουνε οι αλεξιπτωτισταί. Και έτσι ακριβώς έγινε. 

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 2

Πείνα στην Κατοχή

00:11:08 - 00:14:06

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Εκείνη την περίοδο που ήταν οι Γερμανοί θυμάστε πώς ήταν τα φαγητά; Νομίζω κάποια στιγμή είχατε αναφέρει ότι πείναγε πολύ ο κόσμος. Να σου πια να πάνε να τα σφάξουνε να τα φάνε. Δηλαδή, δεν είχαν αφήσει τίποτα. Ο κόσμος πεινούσε, και τα χωριά και εμείς. Και περάσαμε κακές μέρες. 

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 3

Παράδοση του Ρεθύμνου στους Γερμανούς

00:14:06 - 00:26:07

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Και πώς δώσανε σήμα στα χωριά και άρχισαν και κατεβήκανε; Μου ‘πατε πριν ότι κατέβηκαν απ’ τα χωριά οι άντρες. Κατεβήκαν απ’ τα χωριά την επανουσάκης τρεις και Λαγός… Μανώλης —δεν θυμάμαι—, και ένας Λαγός ο οποίος είχε τραυματιστεί και πέθανε αργότερα. Οι τέσσερις αυτοί σωθήκαν.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 4

Η εκτέλεση της μητέρας του αφηγητή

00:26:07 - 00:31:14

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Εντάξει, ήρθανε, λοιπόν… Εμείς στο σημείο που είναι τώρα το Ηρώον ήτανε μόνο άμμο. Όλη η πλατεία αυτή ήτανε άμμος σκέτη. Ξαπλώσαμε κάτω στηνχές, γιατί τα παιδιά μένουν ορφανά από μάνα, όχι από πατέρα. Έτσι λέει η ιστορία. Λοιπόν, οι ιστορίες είναι πάρα πολλές, αλλά τι να σου πω; 

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 5

Αναμνήσεις από την Κατοχή

00:31:14 - 00:42:57

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Ήταν η τρίτη εκτέλεση που ήτανε μόνο γυναικόπαιδα και, μου είπατε, ένας άντρας, μόνο ένας άντρας; Δύο άντρες ήταν. Δύο άντρες. Αυτοί οι άνδρς πάντων, περνούσαν οι μέρες σιγά-σιγά. Ήρθε η… να πούμε τώρα. Οι Γερμανοί ξεκουμπιστήκαν, φύγανε το ‘44 και μετά άρχισε ο Εμφύλιος Πόλεμος.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 6

Η ζωή μετά τον πόλεμο

00:42:57 - 00:48:38

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Άρχισαν στο μεταξύ οι αντάρτες, Έλληνες με Έλληνες, Κρητικοί με Κρητικοί να κατασκοτωθούν. Άρχιξαν τα ΕΑΜ, άρχιξε η [Δ.Α.], άρχιξε η ΕΠΟΝ. α το συγχωρέσει, θα σου πω γιατί— έχει το αυτοκινητάκι αυτό το μικρό και αναγκάζεται να παίρνει πορτοκάλια, σταφύλια από δω, απ’ την Αθήνα.

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 7

Το ναυάγιο του πλοίου «Ηράκλειον»

00:48:38 - 00:51:21

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

«Έλα να πηγαίνουμε στην Αθήνα. Θα κάνουμε δυο τρία δρομολόγια το μήνα, τέσσερα πέντε, ό,τι μπορούμε». Εντωμεταξύ, κάναμε την πρώτη χρονιά, κνομίζαν ότι είχα πνιγεί. Ο Θεός να τους συγχωρέσει. Ο άνθρωπος δεν έφταιγε σε τίποτα. Εγώ… Το απόρριψε η γυναίκα μου και τι έπρεπε να κάνω;

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση

Ενότητα 8

Η ζωή του αφηγητή μετά το ναυάγιο και μέχρι σήμερα

00:51:21 - 00:54:43

Απόσπασμα Απομαγνητοφώνησης

Και έτσι, ξεκίνησα αυτό το επάγγελμα εγώ για πολλά χρόνια. Μεγάλωνα την οικογένειά μου με το αυτοκινητάκι. Με υποστήριξε ο κόσμος γιατί έλεγτα… Ξεκινήσαμε και δεν τα είπαμε. Ναι, ναι, έχετε δίκιο. Ντάξει, τώρα τα γράψαμε και αυτά και ευχαριστώ πάρα, πάρα πολύ για ακόμα μια φορά. 

Μετάβαση στην απομαγνητοφώνηση
Περίληψη

Στη μάχη της Κρήτης ο αφηγητής Βασίλης Παπαδόπουλος ήταν 8 ετών. Με αφορμή τα όσα έζησε τότε, περιγράφει τα πολεμικά γεγονότα, που ξεκίνησαν με τους Γερμανού αλεξιπτωτιστές, την αιχμαλωσία των κατοίκων στα Μισίρια Ρεθύμνου και τις εκτελέσεις που ακολούθησαν. Ο ίδιος επιβίωσε απο τη τρίτη εκτέλεση των γυναικόπαιδων. Μιλάει για τις μέρες που οι Γερμανοί τούς είχαν αιχμάλωτους. Έπειτα, περιγράφει τις μέρες της γερμανικής Κατοχής που ακολούθησαν, αφού έπεσε το Ρέθυμνο. Στη συνέχεια, μας μιλά για τη ζωή του μετά τον πόλεμο, τις δυσκολίες της βιοπάλης, αλλά και για το πώς γύριζε τα χωριά ως μανάβης. Τέλος, αποκαλύπτει και ποιο γεγονός τον γλίτωσε από το ναυάγιο του πλοίου «Ηράκλειον» το 1966.


Αφηγητές/τριες

Βασίλης Παπαδόπουλος


Ερευνητές/τριες

Αγγελική Λυγινού


Δεκαετίες

Ιστορικά Γεγονότα

Τοποθεσίες

Ημερομηνία Συνέντευξης

02/07/2021


Διάρκεια

54'