[00:00:00]Γεια σου, θα μου πεις το όνομά σου;

Καλησπέρα, ναι, με λένε Μανώλη Αγγουριδάκη.

Ωραία, λοιπόν, γεια σου Μανώλη, εγώ είμαι ο Αλέξανδρος Φρέρης από το Istorima, σήμερα είναι 13/2 του 2021, είμαστε στον Πειραιά και ξεκινάμε. Είμαστε, να πω εδώ, με τον Μανώλη για να μιλήσουμε για το επάγγελμα του εκτελωνιστή, αλλά θα μας τα πει καλύτερα εκείνος. Για πες μου, όμως, Μανώλη, πριν από αυτό, κάποια βιογραφικά στοιχεία για εσένα και την οικογένειά σου, πού γεννήθηκες;

Εντάξει, εγώ γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Καλλιθέα, 23/11 του 1971, έχω τρεις αδελφές… δύο αδελφές, τη μητέρα μου και τον πατέρα μου. Και μένω από μικρός εκεί. Σχολείο, παιδικά χρόνια, ενήλικος, όλα εκεί.

Ωραία. Και αφού τελείωσες το σχολείο, πώς αποφάσισες να ασχοληθείς με αυτό το επάγγελμα;

Δεν αποφάσισα. Καταρχήν, έχω κάνει πάρα πολλές δουλειές. Όταν απολύθηκα, δούλεψα σε ένα χρυσοχοείο, πιο πριν δούλευα οικοδομή με τον πατέρα μου, μετά έχω αλλάξει ένα εκατομμύριο δουλειές, τέλος πάντων, ώσπου φτάνω σε ένα πρακτορείο, σε μία μεγάλη μεταφορική εταιρεία, την Kuehne+Nagel, στην οποία είχαμε θέματα με τελωνείο και τέτοια. Εγώ είχα κάποια σχέση, επειδή μου άρεσε από μικρός η πληροφορική, με τα κομπιούτερ, με προγράμματα, τέλος πάντων, με καλή χρήση υπολογιστή, και ένας φίλος μου παιδικός, ας πούμε, που δούλευε σε ένα γραφείο εκτελωνιστή, μου λέει: «Θες να ’ρθεις, γιατί χρειαζόμαστε ένα άτομο για έτσι πιο πολύ πληροφορικής, για τα προγράμματα, για τέτοια;». Και ξεκίνησα, ναι, το 1996 αυτό, και μπήκα στο επάγγελμα, εκεί αρχικά σαν βοηθός εκτελωνιστή.

Εκεί πώς ήταν, για πες μας κάποια πράγματα λίγο πιο αναλυτικά;

Εντάξει, τώρα στην αρχή, όταν… Ο βοηθός εκτελωνιστή τι είναι; Τι κάνει; Ό,τι έχει σχέση με τελωνείο, ό,τι έχει σχέση με δουλειά γραφείου, ό,τι έχει σχέση με εξωτερικές δουλειές, δηλαδή να πας να πάρεις χαρτιά από πρακτορεία, να πας στο τελωνείο, να πας στο γραφείο να γράψεις χαρτιά, να πας σε πελάτες, να γράψεις διασαφήσεις. Τα πάντα, ό,τι έχει σχέση με τον εκτελωνιστή. Ο εκτελωνιστής έχει πολλά πράγματα, δεν είναι… δεν έχει ένα τελωνείο, είναι όπως ο λογιστής στην Εφορία, όπου έχει τελωνείο, τουλάχιστον εδώ στην Αττική, εμείς πηγαίνουμε. Είτε στον Πειραιά, που έχουμε εισαγωγές-εξαγωγές κοντέινερ, στο οποίο χωρίζεται σε δύο τελωνεία ουσιαστικά, ένα το λιμάνι και ένα το οδικό κομμάτι, το οποίο είναι το Β και το λιμάνι του Πειραιά το Γ. Έχει κάποιους εφοδιασμούς και κάποιες ατέλειες, όσον αφορά πλοία και διάφορα τέτοια συναφή, που είναι στο τελωνείο του Πειραιά, δίπλα στη γραμμή των Δωδεκανήσων. Έχει το τελωνείο των Αθηνών, που είναι πολύ… γιατί τα τελωνεία ουσιαστικά χωρίζονται χωροταξικά –έτσι;–, όπου σε κάποια περιοχή, ανήκει και στο δικό της τελωνείο, έχει μοιραστεί όλη η Αττική έτσι, με αποτέλεσμα να είμαστε μία στο τελωνείο Αθηνών, μία στο τελωνείο Ελευσίνας, μία στο αεροδρόμιο, μία στο Λαύριο, μία στο τελωνείο Ραφήνας, και στον Πειραιά για τις εξαγωγές. Όπου έχουμε πελάτες και πελατολόγιο.

Και o εκτελωνιστής, να το πούμε κι αυτό, ουσιαστικά τι κάνει; Για να το πούμε λίγο…

Ο εκτελωνιστής είναι αυτός που για λογαριασμό του πελάτη, με εξουσιοδότηση, διενεργεί για λογαριασμό του και φτιάχνει πράγματα που αφορούν το τελωνείο. Ουσιαστικά, και τυπικά, είναι ότι είναι ο λογιστής για την Εφορία, είναι ο εκτελωνιστής για τα τελωνεία. Έρχομαι δηλαδή, παίρνω εγώ μία εντολή από τον πελάτη και εκτελωνίζω για λογαριασμό του πράγματα. Το «εκτελωνίζω» τώρα είναι σε σχέση με το αντικείμενο τι έχεις να κάνεις. Αν αφορά εισαγωγή από τρίτη χώρα, μιλάμε για διασάφηση εισαγωγής και διασάφηση εξαγωγής, αντίστοιχα για την εξαγωγή. Αν μιλάμε για εισαγωγή από Κοινότητα, το οποίο αφορά αυτοκίνητα, ειδικούς φόρους κατανάλωσης γενικά, τέλη ταξινόμησης, ποτά, τσιγάρα, πετρελαιοειδή, αυτοκίνητα, καταθέτεις σε ένα άλλο χαρτί, που λέγεται δήλωση ειδικού φόρου. Γιατί πληρώνεις… δεν πληρώνεις, δεν έχει εισαγωγικό, επειδή τα προϊόντα από Κοινότητα έρχονται όλα free, εκτός από αυτές τις κατηγορίες. Τι άλλο θες να μάθεις;

Λοιπόν, αρχικά, να πούμε, για να το πάρουμε λίγο με χρονολογική σειρά, πιάνεις λοιπόν ως βοηθός εκτελωνιστή…

Ως βοηθός εκτελωνιστή.

Είπαμε το ’96;

Το ’96. Από το ’96 και μετά, και για πολλά χρόνια, επειδή το επάγγελμα ήταν κλειστό και δεν άνοιγε, δηλαδή δεν μπορούσες να… δεν δίναμε εξετάσεις –εγώ θα ήθελα να πάρω πτυχίο, αλλά δεν μπορούσα, δεν μου δινόταν η δυνατότητα–, παραμέναμε σε αυτό το καθεστώς. Αυτό είχε και σαν αποτέλεσμα στα τελωνεία να μην είναι τόσο αυστηρά, ότι δεν μπορείς να μπεις, γιατί τα πιο παλιά χρόνια δεν μπορούσες να μπεις αν δεν είχες ή πτυχίο ή την κατηγορία βοηθός εκτελωνιστή. Αυτό τελείωσε κάπου το 2010, στο οποίο άνοιξε το επάγγελμα, όπως ανοίξανε όλα, ως προς τον περιορισμό του να δώσεις εξετάσεις και ως προς τον[00:05:00] περιορισμό του να μπορείς να δουλέψεις σε όλη την Ελλάδα. Γιατί μέχρι τότε ήταν στην περιφέρεια που έπαιρνες. Αν εμείς ήμασταν Αττική-Πειραιώς, έπαιρνες μόνο για την Αττική-Πειραιώς, δεν μπορούσες να δουλέψεις παραπέρα. Όταν άνοιξε λοιπόν το επάγγελμα, δώσαμε εξετάσεις, στις οποίες εγώ δεν πήρα πτυχίο, συνέχισα δηλαδή σαν βοηθός, και μπορούσες να δουλέψεις παντού σε όλη την Ελλάδα. Πτυχίο τελικά πήρα το 2016-17, κάτι τέτοιο. Εντάξει, όμως ουσιαστικά ήμουν εκτελωνιστής, δηλαδή είχα κάνει και έναρξη στην Εφορία. Δεν δούλευα με την κατηγορία εκτελωνιστής, δούλευα σαν… ουσιαστικά σαν διεκπεραιωτής, σε μία άλλη κατηγορία, την οποία την άλλαξα το 2017 και ήρθα στο επάγγελμα του εκτελωνιστή. Τώρα, γενικά σαν επάγγελμα είναι παράξενο, έχει εκτός από την ευθύνη, γιατί πάνω στο χαρτί, σε ένα χαρτί διασάφησης εισαγωγής-εξαγωγής, φόρου κατανάλωσης, ουσιαστικά καταχωρείται και το όνομά σου και η εξουσιοδότηση που μας κάνουν, η άμεση, αν θα παρατηρήσεις, αν θα δεις μέσα στις διαταγές, ουσιαστικά επιμερίζει την ευθύνη και στον εισαγωγέα και στον εκτελωνιστή. Και εκεί υπάρχει ένα θέμα, γιατί πρέπει να προσέχεις τα πάντα, γιατί από το μηδέν μπορεί να βρεθείς μπλεγμένος σε οτιδήποτε. Τι άλλο ο εκτελωνιστής; Το ότι θα πάρει… το ότι κάποιος δίνει εξετάσεις και παίρνει πτυχίο εκτελωνιστή δεν σημαίνει απαραίτητα πάλι κατευθείαν ότι έχεις δουλειά. Δουλειά έχεις αν έχεις πελατολόγιο. Είναι όπως θα πάρει ένας δικηγόρος, ένας γιατρός, σε οποιοδήποτε επάγγελμα ελεύθερου επαγγελματία, τέλος πάντων, στο οποίο δεν είναι ότι πήρες ένα πτυχίο και άρχισες να δουλεύεις, η δουλειά προϋποθέτει πελατολόγιο. Το οποίο ουσιαστικά, αν μπεις στη δουλειά, ή θα μπεις σε ένα γραφείο και θα ξεκινήσεις σαν υπάλληλος, όπως είναι ένας δικηγόρος που θα πάει σε ένα μεγάλο γραφείο και θα δουλέψει σαν υπάλληλος, όπως είναι ένας γιατρός που θα πάει σαν υπάλληλος σε ένα νοσοκομείο, ή θα ξεκινήσεις και θα φτιάξεις ένα πελατολόγιο και θα έχεις δουλειές. Το οποίο, εντάξει, εγώ το ’χω στο πενήντα-πενήντα. Έχω και συνεργασίες, και με γραφεία και με πελάτες, και αυτό κυνηγάω να κάνω, να κάνω ένα πελατολόγιο που να μπορώ να δουλέψω ουσιαστικά όπως δουλεύω μόνος μου. Αυτό.

Ωραία, για πες μας, λοιπόν… Άρα, ο εκτελωνιστής καταλαβαίνω ότι έχει πάνω από όλα μία συνεργασία με τον πελάτη του και στη συνέχεια με το τελωνείο.

Ναι, είναι ο ενδιάμεσος. Σου είπα, ο εκτελωνιστής λειτουργεί κατ’ εντολή του πελάτη, με μία εξουσιοδότηση… με δύο τύπου εξουσιοδοτήσεις, μία έντυπη, την οποία πάει ο πελάτης και κάνει ένα γνήσιο της υπογραφής σ’ ένα ΚΕΠ ή στο gov.gr, και μία ηλεκτρονική, γιατί εγώ μπαίνω στη σελίδα του ICISnet, τη σελίδα των ελληνικών τελωνείων, και για λογαριασμό του πελάτη, στο όνομά μου, καταχωρώ διασαφήσεις, ΔΕΦΚ εισαγωγής-εξαγωγής… Στο οποίο μετά τι γίνεται; Μου δίνει εντολή ο πελάτης, έχει έρθει ένα εμπόρευμα, ξέρω γω, από τρίτη χώρα, καταθέτω διασάφηση, πάω και παίρνω χαρτιά από τα πρακτορεία, γιατί θέλει ένα… πρέπει να του μαζέψω τα χαρτιά, δηλαδή τιμολόγιο, διατακτικές, φορτωτικές. Μετά, με τη διασάφηση που καταχωρώ στο σύστημα, πηγαίνω στο τελωνείο, για λογαριασμό του πελάτη πάλι πληρώνω δασμούς, οτιδήποτε έχει σχέση, πρακτορεία, μεταφορικές, ΟΛΠ, ΣΕΠ, τα πάντα, εκτελωνίζεται το εμπόρευμα, αν έχω και τη μεταφορά κανονίσει, παίρνω και τη μεταφορά, πληρώνω τον μεταφορέα, για να πάει το εμπόρευμα από το εκάστοτε τελωνείο στην πόρτα του πελάτη. Αν έχω εισαγωγή από Κοινότητα, που υπάρχουνε δύο-τρεις διαδικασίες για να φέρει κάποιος ειδικούς φόρους κατανάλωσης, οι οποίες είναι ο… Για να φέρω ποτά, κρασιά, από χώρα της Κοινότητας, χρειάζεται να είσαι ή μη εγγεγραμμένος ή εγγεγραμμένος ή φορολογική αποθήκη, τρία καθεστώτα ξεχωριστά. Στο οποίο, στον μη εγγεγραμμένο, ουσιαστικά, πας στο τελωνείο και βάζεις σαν εγγύηση μία παρακαταθήκη, για να καλύψεις το ποσό των φόρων, των εμπορευμάτων που θα ’ρθουν. Η δεύτερη περίπτωση είναι ένας εγγεγραμμένος παραλήπτης ο οποίος έχει πάρει ένα στάνταρ νούμερο και όταν έρθει το εμπόρευμα, εντός είκοσι τεσσάρων ωρών, πάμε στο τελωνείο και πληρώνουμε πάλι τους φόρους. Και υπάρχει κι ένα καθεστώς αναστολής, η φορολογική αποθήκη, στην οποία οτιδήποτε μπει, οτιδήποτε έρθει, με ένα τελωνειακό έγγραφο που το βλέπει όλη η Κοινότητα, πάει στην αποθήκη του πελάτη, είναι σε καθεστώς αναστολής, μέχρι ο πελάτης να πουλήσει και να πάμε εμείς να αποδώσουμε τις πωλήσεις του, μέχρι τις 25 του επόμενου μήνα. Εκτός από το καθεστώς της φορολογικής αποθήκης, υπάρχει κι ένα καθεστώς αποταμίευσης, στο οποίο –αυτό αφορά την τρίτη χώρα κυρίως– έρχεται ένα εμπόρευμα από τρίτη χώρα και αντί να πάει στην αποθήκη του πελάτη, πάει σε μία αποθήκη που είναι κι αυτή σε καθεστώς αναστολής. Όταν λέω καθεστώς αναστολής, δεν έχει πληρώσει δασμούς. Το οποίο μπαίνει σε αυτή την αποθήκη και ο πελάτης αποδίδει φόρους όταν ελευθερώσει από κει ή όταν του αλλάξει καθεστώς. Γιατί στον [00:10:00]τελωνειακό κώδικα υπάρχουν καθεστώτα, τα οποία τι είναι; Είναι η διασάφηση εισαγωγής, είναι το καθεστώς της εξαγωγής, είναι αυτό που σου είπα, το καθεστώς της αποταμίευσης, είναι το καθεστώς της φορολογικής αποθήκης, το ελεύθερη ζώνη, το T2L, το τι θα γίνει με το εμπόρευμα όταν έρθει. E, σ’ όλα αυτά μεσολαβώ εγώ, ο εκτελωνιστής. Στην εξαγωγή αντίστοιχα, όταν θέλω δηλαδή να εξάγω από χώρα της Κοινότητας προς τρίτες χώρες, γιατί… Λέω «Κοινότητα», γιατί δεν έχουμε… κάθε χώρα της Κοινότητας δεν διενεργεί με βάση τη νομοθεσία της, αλλά με βάση τη νομοθεσία της Κοινότητας. Έτσι έχει σαν αποτέλεσμα, όταν φύγει από ένα κράτος μέλος της Κοινότητας, ουσιαστικά φεύγει από την Κοινότητα. Αυτό γίνεται με τη διασάφηση εξαγωγής, η οποία διασάφηση εξαγωγής πάλι επιμερίζεται, είναι το πώς πάει, πού πάει και τι έγγραφα χρειάζεται. Αν πάει σε όμορες χώρες, π.χ. Αλβανία, ουσιαστικά χρειάζεται το τιμολόγιο, το δελτίο αποστολής, η διασάφηση εξαγωγής που του δίνεις και το CMR. Αν πηγαίνει σε χώρα της Κοινότητας στην οποία… που έχει συμφωνία, π.χ. η Τουρκία, που έχει μία αναβαθμισμένη συμφωνία σε σχέση με τις άλλες τρίτες χώρες, πηγαίνει και… μπορείς να κάνεις και T1 ή Carnet TIR, για τη διαμετακόμιση. Το T1 τι είναι; Είναι… Όταν θέλω να έρθει ένα εμπόρευμα από τρίτη χώρα στην Κοινότητα, αλλά δεν τελωνίζεται στο πρώτο σημείο που μπαίνει και τελωνίζεται σε μία άλλη χώρα, πώς διασφαλίζει η Κοινότητα ότι θα πληρωθούν οι δασμοί στην τάδε χώρα, εκεί που θα πάει; Φτιάχνουμε ένα έντυπο, αυτό το T1, το οποίο πάλι μπαίνει, έχει μπει μια εγγύηση, και διασφαλίζει ουσιαστικά ότι θα φτάσει στον τόπο προορισμού που λέει και ότι θα πληρωθούν οι δασμοί. Εκτός από το T1 υπάρχει και το Carnet TIR, το οποίο τι κάνει; Διασφαλίζει σε μία εξαγωγή ότι αν, ξέρω γω, φεύγει από την Ελλάδα και θα περάσει χώρες της Κοινότητας και θα μπει σε μία τρίτη χώρα, ότι δεν θα ξεφορτώσει κάπου αλλού. Γιατί ουσιαστικά τι κάνεις; Του δίνεις προορισμό, λες: «Θα φύγει από δω και θα πάει στη Ρωσία». Για να πάει στη Ρωσία θα περάσει Ελλάδα, θα περάσει Βουλγαρία, θα περάσει Ρουμανία, θα περάσει Μολδαβία ενδεχομένως και θα μπει Ρωσία. Μ’ αυτό τον τρόπο, με το Carnet TIR, διασφαλίζεις ότι θα φτάσει εκεί. Τι άλλο έχουμε όσον αφορά τα τελωνεία;

Να πούμε καταρχήν, εσύ μου ’πες ότι μπήκες το ’96, από το ’96 μέχρι σήμερα τι αλλαγές, ας πούμε, έχουν συντελεστεί, όπως τις βλέπεις εσύ, στον κλάδο αυτό;

Όταν… Εγώ πέντε χρόνια πριν, πριν μπω εγώ, το ΦΠΑ από τρίτες χώρες υπαγόταν στο τελωνείο, δηλαδή κάποιος που ήθελε να φέρει κάτι έπρεπε να πάει στο τελωνείο να πληρώσει το ΦΠΑ του. Αυτό έφυγε από το τελωνείο και πήγε στις εφορίες. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να μειωθεί ο κύκλος δουλειάς. Μειώθηκε ο κλάδος. Μετά, η Κοινότητα. Η Κοινότητα, αφού δεν υπήρχαν δασμοί και δεν υπήρχαν σύνορα, μείωσε κι άλλο τη δουλειά, γιατί δεν υπήρχαν εξαγωγές, ας πούμε. Παλιά, για να στείλεις στη Βουλγαρία, στην… όχι, στην Κροατία, στη Σλοβενία, σε όλα αυτά τα κράτη τα δίπλα μας, ας πούμε, μεσολαβούσε εξαγωγή. Όπως το αντίστροφο τώρα, που έγινε με την Αγγλία, ενώ ήταν Κοινότητα, ουσιαστικά αυξήθηκε πάλι ένα μεγάλο κομμάτι και έχουμε ένα μεγαλύτερο κομμάτι εξαγωγών. Οι ειδικοί φόροι είναι πολύ σημαντικό κομμάτι και λίγο πιο ειδικό, γιατί ουσιαστικά είναι αυτό που σου λέω, ότι ενώ είσαι μες στην Κοινότητα, πληρώνεις κάποιους δασμούς που έχει συμφωνηθεί απ’ την κοινοτική νομοθεσία. Οι φόροι που πληρώνεις, οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης, έχουν έλατο και πλείστο, δηλαδή είναι μεταξύ κάποιου ποσού, δεν μπορείς να έχεις ούτε παραπάνω ούτε παρακάτω, αλλά σ’ αυτό που καθορίζεις εσύ. Τι άλλο άλλαξε; Όχι, αυτό είναι στην… εντάξει, στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, ότι πριν από πέντε χρόνια, το οποίο άλλαξε κι αυτό, δύο, ξέρω γω, είχαμε… για να μεταφέρουμε στα Δωδεκάνησα υπήρχε διαφορετικό καθεστώς ΦΠΑ, εμείς είχαμε είκοσι τέσσερα, ξέρω γω, κι αυτοί είχαν δεκατρία, δεκαεφτά. Έπρεπε να κάνεις και μία άδεια μεταφοράς. Η οποία με την εξίσωση του ΦΠΑ σ’ όλα τα μέρη καταργήθηκε… Καταργήθηκε. Δεν έχω κάτι άλλο στο… δεν θυμάμαι κάτι άλλο να σου πω πιο ειδικό. Άλλο καθεστώς είναι αυτό με το αεροδρόμιο, που έρχονται πτήσεις και πρέπει να εκτελωνίσεις πάλι τα αντίστοιχα εκεί στο αεροδρόμιο κατευθείαν. Εκεί πάλι υπάρχουν πολλές μεταφορικές αεροπορικές εταιρείες που έχουν τις δικές τους αποθήκες, ο εκτελωνιστής πάλι πάει και παίρνει χαρτιά, διατακτική, όπως η διαδικασία από τρίτη χώρα. Είχαμε ένα καθεστώς, μέχρι πέρσι, για το κρασί, το οποίο ενώ έχει… λέγαμε ότι έχει ειδικό φόρο καταν-… δεν έλεγες ότι δεν έχει ειδικό φόρο κατανάλωσης, η νομοθεσία έλεγε ότι έχει ειδικό φόρο [00:15:00]κατανάλωσης μηδέν, το 2016 αποφασίσανε ότι θα βάλουν ειδικό φόρο, βάλανε 0,2 στο λίτρο, και το αποσύρανε το 2018. Δηλαδή κράτησε ουσιαστικά για δύο χρόνια, τρία. Συνεχίζει όμως ότι οτιδήποτε φέρεις από Κοινότητα που είναι ειδικού φόρου κατανάλωσης να πρέπει να περάσει από το τελωνείο. Τι άλλο; Γενικά αυτό, ο εκτελωνιστής είναι οτιδήποτε έχει σχέση με το τελωνείο. Και δεν είναι λίγο αυτό, είναι… Φαντάσου ότι ο δασμολογικός… το δασμολόγιο, στο οποίο εμείς εμπλεκόμαστε, έχει εννιακόσια ενενήντα εννιά κεφάλαια. Ένας εκτελωνιστής ουσιαστικά είναι ένας μικρός δικηγόρος. Αν θες να είσαι εντάξει στη δουλειά σου, πρέπει καθημερινά να διαβάζεις διαταγές, να διαβάζεις ενημερώσεις, γιατί δεν είναι μόνο το ελληνικό, ο εθνικός τελωνειακός, είναι και το κοινοτικό δίκαιο. Τα οποία στις περισσότερες των περιπτώσεων συμβαδίζουν κι εσύ πρέπει να ενημερώνεσαι. Δηλαδή σήμερα ισχύει κάτι και αύριο ισχύει κάτι άλλο. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, τουλάχιστον για μένα, ένα κόστος, ότι θα πρέπει να είσαι εγγεγραμμένος σ’ ένα site ενημερωμένο, που θα σου λέει τις διαταγές, θα σου λέει ό,τι καινούριο έρχεται… Έχει να κάνει μ’ αυτό, είναι ένας μικρός δικηγόρος, όπου χρειάζεται να μεσολαβήσει, μεσολαβεί για λογαριασμό του πελάτη.

Αυτό που λες ότι χρειάζεται να ενημερώνεσαι κάθε μέρα ώστε να ανταποκρίνεσαι στις νέες ανάγκες της πραγματικότητας, είναι κάτι κουραστικό, είναι κάτι που σε αγχώνει;

Όχι, δεν με αγχώνει. Αυτό όμως… καταλαβαίνεις, νομίζω, ότι πρέπει να σ’ αρέσει. Άμα δεν σ’ αρέσει κιόλας… Φαντάζομαι και σ’ έναν δικηγόρο, που ανοίγει κάθε φορά και διαβάζει το τι παίζει, το τι ισχύει, στο οτιδήποτε στο νομικό δίκαιο. Έτσι και στο εκτελωνιστικό, αν δεν ξέρεις, δεν ξέρεις ουσιαστικά τη δουλειά σου και δίνεις λάθος πληροφορίες στον πελάτη. Ε, αυτό τώρα εγώ το παρακολουθώ, εκτός απ’ το διαδίκτυο, όπως σου λέω, ή απ’ τα site τα επίσημα του τελωνείου, της Ευρωπαϊκής Ένωσης… Γιατί εκεί βλέπεις και το τι πληρώνει δασμούς ή οτιδήποτε, ή το αν χρειάζεται κάποιο απαραίτητο έγγραφο για το κάθε είδος ξεχωριστά. Ε, προσπαθώ να έχω και σχέση με το τελωνείο, έτσι ώστε όταν έρχεται κάτι στο τελωνείο, στον τελωνειακό, να με ενημερώνει κι εμένα. Πολύ σημαντικό. Ο εκτελωνιστής πρέπει να έχει, απ’ τον εκτελωνιστικό κώδικα, τέλος πάντων, αυτό το άρθρο 718 που λέμε, τον νόμο 718, έχει πολλούς περιορισμούς στο πώς πρέπει να είναι ο εκτελωνιστής. Δηλαδή πρέπει να είναι ευπαρουσίαστος, εννοώ το ντύσιμό του να μην είναι κάπως, να έχει μία συμπεριφορά κόσμια, δεν μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Αφού συναλλάσσεσαι με το Δημόσιο, όπως κι αυτοί βέβαια –έτσι;– απέναντί σου πρέπει να ’ναι κάπως. Είναι πολλά πράγματα. Εντάξει, έχεις το καθημερινό σου, το καθημερινό… εγώ τουλάχιστον, το καθημερινό άγχος της δουλειάς και αυτών που πρέπει να πληρώσω και το αν θα πρέπει… τι έχω πει στον πελάτη, αν είναι σωστό ή όχι. Έχεις τα… έχεις διάφορα κόστη όσον αφορά τη μετακίνηση, που σίγουρα πρέπει να ’χεις αυτοκίνητο, μηχανάκι, μηχανή, για να μπορείς να αντεπεξέλθεις, τουλάχιστον σ’ αυτό τον κύκλο της Αττικής, που κάνουμε εμείς εδώ. Αν έχεις συνεργασίες, όπως εγώ, με άλλους εκτελωνιστές, ένα έξτρα άγχος, γιατί οπουδήποτε μαζί μου πρέπει να ’χω λάπτοπ, γιατί θα πρέπει να γράψω μία διασάφηση που αποφάσισε ο Χ να μου τη στείλει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, άσχετα του τι κάνω, κι αφού έχω αναλάβει την υποχρέωση, θα το κάνω. Έχεις το κόστος, εδώ τώρα που είδες, βλέπεις ένα γραφείο, το οποίο ξεκινάει από την αρχή ουσιαστικά, γιατί η έδρα μου δεν μ’ άρεσε που ήμουνα πριν και θέλω κάποιος που θα ’ρχεται να του αρέσει, να μ’ αρέσει κι εμένα και να μ’ αρέσει και το περιβάλλον. Έξτρα κόστος και σ’ αυτό. Έναν άνθρωπο που συνεργάζεσαι, όπως εγώ αντίστοιχα συνεργάζομαι με κάποιον, με κάποιους που με πληρώνουν, έτσι έχω και εγώ τη συνεργασία μου με κάποιον που πληρώνω. Η Εφορία στο τέλος του χρόνου πολύ σημαντικό, που ουσιαστικά κανένας δεν έχει μαζέψει τίποτα κι έρχεται και τα κάνει τελευταία στιγμή. Ό,τι βλέπεις εδώ, γραφεία, ντουλάπες, πληκτρολόγια, πύργοι, εκτυπωτές, ενοίκιο, πάλι όλα αυτά στο έξτρα κόστος. Ε, είσαι μόνος σου, αυτό, εντάξει. Και πρέπει να σ’ αρέσει. Εμένα μ’ αρέσει αυτή η δουλειά, μ’ αρέσει γιατί έχει σχέση πολύ με το κομμάτι επίσης που μ’ αρέσει, το κομπιουτερίστικο, το οποίο αυτό μου ’φερε και την πιο πολλή δουλειά, γιατί είμαστε λίγο πίσω, ξέρεις, σαν κλάδος. Αν πάρω δηλαδή τον συνεργάτη μου, θα δεις: Θεός. Αυτό, δεν ξέρω τι άλλο πιο εξειδικευμένο θες να ρωτήσεις, να μάθεις…

Κοίταξε, μου είπες ότι σου αρέσει αυτή η δουλειά και όλη αυτή η διαδικασία και προφανώς γι’ αυτό το κάνεις και τόσα χρόνια. Τι θα έλεγες, κάποια πράγματα ας πούμε, ίσως ένα, ίσως περισσότερα, που δεν σ’ αρέσουν σ’ αυτό τον χώρο και λες: «Να,[00:20:00] αυτό, ας πούμε, με χαλάει που γίνεται έτσι»;

Κοίτα, με χαλάει πολλές φορές, ας πούμε, και στον τομέα τον δικό μου, και στους εκτελωνιστές, και στους τελωνειακούς αντίστοιχα, άνθρωποι που δεν σέβονται το κομμάτι της δουλειάς τους. Γιατί δεν είναι μόνο… επειδή οι τελωνειακοί είναι δημόσιοι υπάλληλοι ουσιαστικά κι εμείς είμαστε του ιδιωτικού, ελεύθεροι επαγγελματίες, τις πιο πολλές φορές είναι εντάξει. Είναι και μερικές φορές όμως που δεν είναι όλα εντάξει, γιατί, π.χ., ο συνάδελφος, και ο εκτελωνιστής, έχει ένα ύφος, και είναι λάθος, ή ένας τελωνειακός μπορεί να ’χει κι αυτός κάτι, ξέρω γω, και να ’ναι λάθος, κι εκεί παίζει τώρα πια… κρατάς ισορροπίες. Δηλαδή, εντάξει, βλέπω πολλά πράγματα που δεν μ’ αρέσουν, αλλά δεν είναι να τα πω εδώ έτσι.

Όχι, εννοώ, ρε παιδί μου, σε γενικό επίπεδο. Δηλαδή αυτό που είπες, ότι υπάρχουν κάποιες συμπεριφορές που δεν είναι ωραίες, εντάξει…

Βλέπεις κάποιον συνάδελφο ο οποίος δεν είναι τώρα… εντάξει, λες: αν σέβεσαι το επάγγελμά σου, ας πούμε, κι εσύ πας κι είσαι μπετατζής, δεν είσαι, είσαι κάτι άλλο. Εγώ λέω να σέβεσαι το επάγγελμά σου, να είσαι σοβαρός σ’ αυτό που κάνεις. Εμένα δεν μ’ αρέσει, ας πούμε, στη δουλειά… Αυτό θα το δεις και σε πολλά κομμάτια που μας αφορούν εμάς εφοριακά. Είπε αυτός ότι: «Το τιμολόγιό μας εμείς το κόβουμε έτσι κι είναι έτσι», κι εγώ πάω τώρα και διαβάζω μέσα, ας πούμε, το πώς, τι πρέπει να κάνω, και βλέπω ένα πράγμα αλλιώτικο. Γιατί; Γιατί λέγαμε ότι μας το φέρανε οι πιο παλιοί κι ότι εμείς, ξέρω γω, θα ’χουμε και τα έξοδά μας έτσι και θα κόψουμε το τιμολόγιό μας έτσι, κι ήταν όλο τελείως λάθος, κατάλαβες; Ε, απ’ την άλλη, οι τελωνειακοί… υπάρχουν οι καλοί τελωνειακοί, υπάρχουν κι οι κακοί τελωνειακοί, όπως καταλαβαίνεις. Αλλά αυτό είναι σε όλο το Δημόσιο. Υπάρχει ο καλός, ο κακός και ο άσχημος, εντάξει.

Σωστό, σωστό είναι αυτό. Πιστεύεις ότι αυτό το επάγγελμα έχει μέλλον, πιστεύεις ότι φθίνει, ότι έχει ευκαιρίες;

Κοίτα, αυτό, απ’ το 1996 άκουγα ότι το επάγγελμα τελειώνει. Εγώ απ’ το 1996 και μετά, για μένα, το επάγγελμα μού δίνει δουλειά. Τώρα, σ’ εμένα. Βλέπω, όμως, ότι επίσης και πολύς κόσμος έχει φύγει. Αλλά τι είναι αυτό που έχει αλλάξει; Παλιά πηγαίναμε, ξέρω γω, στον πόλεμο με Μ1 και με το στυλό μας, πηγαίναμε, γράφαμε διασαφήσεις, όλα με το στυλό. Όλα με το στυλό και το κομπιουτεράκι. Το επάγγελμα τώρα έγινε καθαρά ηλεκτρονικό, οτιδήποτε κάνεις σχετίζεται με το… με μία, δύο, τρεις, δεκαπέντε σελίδες με τον υπολογιστή. Ένας παλιός που δεν μπορεί να συμβιβαστεί μ’ αυτό δεν… το χάνει. Ή παίρνει κάποιον που ξέρει. Όλο το επάγγελμα όμως έχει βασιστεί σ’ αυτό. Εσύ καταχωρείς, ουσιαστικά έχεις πάρει όλο τον ρόλο του… και του τελωνειακού, που παλιά καταχωρούσε με μια διασάφηση, όλο, όλο το κομμάτι και το ’χεις κάνει εσύ δικό σου και ουσιαστικά πας μέχρι το τέλος, μέχρι το σημείο δηλαδή που θα σε τσεκάρει το τελωνείο και θα πληρώσεις. Το ’χεις πάρει όλο εσύ. Εάν είσαι καλός σ’ αυτό λοιπόν, έχεις… πολύ πιθανό να έχεις και δουλειά. Γιατί υπάρχει… σου είπα, είναι εννιακόσια ενενήντα εννιά κεφάλαια. Φαντάσου ότι στο πεδίο αυτοκίνητα, στο κεφάλαιο αυτοκίνητα, δουλεύει ένα τεράστιο, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των εκτελωνιστών, που κάνουν μόνο αυτοκίνητα, που κάνουν μόνο αυτοκίνητα. Εγώ κάνω όλα τ’ άλλα, δεν κάνω μόνο αυτοκίνητα, ας πούμε.

Κάνεις όλα τ’ άλλα δηλαδή, ας πούμε;

Όλα τα κεφάλαια. Μπορεί να είναι εισαγωγές… Έχεις δει τις εταιρείες μας, σε οτιδήποτε έχει μία εταιρεία. Εισαγωγή από Σερβία, εισαγωγή από Τουρκία, εξαγωγή προς Σερβία, εξαγωγή προς Τουρκία, εισαγωγή ποτά από Κοινότητα, εισαγωγή ποτά από τρίτη χώρα, Αμερική, Καναδά, οτιδήποτε, εξαγωγή προς Αμερική, Καναδά. Διαμετακόμιση. Διαμετακόμιση, δηλαδή Τ2L, Τ1, TIR. Επίσης, κι αυτό, όλα αυτά που σου λέω, ηλεκτρονικά. Το μόνο κομμάτι το πραγματικό, δηλαδή που πας και παρουσιάζεσαι, είναι στο τελωνείο όταν πας και καταθέτεις τη διασάφηση κι αυτό που έχεις κάνει. Έχω την εντύπωση ότι θα γίνει πιο… ο εκτελωνιστής θα είναι πιο επαγγελματικό το κομμάτι, θα είναι… δηλαδή θα φτάσει στο πιο επιστημονικό επίπεδο. Δεν είναι τυχαίο ότι τώρα με τις… μ’ αυτή τώρα, με την πανδημία του κορονοϊού, που αν κάποιος ζήταγε επίδομα, ο εκτελωνιστής έπαιρνε σαν επίδομα… τον είχανε κατατάξει ως επιστήμονα στους ΚΑΔ, γιατί ουσιαστικά κάνεις αυτό, δίνεις πληροφορίες σ’ έναν πελάτη σχετικά με το αντικείμενο της εισαγωγής-εξαγωγής ή του ειδικού φόρου κατανάλωσης. Ναι, έχει αναβαθμιστεί νομίζω. Αφού έχει αναβαθμιστεί αυτό, και οι άνθρωποι που συμμετέχουν σ’ αυτό, νομίζω, θα πρέπει να αναβαθμιστούν.

Ν’ ανεβεί δηλαδή το επίπεδό τους.

Το επίπεδο. Ναι. Δεν πας, σου λέω, με στυλό πια, όπως κάναμε [00:25:00]παλιά. Πας… είσαι αλλιώς. Τώρα καταχωρείς, κάνεις, δείχνεις, ενημερώνεσαι. Κι όλα αυτά είναι μέσα από το ίντερνετ, από το κομπιούτερ, από το… Εγώ όπου πάω πρέπει να έχω μαζί μου λάπτοπ. Κι εκτός από λάπτοπ, πίσω στο αμάξι έχω και εκτυπωτή. Γιατί όπως… δεν ξέρω αν έχεις δει, πάμε να κάνουμε μία εξαγωγή και δεν θέλω να τη γράψω… Αυτό δεν είναι μόνο δικό μου, μου το ’χει ζητήσει κι ο πελάτης. Εγώ κάνω κακά γράμματα και το πρώτο που έστειλα, ας πούμε, μου λέει: «Τι είναι αυτό; Είναι…». Και το ’κανα καλλιγραφικά με το κομπιούτερ, όμορφα, ωραία, και το τύπωσα στον εκτυπωτή μου.

Να πούμε, γιατί είναι και σημαντικό για το κομμάτι του εκτελωνιστή, πώς ένας εκτελωνιστής βρίσκει έναν πελάτη;

Πώς βρίσκει; Στη δική μου περίπτωση με βρίσκουν οι πελάτες. Θέλει να κάνει κάποιος εισαγωγή-εξαγωγή αυτά που σου ’πα, τα προηγούμενα, ή έρχεται στο τελωνείο, ρωτάει και βρίσκει κάποιον κι από κει και πέρα ή του κάνεις ή δεν του κάνεις… Γιατί πολλές φορές, η πρώτη επαφή, μιλάμε και μου λέει: «Θέλω αυτό κι αυτό», του λέω, του περιγράφω το πρόβλημά του, ρε παιδί μου, και τι πρέπει να κάνει, του λέω την τιμή που θέλω για να του κάνω αυτό το πράγμα και από κει και πέρα συμφωνούμε. Ο άλλος τρόπος είναι να κάνεις διαφήμιση. Ένας άλλος τρόπος είναι να στέλνεις προωθητικά mail ή οτιδήποτε, το οποίο εγώ δεν το κάνω, και δεν το κάνω γιατί μπορεί να ’ναι δουλειές που είναι συναδέλφων και δεν θέλω να χτυπήσω δουλειά συνάδελφου.

Ενώ άλλοι το κάνουν, ας πούμε;

Κατά κόρον. Βασικά, το κάνουν όλοι νομίζω. Δεν τους ενδιαφέρει το… Αλλά εγώ επειδή δεν κάνω μόνο δουλειές δικές μου, κάνω και δουλειές συνάδελφων, δεν το κάνω. Αν έρθει ο άλλος και μου πει ότι: «Θέλω να σε εξουσιοδοτήσω να μου κάνεις αυτή τη δουλειά», εκεί δεν μπορώ να αρνηθώ, ναι, το κάνω. Αλλά όχι να πάω να κάνω… Σ’ αυτό που λες, τώρα σημαντικό, όταν μπήκε ο καφές, πρώτη φορά που είχε φόρο κατανάλωσης, ενώ πριν δεν είχε, δηλαδή ερχόταν ελεύθερα, εκεί εγώ αυτό που έκανα ήταν: στο τελωνείο κάποιος που ’ρχόταν, του ’δινα την κάρτα μου και του ’λεγα: «Το κάνω αυτό το κομμάτι, αυτή την τιμή παίρνω, αν σ’ ενδιαφέρει…». Καθετί καινούριο, η Αγγλία τώρα, που έχει εισαγωγές-εξαγωγές, εγώ δεν έχω ψαχτεί, ας πούμε, στο να δω, ξέρεις, ποιος κάνει. Ξέρω ότι έχει πολλή δουλειά, και στην εξαγωγή κυρίως και στην εισαγωγή. Η Αγγλία ήταν ένα τεράστιο κομμάτι, που ήταν εντός Ευρώπης και ξαφνικά βγήκε. Καταλαβαίνεις ότι αυξήθηκε και η δουλειά. Πολλές εταιρείες φέρναν από Αγγλία και τώρα το κάνουνε βάσει τελωνείου, μέσω τελωνείου, χρειάζονται εκτελωνιστή.

Άρα, καταλαβαίνω ότι το γεγονός ότι βγήκε η Αγγλία απ’ την Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν, ας πούμε, κάτι που γενικώς λέμε ότι είναι κακό, ας πούμε, και για την Ευρωπαϊκή Ένωση και για την Ελλάδα, αλλά λέμε ότι… αλλά για τον εκτελωνιστή είναι κάτι καλό δηλαδή;

Ε, ναι. Φαντάσου ότι ό,τι σχετίζεται με τελωνείο, αν δεν υπήρχε Ευρωπαϊκή Ένωση, ο εκτελωνιστής θα ’τανε αυτός που ήτανε παλιά, ο… πολλή δουλειά, πολλή δουλειά, πολύ χρήμα. Βασικά, το κυριότερο, πιστεύω, που θα κάνει κακό είναι στους Άγγλους. Γιατί πιστεύω ότι ο μέσος Άγγλος δεν κατάλαβε τι έκανε, γιατί τους λέγανε αυτά τα: «Εμείς οι Άγγλοι θα τα καταφέρουμε, θα κάνουμε, θα δείξουμε» και τώρα ο Άγγλος… Εγώ, μου ’τυχε, ας πούμε, που έκανα συνέχεια εισαγωγή μπίρες Κοινότητας, και ξαφνικά πρέπει να πάει στο τελωνείο του για να κάνει διασάφηση εξαγωγής και δεν το καταλαβαίνει, γιατί πιστεύει ότι είναι Ευρωπαϊκή Ένωση… Εάν πιστεύει ότι είναι Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι λάθος ψήφισε, κάτι λάθος κατάλαβε. Γιατί όπως είναι αυτοί, υπάρχει ο μέσος, υπάρχει κι ο μέσος Έλληνας. Τα θυμάσαι τα ωραία που ζήσαμε, ότι θα βγούμε, θα κάνουμε, θα δείξουμε, by Αλεξέι Τσίπρα. Αυτό δεν έπρεπε. Τέλος πάντων. Ναι, όταν σου λένε… και σε κοροϊδεύουνε και σου λένε τέτοια κι εσύ τα πιστεύεις… Για μία υπερήφανη Αγγλία, ξέρω γω; Εντάξει, θα το καταλάβουνε. Εγώ πιστεύω ότι… Κι εκεί που όλες οι εταιρείες τώρα… Φαντάσου ότι είναι το νούμερο ένα οικονομικά παγκόσμια, έχει… υπάρχει οικονομικό… όλος… όλες οι εταιρείες εκεί, χρηματιστηριακές, και ξαφνικά φεύγουνε και περνάνε ένα κανάλι και πάν’ απέναντι στη Γαλλία, ε υπάρχει πρόβλημα. Αν μιλάμε για σύστημα με λεφτά, έτσι; Γιατί αν αποφασίσεις ότι θα το κάνεις με IOU ή με οτιδήποτε θέλεις, εντάξει, θα ’σαι μια χαρά… λέω.

Για πες κάποια γεγονότα, σε όλη αυτή τη διαδρομή σου, που να θυμάσαι, είτε ευτράπελα, είτε θετικά γεγονότα, είτε κάποιο πιο αρνητικό, για πες κάποια γεγονότα που θυμάσαι και λες: «Αυτό…».

Εγώ… Γεγονότα που θυμάμαι όσον αφορά εμένα, έτσι; Ήτανε στην αρχή, που σου λέω, σαν βοηθός που πήγαινα και είχαμε μία αντιμετώπιση, ξέρεις, να ’χεις έναν επόπτη τελωνείου, ξέρω γω, και να μην… Να μη σου φέρεται ωραία; Εντάξει, από τον νόμο δεν μπορούσες να παρίστασαι εκεί, έτσι; Αλλά να μη σε αφήνει να μπεις ή να κάνεις οτιδήποτε ή να παρακαλάμε, για να κάνουμε τη δουλειά, έτσι; Του γραφείου που ήμουνα τότε. Εντάξει, αυτό δεν μ’ άρεσε. Διαφωνίες που μπορείς να έχεις[00:30:00] πολλές φορές με τελωνειακό, γιατί εσύ έχεις διαβάσει κάτι και το ’χεις δει κάτι άλλο, έχει διαβάσει κάτι αυτός και το ’χει δει κάπως αλλιώς, κι έχεις διαφωνία. Εντάξει, αυτό βέβαια το λύνεις πολιτισμένα και όμορφα, έτσι; Ευτράπελα… Α, έχω δει σε εισαγωγές, έχει τύχει μπροστά μου δηλαδή, σε φορτηγό, να έχει μέσα μετανάστες και να ’ρχεται όλη η Ασφάλεια ή οτιδήποτε, ξέρεις…

Δηλαδή; Για πες μου λίγο πιο αναλυτικά αυτό.

Ρε παιδί μου, μέσα σε ένα φορτηγό, ήρθε από Τουρκία και μέσα στο… είχανε κόψει τους ιμάντες και το κάλυμμα και στη μέση του φορτηγού, εκεί που δεν μπορείς να δεις ουσιαστικά, υπήρχε κόσμος με χαρτόκουτα, που εκεί έτρωγε, έπινε, έκανε τις ανάγκες του όλες, και φανερώθηκε όταν έφτασε στο τελωνείο. Ε, δεν είναι ευτράπελο αυτό μια χαρά; Άλλο σοβαρό δεν έχω δει. Εντάξει, η δουλειά γενικά έχει παράξενα και πράγματα που δεν τα έχεις υπολογίσει… Εσύ να έχεις πει στον πελάτη κάτι, στο οποίο εγώ πλέον βέβαια… Α, θέλω να ενημερώνω τον πελάτη από την αρχή και στα πρώτα χρόνια τι έκανα; Όπως μιλάμε τώρα, μιλούσα στο τηλέφωνο, του έλεγα: «Πρέπει να κάνεις αυτό κι αυτό». Δυστυχώς αυτό δεν το θυμάται κανένας, επομένως όταν γίνει κάτι λάθος, ο πελάτης θα το ρίξει στον οποιονδήποτε, έτσι; Και τι κάνουμε τώρα; Ένα mail. Τι λες σε αυτό το mail; Χρειάζεται αυτό, αυτό κι αυτό. Εγώ δεν το στέλνω… δεν είναι μόνο για την ενημέρωση, το στέλνω και για να του δείξω ότι εγώ σ’ το ενημέρωσα, ρε παιδί μου, έγινε αυτό, σε περίπτωση που αμφισβητήσει κάτι στην πορεία. Γιατί γίνεται πολλές φορές: «Α, δεν το θυμόμουνα. Α, δεν το τέτοιο. Α, δεν το σημείωσα»… Το «Α, δεν το σημείωσα», βέβαια, φέρνει πρόστιμα, τα οποία πρόστιμα ξεκινάνε συνήθως από πεντακόσια ευρώ πια. Δεν ήταν όπως παλιά, που θα πήγαινες στον διευθυντή, θα μιλούσες, ξεκίναγε από ένα ευρώ, μέχρι δεκαπέντε χιλιάδες, και μπορούσε ο διευθυντής να βάλει, ξέρω γω, οτιδήποτε. Είναι πολύ σοβαρό στον εκτελωνιστή ότι όταν κάνεις λάθος σε μία διασάφηση, οποιοδήποτε λάθος, αν είναι λάθος που δεν επιφέρει οικονομική επιβάρυνση είτε στο ένα είτε στο άλλο μέρος, ξεκινάει… στάνταρ είναι εκατό ευρώ. Επειδή έχεις κάνει λάθος, έτσι;

Κι αυτό συμβαίνει συχνά, ας πούμε;

Ε, κοίταξε να δεις, τώρα στον φόρτο… Εμένα δεν συμβαίνει συχνά, αλλά έχει συμβεί αρκετές φορές στα είκοσι πέντε χρόνια. Εντάξει, τώρα εκεί συζητάς πάλι, το βλέπεις. Θέλει πολλή προσοχή. Πολλή προσοχή, πολλή ενημέρωση και πού, πώς και με ποιους συνεργάζεσαι;

Οι τελωνειακοί, από την εμπειρία σου, πώς αντιμετωπίζουν τον εκτελωνιστή, φιλικά, όχι φιλικά;

Τις περισσότερες φορές, αυτό που έχω δει εγώ, είναι φιλικά, έως πολύ φιλικά. Εννοώ καλοπροαίρετα, έτσι; Έχω δει όμως κι άλλες περιπτώσεις, που δεν είναι καλοπροαίρετοι. Το οποίο έχεις να κάνεις και με αυτό. Εντάξει, o καθένας όπως το αντιμετωπίζει.

Ωραία. Και να πούμε και μια τελευταία ερώτηση, για να κλείσουμε: τι θα συμβούλευες σε έναν νέο που θέλει να γίνει εκτελωνιστής, αλλά δεν έχει κάποιον μπαμπά ίσως ή θείο ή ξάδερφο ή γνωστό, θέλει να μπει σ’ αυτό τον χώρο;

Δεν ξέρω, έχω την εντύπωση ότι αυτό το επάγγελμα είναι αν σου κάτσει. Ουσιαστικά δηλαδή πρέπει να μπλεχτείς με ένα γραφείο, γιατί κανένας δεν έχει έρθει εδώ αλεξιπτωτιστής, έτσι; Όπως σου είπα, εγώ, ένας φίλος μου εμένα παλιά, εκείνα τα χρόνια, μου λέει: «Χρειαζόμαστε έναν…». Δεν είχα καν φαντασίωση ότι θα γίνω εκτελωνιστής. Γιατί δεν είναι κάτι που το σπουδάζεις. Το σπουδάζεις στη δουλειά ουσιαστικά. Όπως είναι όλα τα επαγγέλματα, δηλαδή κι ο δικηγόρος κι ο… Ναι μεν θα πάρεις πτυχίο σε κάτι, αλλά δεν το ξέρεις, αν δεν αντιμετωπίσεις τις περιπτώσεις όλες. Έτσι; Γίνεται με τη δουλειά, μαθαίνεις ένα-ένα κομμάτι, ένα-ένα κομμάτι, και με κάποια εμπειρία αρχίζεις και γίνεσαι σωστός. Για να μπεις όμως κατευθείαν, να πεις ότι ξεκίνησα, δεν έχω ακούσει κανέναν να θέλει να γίνει εκτελωνιστής. Εκτός αν είναι οι γονείς του, αν είναι ο κοντινός του κύκλος, ένας φίλος, όπως έτυχε σε μένα. Εγώ απλά το εξέλιξα, δηλαδή είπα: «Κι εγώ θα κάνω το δικό μου κομμάτι σ’ αυτό». Ε, μάλλον είμαι απ’ τους τυχερούς, δεν είναι όλοι έτσι. Όταν έδινα εξετάσεις, είχα κάποια παιδιά τα οποία νομίζανε ότι δίναν εξετάσεις και μπαίναν στο Δημόσιο.

Αλήθεια;

Ναι. Φαντάσου δηλαδή ότι… Είναι λάθος! Είχε τελειώσει, ξέρω γω, τη Χ σχολή και έδινε εξετάσεις, λέει, για εκτελωνιστή και: «Δεν ξέρω», λέει, «πού θα μας πάνε». Φανταζόντουσαν ότι πάνε κάπου. Ε, δεν μίλαγα. Κατάλαβες; Είναι αυτό, πρέπει να πέσεις στην περίπτωση, δεν νομίζω ότι ξεκινάει κάποιος έτσι. Όπως ξεκινάς να γίνεις δικηγόρος, δάσκαλος, γιατρός, ξέρεις, τελειώνεις μαθηματικός, ξέρω γω, φυσικός, που λες ότι: «Μπορώ να έχω αυτό». Αυτό.

Μανώλη, έχεις να συμπληρώσεις κάτι άλλο;

Ε, όχι, νομίζω είπα διάφορα, πολλά.

Ωραία. Να πω κι εγώ ότι σ’ ευχαριστώ πολύ γι’ αυτή τη [00:35:00]συνέντευξη.

Κι εγώ σ’ ευχαριστώ.

Και να ’σαι καλά.