© Copyright Istorima
Istorima Archive
Story Title
Τέλος εποχής: Η ιστορία του Δημοτικού Ραδιοφώνου Γιαννιτσών
Istorima Code
15423
Story URL
Speaker
Δημήτριος Μπουλουσάκης (Δ.Μ.)
Interview Date
27/02/2020
Researcher
Χριστίνα Τσαμουρτζή (Χ.Τ.)
[00:00:00]Να ξεκινήσουμε την ιστορία; Πώς; Με την ιστορία του ραδιοφώνου;
Θα ξεκινήσουμε από πιο τυπικά πράγματα, όπως πώς ονομάζεστε.
Μπουλουσάκης Δημήτριος.
Πότε–
Δημοσιογράφος, μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης. Το 1966 γεννήθηκα.
Πού γεννηθήκατε;
Θεσσαλονίκη. Και ζω Γιαννιτσά. Είμαι από την Πέλλα, ζω Γιαννιτσά, η βασική μου δουλειά είναι δημοσιογραφία την οποία ασκώ από το 1988.
Από τότε ασχολείστε και με το ραδιόφωνο;
Με το… Ακριβώς! Το ραδιόφωνο ήτανε η αφορμή και η αιτία να ξεκινήσω τη δημοσιογραφία, γιατί πιο πριν είχα μια έντονη ενασχόληση με το θέατρο, με το ερασιτεχνικό θέατρο και τη συνέχισα βέβαια, οπότε αυτά λίγο πολύ είναι αλληλένδετα. Μου άρεσε δηλαδή ο λόγος και απ’ τη στιγμή που το 1988 κλήθηκα εδώ να συμμετάσχω σ’ αυτήν την πρωτοβουλία που είχε πάρει τότε η Δημοτική Αρχή του Δήμου τότε Γιαννιτσών, για να κάνει Δημοτικό Ραδιόφωνο, μου φάνηκε πολύ γοητευτική αυτή η ιδέα και συμμετείχα απ’ το ξεκίνημά του το 1988.
Τι εκπομπή κάνατε;
Η εκπομπή ήταν δημοσιογραφική, ξεκάθαρα. Βέβαια, ξεκίνησε το ραδιόφωνο έτσι αρκετά πειραματικά τότε με την έκρηξη της ελεύθερης ραδιοφωνίας. Ορθά πήρε αυτήν την απόφαση το Δημοτικό Συμβούλιο Γιαννιτσών. Και μάλιστα πολύ νωρίς σχετικά με τη… Με τ’ άλλα ραδιόφωνα τα δημοτικά ή με τ’ άλλα… Τα ελεύθερα ραδιόφωνα της Ελλάδος ήταν απ’ τα πρώτα που ξεκινήσανε, έτσι; Εντάξει, υπήρχε το Δημοτικό Ραδιόφωνο Θεσσαλονίκης πιο πριν. Είχε ξεκινήσει από την Αθήνα με τον Έβερτ τότε το Δημοτικό Ραδιόφωνο Αθηνών. Πολύ νωρίς δηλαδή είχε ληφθεί αυτή η απόφαση και για τα Γιαννιτσά. Και ξεκίνησε έτσι πειραματικά. Αρχικά, το 1988 ξεκίνησε να εκπέμπει από το παλιό κτήριο του Νοσοκομείου Γιαννιτσών, στο κέντρο της πόλης, στον πεζόδρομο, που είναι ένα Οθωμανικό Μνημείο. Εκεί δηλαδή δειλά δειλά ξεκίνησε τα πρώτα του βήματα με έτσι πολύ πρόχειρες εγκαταστάσεις σ’ ό,τι αφορά την παραγωγή εκπομπών. Βέβαια, παράλληλα απ’ τον Δήμο γινόντουσαν και οι διαδικασίες για να γίνει η προμήθεια ενός καλού πομπού, να υπάρχει δηλαδή εμβέλεια στα FM και κάποιους μήνες ξεκίνησε έτσι πειραματικά. Απ’ τον Ιανουάριο του 1989 το πράγμα άρχισε να γίνεται πιο συστηματικό, πιο οργανωμένο, πιο μεθοδευμένο. Αποφασίστηκε από την τότε Δημοτική Αρχή να εγκατασταθεί το Δημοτικό Ραδιόφωνο Γιαννιτσών στον Πενταπλάτανο, ένα χωριό βόρεια των Γιαννιτσών, σ’ έναν χώρο που υπήρχε εκεί και ανήκε στον Δήμο. Σήμερα είναι αγροτικό ιατρείο, αλλά το εγκαινιάσαμε εμείς όταν χτίστηκε. Ένας χώρος έτσι… Εντάξει, δεν θα ‘λεγα πολύ μεγάλος, αλλά αρκετά λειτουργικός για να ξεκινήσει αυτό το πράγμα που κάναμε τότε. Το άγνωστο σε μας, αλλά παράλληλα πολύ γοητευτικό και πολύ όμορφο. Και ξεκίνησε τις εκπομπές του έτσι σε τακτικό επίπεδο θα έλεγα από τον Ιανουάριο του 1989 με πρόγραμμα κανονικό, με ψυχαγωγικό και ενημερωτικό χαρακτήρα. Θέλαμε δηλαδή αυτά τα δύο να τα παντρέψουμε και το καταφέραμε σε μεγάλο βαθμό. Προσωπικά είχα την ευθύνη δημοσιογραφικής εκπομπής μαζί με τη συνάδελφο, την Άννα - Μαρία τη Σαββίδου, κάθε μέρα, κάθε πρωί. Συμμετείχαμε σε βάρδιες δημοσιογραφικές κάποιες ημέρες της εβδομάδος όλην την ημέρα, γιατί πρέπει εδώ να πω ότι εξέπεμπε το Δημοτικό Ραδιόφωνο εικοσιτετράωρο ζωντανό πρόγραμμα. Είναι πολύ σημαντικό αυτό. Δηλαδή υπήρχε χέρι ανθρώπινο στην κονσόλα, όχι όπως σήμερα που βάζουμε μέσα στον ηλεκτρονικό τον υπολογιστή, προγραμματίζουμε τραγούδια και… Στα περισσότερα, όχι σε όλα. Θα θέλαμε, λοιπόν, να είναι ζωντανό αυτό, αυτή η παραγωγή που γινόταν εκεί, και απαρτίστηκε έτσι από ανθρώπους που είχανε περισσότερο όρεξη και μεράκι παρά εμπειρία. Άλλωστε, πώς θα μπορούσαν να την έχουν την εμπειρία, αφού ήταν κάτι καινούριο το Δημοτικό Ραδιόφωνο. Το βασικό, λοιπόν, συστατικό της ιστορίας αυτής ήταν όρεξη, μεράκι. Εντάξει, κάποιες επιμέρους ικανότητες που θα χρειαζόντουσαν είτε για να είναι κάποιος στη δημοσιογραφική ζώνη είτε για να είναι κάποιος στην ψυχαγωγική. Και ξεκίνησε μπορώ να πω έτσι αρκετά… Ξεκίνησε έτσι, σ’ αυτήν την κατεύθυνση, και σιγά σιγά όσο μεγάλωνε αυτό το μωρό που λεγότανε Δημοτικό Ραδιόφωνο Γιαννιτσών γινόταν και πιο σοβαρό στη δουλειά του. Παράλληλα, όμως, κρατούσε έναν ενθουσιασμό νεανικό από ερασιτέχνες εραστές αρχικά, τους χαρακτηρίζω έτσι, γιατί αυτή η έκφραση είναι καλύτερη σ’ αυτήν την κατεύθυνση. Αμισθί, δηλαδή τα πρώτα βήματα ήτανε… Μας είχε πει και τότε ο Δήμαρχος ότι είναι στο ξεκίνημά του, είναι δύσκολο, να βρούμε πώς θα συγκεντρώσουμε τα πρώτα έσοδα. Έπρεπε δηλαδή να ‘ναι και ανταποδοτικό αυτό που κάνει.
Είχαμε μείνει στο ότι–
Έπρεπε να ‘ναι και ανταποδοτικό αυτό. Για αυτό ξεκινήσαμε για αρκετούς μήνες και κάναμε την τρέλα μας, έτσι; Βέβαια, δεν σου κρύβω ότι όλοι είχαμε στο μυαλό μας μια επαγγελματική προοπτική μέσα απ’ αυτό, γιατί δεν υπήρχε άλλη επαγγελματική ενασχόληση. Είσαι σε μια φάση να φτιάξεις τη ζωή σου. Το βλέπαμε και ως ένα… Με μια επαγγελματική προοπτική, να το πω έτσι, κάποιοι όπως ήμουνα κι εγώ. Πια είχα αποφασίσει ότι ήθελα ν’ ασχοληθώ μ’ αυτό στη ζωή μου. Κι έτσι λοιπόν, μετά από ένα διάστημα ενός έτους άρχισαν οι αμοιβές από την πλευρά του Δήμου προς τους παραγωγούς των εκπομπών, προς τους δημοσιογράφους. Αφού πια μπήκε μπορώ να πω στις ράγες όλο αυτό το πράγμα, πήρε τον δρόμο του, μπήκε το νερό στ’ αυλάκι δηλαδή, άρχισαν να ‘ρχονται διαφημίσεις, είναι πολύ σημαντικό αυτό, για να γίνεται ανταποδοτικό. Τα έξοδα ήτανε πολλά, όμως αγαπήθηκε από το κοινό της πόλης. Όχι μόνο της πόλης, από το κοινό μπορώ να πω της Βόρειας Ελλάδος, γιατί εγώ να φανταστείς ότι πήγα το 1990 θυμάμαι διακοπές στο Πήλιο και με ξέρανε! Ξέραν την εκπομπή. Και μου δίνανε δώρα από κει για να κληρώσω σε εκπομπές εδώ, επειδή ακούγανε Δημοτικό Ραδιόφωνο Γιαννιτσών και στο Πήλιο. Το ίδιο, επίσης, συνάντησα το 1991 στη Θάσο. Και είχα συγκλονιστεί απ’ αυτό. Βέβαια, φαινόταν ότι υπήρχε μια μεγάλη ακροαματικότητα, αλλά ήταν συγκλονιστικό να ξέρουν τ’ όνομά μου, το επίθετό μου, την εκπομπή που κάνω. Βέβαια, δεν υπήρχε… Σιγά σιγά άρχισε μετά η έξαρση της ελεύθερης ραδιοφωνίας και οι συχνότητες δεν ήτανε τόσο έτσι… Δεν υπήρχε μεγάλη πυκνότητα μέσα. Υπήρχε χώρος και ακουγόμασταν, γιατί είχε αποκτήσει και καλά μηχανήματα, καλός ραδιοφωνικός πομπός, καλή εμβέλεια δηλαδή, και υπήρχε έτσι αυτή η εμβέλεια σε πολλά σημεία της Βόρειας Ελλάδας μέχρι και Κεντρική. Που σημαίνει ότι αυτό είχε… Το είχε εκτιμήσει ο κόσμος. Είχε εκτιμήσει τη δουλειά που γίνεται μέσα από το ραδιόφωνο. Κι αυτό πραγματικά ήταν συγκλονιστικό. Άρα λοιπόν, κατάφερε σιγά σιγά να γίνει ανταγωνιστικό, έφερε έσοδα. Έφερε έσοδα και μπόρεσε να κρατηθεί. Στη δεκαετία του 1990 δηλαδή έκανε μια λαμπρή πορεία τόσο στον ενημερωτικό όσο και στον ψυχαγωγικό τομέα, εναλλάσσονταν οι παραγωγοί, άλλα παιδιά ερχόντουσαν, άλλα έφευγαν. Δίναμε βήμα σε όλους τους φορείς, σημαντικός αυτός… Ποια είναι ο ρόλος του ραδιοφώνου, που είναι αυτό το σημαντικό κομμάτι. Να αναδεικνύει προβλήματα του τόπου, να δρομολογεί λύσεις μέσα από την αυστηρά δημοσιογραφική δουλειά που κάνει και να δίνει βήμα και σε ιδιώτες αλλά και σε φορείς, συλλόγους. Φοιτητικοί σύλλογοι είχαν τη δική τους εκπομπή. Ο Φοιτητικός Σύλλογος Γιαννιτσών είχε τη δική του εκπομπή μέσα από το Δημοτικό Ραδιόφωνο. Ο Εμπορικός Σύλλογος επίσης. Ο Αγροτικός Σύλλογος θυμάμαι χαρακτηριστικά κάθε Παρασκευή, το θυμάμαι σαν να ‘ταν τώρα, που είχαμε τον Πρόεδρο Αγροτικού Συλλόγου και μιλούσε για τα προβλήματα των αγροτών. Όλο αυτό είχε εκτιμηθεί από τις παραγωγικές τάξεις κι από τους φορείς. Γιατί αυτός ήταν κι ο στόχος ο δικός μας: να δώσουμε φωνή και βήμα σε όποιον ήθελε. Κι αυτό θα ήτανε καλό και για το καλό του τόπου μας έτσι, για την ανάπτυξη του τόπου μας. Μην ξεχνάμε ότι ένα μέσο ενημέρωσης μπορεί να παίξει έναν σημαντικό ρόλο στην κατεύθυνση που είπα πριν, στην ανάπτυξη του τόπου μέσα από την ανάδειξη προβλημάτων, μέσα από την προώθηση λύσεων, μέσα από την πίεση που μπορεί να ασκήσει στην εξουσία. Κάθε είδους εξουσία, γιατί κι ο ρόλος του μέσου ενημέρωσης είναι να ‘ναι απέναντι στην εξουσία. Κι αυτό θέλαμε να είμαστε, απέναντι στην εξουσία, να τους ελέγχουμε όλους. Φυσικά ο καθένας έχει τη δική του ιδεολογική/ πολιτική τοποθέτηση, μπορεί να εκφράσει την άποψή του και στο ραδιόφωνο, την πολιτική του άποψη έτσι, κόσμια, με επιχειρήματα κι όλα αυτά. Δεν είναι δηλαδή… Δεν ήταν ένα απολιτίκ ραδιόφωνο. Ο παραγωγός, ο δημοσιογράφος εξέφραζε την άποψή του. Κι έπαιξε σημαντικό ρόλο μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του ‘90 στην… Ευρύτερα στην περιοχή των Γιαννιτσών θα έλεγα.
Σε τι συχνότητα εκπέμπατε;
[00:10:00]99.2. Αρχικά 99.3, για να ‘μαι πιο συγκεκριμένος. Έτσι ξεκίνησε. Μετά δημιουργήθηκαν κάποια προβλήματα με κάποια γειτονικά ραδιόφωνα της Θεσσαλονίκης, γειτονικά ως προς τη συχνότητα εννοώ, και μετατοπιστήκαμε 99.2. Μια και είπες για συχνότητα, τώρα, να πω ότι ακόμη και σήμερα βέβαια αυτό επικρατεί, υπήρχε μια αναρχία στον χώρο της ελεύθερης ραδιοφωνίας και της ελεύθερης τηλεόρασης μέχρι πρόσφατα κιόλας. Στη ραδιοφωνία εξακολουθεί να υπάρχει. Δηλαδή δεν υπήρχαν άδειες. Υπήρχαν κάποιες προσωρινές άδειες λειτουργίας βέβαια την οποίαν είχαμε, αλλά δεν ήταν... Ήταν κάτι υποτυπώδες. Δεν υπήρχε κάποιο πλαίσιο λειτουργίας των ραδιοφώνων, νομικό πλαίσιο. Υπήρχε νομικό πλαίσιο λειτουργίας δημοτικών επιχειρήσεων, όπου ανήκαν τα ραδιόφωνα. Αλλά αυτό καθαυτό το ραδιόφωνο δεν είχε ένα νομικό πλαίσιο ελευθερίας, γιατί δεν είχαμε ούτε καν άδειες σού λέω. Κάναμε το 2003, μετά από δεκατέσσερα-δεκαπέντε χρόνια λειτουργίας του ραδιοφώνου καταφέραμε να πάρουμε άδεια προσωρινή λειτουργίας. Ένα από τα πιο ιστορικά ραδιόφωνα, δηλαδή από τα πρώτα ραδιόφωνα που ξεκίνησαν να λειτουργούν στη χώρα, έτσι; Φαντάσου, δεκαπέντε χρόνια μετά από προσπάθειες. Και λίγο αργότερα έκλεισε. Αυτή είναι η τραγική ειρωνεία της υπόθεσης.
Πότε έκλεισε; Ποια χρονιά;
Ναι. Το 2007 ουσιαστικά, γιατί άρχισε να εκπέμπει και ιντερνετικά στη συνέχεια μετά το… Μετά το 2005 το ραδιόφωνο από τις εγκαταστάσεις του παλιού νοσοκομείου μεταφέρθηκε σε μια αίθουσα εδώ στο Πνευματικό Κέντρο Γιαννιτσών, που βρισκόμαστε αυτήν τη στιγμή, αλλά για πολύ λίγο άντεξε. Υπήρχανε κάποιες καταγγελίες από κάποιους πολίτες για τη ραδιενέργεια που ενδεχομένως να εξέπεμπε η κεραία, η οποία βρισκόταν στο Ελευθεροχώρι, στο βουνό πάνω. Εκεί ήταν οι εγκαταστάσεις εκπομπής του ραδιοφώνου, στο Ελευθεροχώρι, στο βουνό, κοντά στις κατασκηνώσεις Ιεράς Μητροπόλεως. Υπήρχανε καταγγελίες κι ο Εισαγγελέας αναγκάστηκε να ξεκινήσει μια έρευνα και να διατάξει την… Τη μεταφορά της κεραίας; Δεν υπήρχε όμως πάρκο κεραιών πάλι διαμορφωμένο. Είναι αυτό που έλεγα πριν, δεν υπήρχε πάλι ένα νομικό πλαίσιο να… Θα μπορούσε βέβαια να πάει λίγο παραπάνω. Εν πάση περιπτώσει, η Δημοτική Αρχή τότε έκρινε ότι έπρεπε να κλείσει. Είχε αρχίσει πια και η φθορά του ραδιοφώνου, δεν… Δεν ήταν αυτό που ήτανε σε όσα, σύμφωνα με όσα περιέγραψα πριν. Είχε αρχίσει μια καθοδική του πορεία. Βέβαια, αυτό ήτανε και στα πλαίσια μιας γενικότερης κρίσης που ξεκίνησε στις αρχές του 2000 για τη ραδιοφωνία, η οποία ανθούσε στα Γιαννιτσά. Και να πω με την ευκαιρία εδώ ότι λειτουργούσαν τέσσερα ή πέντε ραδιόφωνα μέσα στα Γιαννιτσά τη δεκαετία εκείνη. Το Ράδιο Γιαννιτσά, ο Βόρειος Ήχος, το Δημοτικό Ραδιόφωνο Γιαννιτσών, το Ράδιο Επικοινωνία και το Ράδιο Πέλλα. Πέντε. Πέντε ραδιόφωνα λειτουργούσαν τη χρυσή δεκαετία του ραδιοφώνου του… Αρχή-τέλη ‘80 και αρχές της… Και μέσα στη δεκαετία του ‘90. Σήμερα δεν λειτουργεί κανένα. Ή αν υπολειτουργεί το Ράδιο Πέλλα. Και το Ράδιο Τοξότης το οποίο μπορούμε να πούμε ότι είναι στην ευρύτερη περιοχή, στο Μελίσσι του Δήμου Πέλλας, το οποίο εξακολουθεί και σήμερα να εκπέμπει, αλλά με χαρακτήρα μόνο ψυχαγωγικό, με ελληνική λαϊκή μουσική. Δηλαδή αυτό που ήταν και πριν εξάλλου, δεν είχαν έτσι ενημερωτικό χαρακτήρα. Και αν, λοιπόν, είχε πάρει την καθοδική του πορεία ήδη από τις αρχές του 2000 το ραδιόφωνο, είχε γίνει και μια άλλη Δημοτική… Μια Δημοτική Επιχείρηση, αυτή που βρισκόμαστε σήμερα, όπου εντάχθηκε το Δημοτικό Ραδιόφωνο. Υπήρχαν και προβλήματα νομοθεσίας, έπρεπε να αποτελεί ξεχωριστή… Ένα Δημοτικό Ραδιόφωνο έπρεπε να ‘ναι ξεχωριστή από μόνο του Δημοτική Επιχείρηση. Δεν μπήκε η Δημοτική Αρχή τότε, το 2005-‘06, ‘07 στη διαδικασία να το κάνει από μόνο του ως δημοτική επιχείρηση ειδικού σκοπού. Έτσι λέγονται τα μέσα που έχουνε γίνει πια δημοτικές επιχειρήσεις, όπως είναι η Δημοτική Επιχείρηση Πληροφόρησης και Θεάματος Θεσσαλονίκης, FM100, ΤV100, που είναι ξεχωριστά από μόνη της μια επιχείρηση. Και το λέω αυτό, γιατί είμαι και στην ΤV100 αυτήν τη στιγμή που μιλάμε ως ανταποκριτής. Αυτό δεν επέλεξε να το κάνει η Δημοτική Αρχή εδώ και μοιραία έφθασε στο τέλος του. Έκλεισε η αυλαία το 2007; Αν θυμάμαι καλά.
Για ποιον λόγο πιστεύετε ότι δεν προχώρησε σ’ αυτήν τη διαδικασία;
Δεν το τόλμησαν; Το φοβήθηκαν; Δεν ξέρω. Δεν το αγάπησαν ίσως. Για να κάνεις κάτι πρέπει να το αγαπάς, να το ‘χεις… Να το θέλεις. Αυτό.
Μήπως πίστευαν ότι δεν είχε μέλλον;
Ναι, κάτι τέτοιο. Αυτό όμως όταν το πιστεύεις δεν πιστεύεις αυτό που κάνεις.
Σωστά.
Έτσι δεν είναι; Αν μας έδινε τα περιθώρια κάποιους ανθρώπους, όπως είμαι εγώ, όπως η Άννα - Μαρία, όπως κάποια άλλα παιδιά και μας έλεγαν: «Ασχοληθείτε, συνεχίστε να ασχολείστε!», εντάξει, δεν θα είχε τη λάμψη που είχε τη δεκαετία του ‘90, ωστόσο όμως εγώ πιστεύω ότι ήταν απαραίτητο και θα μπορούσαμε να το συνεχίσουμε, με λιγότερα έξοδα, έτσι; Με άλλο έτσι πρόγραμμα. Ωστόσο όμως, θα μπορούσε να συνεισφέρει σ’ όλα αυτά που περιγράψαμε πριν σε μια τοπική κοινωνία.
Σίγουρα, γιατί το να έχει μια μικρή πόλη τη δική της φωνή είναι πάρα πολύ σημαντικό.
Είναι σημαντικό, γιατί μια μικρή πόλη με πάρα πολλά προβλήματα και μεγάλα.
Και εξάλλου αν περιμένει να μιλήσουνε τα μεγάλα κανάλια ας πούμε ή της Αθήνας ή ακόμη και της Θεσσαλονίκης ή τα μεγάλα ραδιόφωνα των δύο μεγάλων πόλεων για τα Γιαννιτσά…
Δεν θα μιλήσουν, όχι.
Δεν θα μιλήσουν.
Αν δεν υπάρξει δάκρυ, αίμα, σπέρμα δεν θα μιλήσουνε. Μόνο όταν υπάρχουνε τέτοια ζητήματα, συνήθως για κακούς λόγους, γιατί "good news, no news". Άρα λοιπόν, τα Γιαννιτσά γίνονται γνωστά μόνο μέσα από θλιβερές καταστάσεις και ειδήσεις και μάλιστα πολλές φορές και με παραπληροφόρηση, χωρίς να ‘ναι αυτή η πραγματική εικόνα των Γιαννιτσών. Όπως είχε γίνει πριν από κάνα δυο χρόνια με το Στρατόπεδο του Φιλιππάκου που το κάψαν κάποιοι ακροδεξιοί, κάποια ακροδεξιά φασιστικά στοιχεία και βγήκε προς τα έξω αυτή η εικόνα. Αλλά δεν είναι όμως αυτή η εικόνα των Γιαννιτσών. Η εικόνα των Γιαννιτσών είναι και άλλη. Και τώρα ξεφεύγουμε βέβαια, αλλά είναι σημαντικό αυτό να το πούμε, ότι υπάρχουν ομάδες που προσφέρουν, είναι αλληλέγγυες στους πρόσφυγες, αλλά λειτουργούν αθόρυβα και διακριτικά ενώ τα ακραία στοιχεία φωνάζουν αυτό που κάνουν. Βρίζουν, απευθύνονται στα κανάλια, βρίσκουν συνεργούς σ’ αυτό και δίνουν μια διαφορετική εικόνα προς τα έξω. Ένα ραδιόφωνο, λοιπόν, χρειάζεται και σε… Και γι’ αυτόν τον λόγο. Έτσι; Να παρουσιάζει τη ζεστή, την ανθρώπινη, την καλή πλευρά της πόλης πέρα από την αρνητική. Δηλαδή δεν το κάνεις μόνο για να πουλήσεις, να το πω σε εισαγωγικά, τηλεθέαση ή ακροαματικότητα ή αυτό. Το κάνεις για να προσφέρεις και στον τόπο σου. Να αναδείξεις πρόσωπα και καταστάσεις του τόπου σου. Ας πούμε στις τελευταίες, στα τελευταία δύο χρόνια, προσωπικά έχω αναδείξει πάνω από πενήντα πρόσωπα της περιοχής στο κανάλι που δουλεύω, στην TV100, τα οποία θα μπορούσαν να βγουν και μέσα απ’ το Δημοτικό Ραδιόφωνο, αλλά αναγκαστικά τα αναδεικνύω μέσα από κει, γιατί θέλω να τα αναδείξουμε, να αναδείξουμε τη φοβερή δουλειά που κάνουν. Να, μιλάμε στον πολιτιστικό τομέα έτσι, στον καλλιτεχνικό, στον κοινωνικό, στον επιστημονικό. Λείπει λοιπόν, λείπει.
Τη χρυσή εποχή που ανθούσαν τα ραδιόφωνα ερχόταν ο κόσμος σε σας κι έλεγε: «Ξέρεις; Συνέβη αυτό–
Ναι.
Μπορείς να το κάνεις θέμα, να το αναφέρεις, να το διασταυρώσεις;».
Φυσικά, πρωτίστως γινόταν αυτό! Καθημερινά, δεν ξέραμε με τι να πρωτοασχοληθούμε. Από την καταγγελία του χ δημότη, επειδή ξέρω ‘γώ τα σκουπίδια απέναντι δεν πέρασαν να τα πάρουν μέχρι σοβαρά προβλήματα που απασχολούσανε φορείς μεγάλους. Είτε αυτά είχανε ξέρω ‘γώ έναν χαρακτήρα σκανδαλοθηρικό είτε αυτά είχαν με προβλήματα κωλυσιεργίας στο Δημόσιο, «Πήγα εκεί, αλλά δεν εξυπηρετήθηκα». Μπορεί να παρέμβει το ραδιόφωνο σ’ αυτήν τη φάση. Είχαμε λοιπόν, κάθε μέρα. Κάθε μέρα. Μα οι εκπομπές μας αυτές ήτανε. Δηλαδή θέλαμε να κάνουμε πέρα από την… Οι δημοσιογραφικές εκπομπές πέρα από τον γενικότερο πολιτικοκοινωνικό χαρακτήρα που είχανε, δηλαδή μπορούσαμε να κάνουμε συνέντευξη με τον τότε Υπουργό Υγείας, τον Γιώργο Γεννηματά, να σου πω ξέρω ‘γώ μια περίπτωση έτσι τυχαία, αλλά αμέσως μετά να ασχοληθούμε με το πρόβλημα της Χριστίνας Τσαμουρτζή που είναι απέναντι και θέλει αυτό. Δεν την εξυπηρετούν στο νοσοκομείο ή ξέρω ‘γώ της ζητάει κάποιος φακελάκι ή, ή, ή… Άρα λοιπόν, κάναμε πρωτογενή δημοσιογραφία, δηλαδή πρωτογενή ρεπορτάζ. Δεν ήτανε… Δεν ασχολιόταν με… Παίρνεις μια εφημερίδα και διαβάζεις μέσα τα γεγονότα που γίνονται στην Ελλάδα, δεν έχει κανένα ενδιαφέρον έτσι. Θα σε κλείσουν αμέσως, δεν θα σ’ ακούσει κανένας. Άρα λοιπόν, το ραδιόφωνο το οδηγούσαν οι ίδιοι οι πολίτες. Αυτοί ήτανε πιλότοι στη θεματολογία του. Οι ίδιοι οι πολίτες της κοινωνίας των Γιαννιτσών. Και της ευρύτερης περιοχής, όχι μόνο των Γιαννιτσών. Κι ήταν σημαντικό αυτό, γιατί δεν κάνεις αλλιώς δουλειά μόνος σου. Πρέπει να ‘χεις όλην αυτήν την κοινωνική υποστήριξη και θα την έχεις μόνο αν σε εμπιστευτεί ο δημότης κι ο πολίτης. Αν καταλάβει ότι τον κοροϊδεύεις δεν θα σ’ αγκαλιάσει. Εδώ όμως εμείς, σύμφωνα με επίσημες ακροαματικότητες, ήμασταν πρώτοι με διαφορά για μια δεκαετία. Για αυτό κι ερχόντουσαν και διαφημίσεις από διαφημιστικά γραφεία μεγάλα, μεγάλων εταιρειών, από Θεσσαλονίκη, από Αθήνα, γιατί παίρναν τις μετρήσεις.
Σχετικά με τις διαφημίσεις, το πολύ πρώτο διάστημα, ‘88-‘89, εκεί που ακόμα δεν πληρωνόσασταν κιόλας, οι πρώτες πρώτες διαφημίσεις ήρθαν οι διαφημιστές σε σας ή εσείς ψάξατε να βρείτε;
[00:20:00]Ψάξαμε εμείς. Ψάχναμε εμείς, κάναμε και αυτό. Κάναμε και αυτό. Δηλαδή μπορώ να ‘χω εγώ δυο-τρεις φίλους έτσι επιχειρηματίες οι οποίοι στηρίξαν αρχικά αυτήν την προσπάθεια και μετά σιγά σιγά ο ένας έφερε τον άλλον. Μέχρι αυτό το πράγμα να οργανωθεί, γιατί μετά κάναμε και δικό μας διαφημιστικό γραφείο, ένα άλλο σημαντικό κομμάτι αυτό, το οποίο είχε… Βρισκόταν απέναντι απ’ το Δημοτικό Ραδιόφωνο και ήταν αποκλειστικά το γραφείο που ασχολούνταν με το Δημοτικό Ραδιόφωνο στο επίπεδο αυτό. Αυτό βέβαια μετά από δυο-τρία χρόνια, έτσι; Όταν πια καταξιώνεσαι ως μέσο, αποκτάς την εμπιστοσύνη του πολίτη και του επιχειρηματία, του επαγγελματία. Και τότε γινόταν πολύ πιο οργανωμένο αυτό.
Άρα, δημιουργούσατε και εσείς οι ίδιοι τις διαφημίσεις και παίρνατε και έτοιμες.
Βέβαια, βέβαια! Και παραγωγή. Με την Άννα - Μαρία έχουμε κάνει αμέτρητα σποτ διαφημιστικά. Αμέτρητα. Βέβαια, ήταν κι ένα επιπλέον οικονομικό κίνητρο, γιατί σιγά σιγά έτσι ξεκίνησε. «Φέρτε διαφήμιση, πάρτε ένα ποσοστό», όλα βέβαια με νόμιμα παραστατικά κτλ. από τη Δημοτική Αρχή. Βοηθάς και τον Δήμο, έτσι; Βοηθάς και το Δημοτικό Ραδιόφωνο, βοηθάς κι εσένα τον ίδιο. Είναι σημαντικό. Ήταν ένα κίνητρο δηλαδή για να ασχοληθούν και τα παιδιά που κάναν εκπομπές κι ο οποιοσδήποτε.
Όταν αρχίσατε να πληρωνόσαστε τα χρήματα για την εποχή ήταν καλά;
Πολύ καλά. Πολύ καλά ήταν. Ναι. Ήταν ένας αξιοπρεπέστατος μισθός, με συμβάσεις βέβαια έργου ήτανε η σχέση εργασίας που είχαμε και με μπλοκάκι παροχής αποδείξεων, επειδή δεν υπήρχε αυτή η φορολογική λαίλαπα που υπάρχει σήμερα και τα… Αναγκάστηκα… Εγώ ας πούμε το μπλοκάκι μου αναγκάστηκα το 2010 να το σταματήσω και το ξανάρχισα τώρα. Τα παίρναμε μισά μισά. Όχι μισά μισά, τα 2/3 έπαιρνε το κράτος και το 1/3 εμείς. Ήταν καλά. Ήταν καλά. Ας πούμε ναι, παίρναμε έναν μισθό ενός μέσου δημοσίου υπαλλήλου όταν… Εμείς που ήμασταν αποκλειστικής απασχόλησης, έτσι; Τώρα σου μιλάω ότι εγώ πήγαινα στο ραδιόφωνο 08:00 η ώρα το πρωί, έφευγα αργά το απόγευμα, κάποιες μέρες της εβδομάδος έφευγα τη νύχτα, μπορεί και να ξενυχτούσα εκεί, έτσι; Καθημερινά αυτό, και Σάββατα και Κυριακές και…
Όταν μου λέτε πρωτογενής έρευνα, ηχογράφηση διαφημίσεων…
Ναι! Χαμός, χαμός!
Η ίδια η εκπομπή, όλα αυτά.
Χριστίνα, μου άρεζε αυτό που έκανα. Ήταν κι ικανοποιητικά τα χρήματα μετά από ένα διάστημα.
Αλλά αρχικά ξεκίνησε καθαρά από μεράκι και–
Χωρίς αυτό δεν γίνεται.
Και θέληση. Μόνο αυτό.
Και δεν αντέξανε και πολλά παιδιά, έτσι; Κι είναι λογικό, το καταλαβαίνω. Όταν είναι ο άλλος απλήρωτος έναν χρόνο δεν… Το μεράκι πρέπει να είναι πολύ ισχυρό για να το αντέξεις. Και δεν πρέπει να ‘χεις κι άλλες υποχρεώσεις. Τότε εμείς νέα παιδιά έτσι, σαν κι εσένα τώρα, με όρεξη, με πάθος.
Το βασικό ότι ήσασταν όλοι–
Ναι.
Απ’ ό,τι κατάλαβα εκτός από σας τους δύο, κι οι υπόλοιποι ήταν νέοι. Οπότε–
Ναι, ναι! Νέα παιδιά, όλοι, ναι. Όχι… Ως επί το πλείστον ναι.
Περίπου πόσα άτομα εργάζονταν στο Δημοτικό Ραδιόφωνο;
Είκοσι; Τριάντα; Ήταν ένας αριθμός ο οποίος όμως μεταβαλλόταν. Δηλαδή μπορεί να περάσανε πενήντα, εβδομήντα, εκατό. Αλλά ο κορμός με τις εκπομπές, με τις βάρδιες, Σαββατοκύριακα, σου ‘πα πριν, εικοσιτετράωρο πρόγραμμα, όλα αυτά χρειάζονταν προσωπικό. Βέβαια, όχι στα ίδια μισθολογικά επίπεδα όλοι, έτσι; Άλλος μπορεί να ‘κανε μια ώρα τη βδομάδα, άλλος μπορεί να ‘κανε μία ώρα την ημέρα. Πιο σταθεροί ήταν οι ηχολήπτες στο τεχνικό κομμάτι, οι οποίοι ήταν με βάρδιες οχτάωρες, και οι δημοσιογράφοι, που χρειαζόντουσαν να ‘ναι εκεί. Να καλύπτουν δηλαδή και τα δελτία ειδήσεων τα οποία ήταν ζωντανά και δίωρα, κάθε ώρα, μεγάλα, μικρά. Ήτανε δηλαδή μια πλούσια πρωτογενής δημοσιογραφική κι ενημερωτική παραγωγή όλο αυτό το κομμάτι του ραδιοφώνου.
Και οι περισσότεροι εργαζόμενοι ήτανε σταθεροί; Έμεναν τουλάχιστον για κάποιο χρονικό διάστημα;
Τι εννοείς; Από…
Εντάξει, δεν εννοώ απ’ την πρώτη μέρα μέχρι την τελευταία, αλλά ας πούμε δεν άλλαζε συχνά το προσωπικό.
Άλλαζε συχνά.
Άλλαζε;
Με δική του επιλογή. Δεν… Εντάξει, είναι και η… Επειδή ακριβώς βρίσκονται στο ξεκίνημα της ζωής τους κάποιοι, άλλοι μείναν, άλλοι παίρναν άλλους δρόμους, πιο σταθερούς για την επαγγελματική τους αποκατάσταση, σταματούσαν το ραδιόφωνο ή τους έφευγε το μεράκι πάνω στο έναν, πέντε, δέκα μήνες, έναν χρόνο. Υπήρχε όμως ένας βασικός κορμός γύρω στα δέκα άτομα που ήτανε για… Σταθερά, για πολλά χρόνια εκεί.
Η βάση του σταθμού.
Ναι, ναι, ναι.
Αν μπορούμε να τους χαρακτηρίσουμε έτσι.
Κάπως έτσι, ναι.
Σχετικά με τα πρώτα μηχανήματα που είχε ο σταθμός, που είπατε, τα… Αγοράστηκαν με κάποιο κονδύλι;
Του Δήμου, ναι.
Του Δήμου.
Ναι. Ο πομπός και τα μηχανήματα εκπομπής αλλά και τα μηχανήματα παραγωγής. Έτσι. Ήταν ένα μεγάλο κόστος, ένα αρκετά σημαντικό κόστος. Κι ερχόταν από Αθήνα οι τεχνικοί για να κάνουν συντήρηση στον σταθμό, γιατί όπως σου είπα και πριν, πρόκειται για μια… Για έναν επαγγελματικότατο ραδιοπομπό, πολλών κιλοβάτ, αν θυμάμαι καλά είκοσι πέντε ήτανε κιλοβάτ, που δεν είχε να ζηλέψει τίποτα ένας άλλος επαγγελματικός σταθμός μεγάλου φορέα. Ας πούμε ο σταθμός της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης ήταν ακριβώς το ίδιο, ο ίδιος. Επειδή ήταν ο ίδιος ο προμηθευτής, ήταν ο ίδιος ο πομπός με μας. Έτσι; Μιλάμε για Θεσσαλονίκη, το 105, ένα πολύ γνωστό ραδιόφωνο. Ήταν δηλαδή ένας επαγγελματικός πομπός με μια αρκετά σοβαρή επένδυση, είχε γίνει απ’ την πλευρά του Δήμου. Και στο βουνό που υπήρχαν τα μηχανήματα εκπομπής και κάτω που υπήρχαν τα στούντιο. Ή η δισκογραφία. Τότε δεν γινόταν εκπομπές όπως σήμερα, κομμάτια στον υπολογιστή και παίξε. Τότε ήταν βινύλιο. Ξέρεις τι σημαίνει; Και υπάρχει μια συλλογή πλούσια σήμερα, κάπου πρέπει να ‘ναι στο Ιστορικό Αρχείο, που αρχίζει να αποκτά συλλεκτική κι ιστορική σημασία πια αυτή η συλλογή των δίσκων βινυλίου. Επειδή πηγαίναμε στη Θεσσαλονίκη ανά τακτά χρονικά διαστήματα απ’ τον συνεταιρισμό δίσκων κι αγοράζαμε δίσκους για όλες τις εκπομπές. Έτσι; Καινούριους δίσκους, αλλά προσπαθήσαμε να έχουμε κι έναν πλουραλισμό πάνω σ’ αυτό, στην ψυχαγωγία. Όλες οι δουλειές σημαντικών Ελλήνων καλλιτεχνών, για να ‘χουμε έτσι μια κάλυψη σ’ αυτήν την κατεύθυνση. Καινούριες δουλειές, άλλος έκανε έντεχνο, άλλος έκανε ποντιακό, άλλος έκανε rock, άλλος έκανε σκληρό rock. Υπήρχε το Metal Club εκπομπή. Θυμάμαι τώρα heavy metal εκπομπή η οποία είχε μέλη από την Κοζάνη μέχρι την Αλεξανδρούπολη. Ήταν η μοναδική εκπομπή heavy metal και μας λέγανε: «Πώς το επέτρεψε ο Δήμαρχος αυτό;» ας πούμε. Αλλά είναι αυτό που λέγαμε πριν, έδινες βήμα. Υπήρχε ο Ποντιακός Σύλλογος, υπήρχε το Metal Club, η σκληρή rock μουσική, η pop μουσική, η από προηγούμενες δεκαετίες. Δηλαδή καλύπταν μια πλούσια γκάμα.
Είχαμε μείνει στο πώς αγοράζατε τους δίσκους τότε.
Ναι. Ακριβώς αυτό. Και σ’ αυτό δηλαδή έγινε μια μεγάλη επένδυση και προς τιμήν–
Με χρήματα του Δήμου, έτσι;
Με χρήματα του Δήμου. Ναι, Δεν υπήρχε… Δεν ξέρω. Προφανώς υπήρχε κάποιος ξεχωριστός κωδικός, αυτά δεν τα γνωρίζω. Τα οικονομικά όλα κοβόντουσαν με τιμολόγια του Δήμου. Δεν ήταν δηλαδή ένα ξεχωριστό νομικό πρόσωπο το Δημοτικό Ραδιόφωνο. Ανήκε στον Δήμο, στον Δήμο τότε Γιαννιτσών, Δήμος Γιαννιτσών. Κι άρα λοιπόν, όλα τα έξοδα πληρωνόντουσαν απ’ τον Δήμο. Αλλά και οι αμοιβές των εργαζομένων γινόντουσαν από τον Δήμο. Και τα έσοδα από τις διαφημίσεις επίσης πηγαίνανε στον Δήμο, σε κωδικούς εκεί. Τώρα αυτά δεν τα ξέρω.
Σας έστελναν δίσκους και μετέπειτα CD και προωθητικά κάποιες εταιρείες;
Ναι, βέβαια! Έστελναν CD πολλές εταιρείες για να προωθήσουμε τις δουλειές τους, καλλιτέχνες ερχόντουσαν οι ίδιοι στο στούντιο. Δεν ξέρω αν θες να σου αναφέρω κάνα δυο παραδείγματα.
Ναι, αμέ!
Και πολιτικών και καλλιτεχνών, οι οποίοι διέπρεψαν στη συνέχεια. Καλά, δεν σου μιλάω για τον Πασχάλη Τερζή που ήταν μόνιμος πελάτης μας. Βέβαια ήταν γνωστός ο Τερζής, αλλά άκουγε Δημοτικό Ραδιόφωνο κι ερχόταν. Όταν κάναμε χορό το 1992 σ’ ένα θερινό κλαμπ ήρθανε όλοι, όλοι οι καλλιτέχνες οι οποίοι παιζόντουσαν στο ραδιόφωνο. Κανένας δεν είχε πει τίποτα. Μιλάω τώρα ας πούμε π.χ. απ’ τον λαϊκό χώρο, απ’ τον χώρο του λαϊκού τραγουδιού. Είχαμε ένα… Μια πάρα πολύ καλή εκπομπή, μ’ έναν πολύ καλό παραγωγό ο οποίος έμεινε απ’ την αρχή μέχρι το τέλος του ραδιοφώνου, με… Κι είχε αποκτήσει έτσι σχέσεις με καλλιτέχνες τραγουδιστές, που τον αγαπούσαν όλοι οι τραγουδιστές, γιατί ξεκινούσανε και δεν έλεγε κανένας όχι. Δηλαδή σημερινά μεγάλα ονόματα στον χώρο του τραγουδιού, όπως σου είπα πριν, Πασχάλης Τερζής, Καρράς, Φωτιάδης, τώρα ουκ έστιν αριθμός. Κι όλοι ερχόντουσαν στον χορό να τραγουδήσουν έτσι για μας. Κάποια στιγμή πήρε ένας τηλέφωνο, επειδή ήμουνα για δύο χρόνια υπεύθυνος του προγράμματος του… Για δύο ή παραπάνω; Δεν θυμάμαι. Απευθυνόντουσαν σ’ εμένα. Πήρε ένας, μου λέει: «Είμαι ένας καινούριος τραγουδιστής, τώρα ξεκινάω τα βήματά μου. Έχετε μια πολύ καλή ακροαματικότητα, αν γινόταν να ‘ρθω να παρουσιάσω τον καινούριο… Τον πρώτο μου δίσκο». Ήταν ο Πάνος ο Κιάμος. Σήμερα είναι μεγάλο όνομα. Πρώτη φορά σε μας ήρθε. Κι άλλοι τραγουδιστές ή πολιτικοί. Κάποια στιγμή βγαίνω έξω απ’ το στούντιο, βλέπω ένα παιδί και μου λέει: «Ο κύριος Μπουλουσάκης;», λέω: «Ναι». Το ‘89 ήταν; Ναι. Λέει: «Είμαι απ’ το Κιλκίς, είμαι δικηγόρος, τώρα ξεκινάω πολιτικά. Είμαι υποψήφιος βουλευτής -λέει- στο ΠΑΣΟΚ. Το Κιλκίς σας ακούει όλοι, όλοι σας ακούνε στο Κιλκίς, έχετε μεγάλη ακροαματικότητα. Αν γινόταν να κάνουμε μια συνέντευξη να προβάλουμε την υποψηφιότητά μου. Γιώργος Φλωρίδης λέγομαι». [00:30:00]Επί σειρά ετών Υπουργός σήμερα και πριν. Μεγάλοι. Κι ακόμα και τώρα με παίρνει τηλέφωνο να φανταστείς. Και μου λέει: «Ήταν η πρώτη μου συνέντευξη». Ήταν και τρακαρισμένος. Και αυτός διέπρεψε όμως στην πολιτική και ήτανε κι από τους πιο έντιμους πολιτικούς που πέρασαν από το σύστημα. Και δεν το ξεχνάει. Ακόμη μιλάμε στο τηλέφωνο, από τότε. Βέβαια, μετά συνεχίσαμε τις συνεντεύξεις. Θέλω να σου πω, αναδείχθηκε έτσι πολύς κόσμος μέσα απ’ αυτό. Κι έβγαζε κι αποκλειστικότητες το ραδιόφωνο.
Και δίνατε βήμα και σε όλους, δηλαδή ανεξαρτήτως. Ας… Αν πάρουμε τους πολιτικούς–
Ναι.
Ανεξαρτήτως ας πούμε του κόμματός τους.
Όχι, εννοείται αυτό. Εκτός… Τότε δεν υπήρχε η Χρυσή Αυγή… Χρυσά… Αν ήταν τότε η Χρυσή Αυγή θα είχε αποκλειστεί. Δεν θα δίναμε βήμα στη Χρυσή Αυγή.
Μιλάμε για τα δεδομένα εκείνης της εποχής που–
Για τα δεδομένα εκείνης της εποχής, ναι. Ναι. Όλοι, όλοι είχανε βήμα. Βέβαια, με κριτική άποψη. Δηλαδή κάποιον πολιτικό που θα του… Θα συνεντευξιαστεί με μας, θα δεχθεί και την κριτική μας και τις σκληρές ερωτήσεις που χρειάζεται ένας πολιτικός. Εντάξει, τώρα αν είναι φέρελπις, όπως σου είπα πριν, θες να τον αναδείξεις. Όταν έρχεται κιόλας απ’ το Κιλκίς και σου ζητάει συνέντευξη είναι και λίγο τιμητικό. Εντάξει, είσαι και λίγο πιο φιλόξενος. Αλλά δεν λέγαμε όχι. Όχι, σε κανέναν. Σε κανέναν. Δίναμε βήμα.
Είχατε ελευθερία από τη Δημοτική Επιχείρηση του Δήμου Γιαννιτσών.
Του Δήμου τώρα, απ’ τον Δήμου. Δεν υπήρχε Δημοτική Επιχείρηση. Δήμος.
Ναι, από τον Δήμο. Ναι, συγγνώμη!
Απόλυτη. Απόλυτη. Βέβαια, πρέπει–
Δε σας έκαναν κάποιες υποδείξεις;
Όχι, όχι! Υποδείξεις όχι. Υποδείξεις… Εντάξει τώρα, μπορεί κάποια στιγμή ο Δήμαρχος να ήθελε να προβάλουμε κάτι πιο συγκεκριμένο για το έργο του ή για κάτι που έκανε ο ίδιος. Εντάξει, αυτά είναι θεμιτά όλα, γιατί είναι και Δημοτικό Ραδιόφωνο. Δηλαδή παράλληλα προβάλλεις και το έργο του Δήμου, όμως δεν θα… Δεν εμποδίζαμε κάποιον ο όποιος ήθελε να καταγγείλει τον Δήμαρχο. Δεν… Θα το ‘κανε. Και θα απαντούσε ο Δήμαρχος, το οποίο ήτανε δικό του μαγαζί να το πω έτσι σε εισαγωγικά. Αλλά είχε όμως και αυτόν τον ρόλο προβολής του έργου της Δημοτικής Αρχής. Εντάξει, δεν είναι κακό αυτό. Είναι θεμιτό.
Σίγουρα. Όχι, αυτό δεν είναι καθόλου κακό. Εγώ εννοούσα ότι για παρεμβάσεις του τύπου: «Μη βγάλεις αυτόν!», ή «Μην πεις αυτό!» ή «Πες εκείνο!».
Όχι, όχι! Όχι, όχι, όχι!
Τέτοιου είδους, ωμές παρεμβάσεις, δύσκολες.
Όχι, όχι! Απλά η δική μας η εκπομπή, να στο πω έτσι, μπορεί η επόμενη όμως να ‘ταν αλλιώς, είχε έναν προοδευτικό χαρακτήρα. Αυτό όμως το σεβόντουσαν όλοι. Έτσι; Δηλαδή όταν λέω προοδευτικό χαρακτήρα εννοώ κινούμασταν στον χώρο της κεντροαριστεράς. Σαν εκπομπή όμως. Δεν… Επειδή σου είπα πριν ότι θέλαμε να λέμε την άποψή μας και το κάναμε. Και το κάναμε μια ζωή και το λέγαμε. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι βουλευτές του κεντροδεξιού χώρου ή του δεξιού χώρου δεν θέλαν να έρθουν ή μας καταγγείλαν για αυτό. Ίσα ίσα, μας αγαπούσαν περισσότερο. Κι ο κόσμος το αγκάλιασε αυτό. Δεν κρύβεσαι. Το ξέρουμε όλοι ποιοι είμαστε εδώ. Και ξέρουν ότι θα ακουστεί και η φωνή του αριστερού, του δεξιού, του κεντρώου, όλες οι φωνές. Απλά ο δημοσιογράφος, και το κάνουν μέχρι και σήμερα, έχει τη δική του ταυτότητα. Δηλαδή δεν είμαι της άποψης ότι ο δημοσιογράφος μεταφέρει τα γεγονότα μόνο, ότι είναι άχρωμος, άοσμος και άυλος. Έχει και άποψη και πρέπει να τη μεταφέρει.
Και είναι και λογικό. Απ’ τη στιγμή που ζει και κινείται σ’ έναν συγκεκριμένο χώρο δεν μπορεί να μην έχει απόψεις δικές του.
Έτσι ακριβώς.
Το θέμα είναι να μη διαστρεβλώνει κάποια γεγονότα που είναι γεγονότα.
Σημαντικό αυτό, σημαντικό.
Σαφώς. Μιλήσατε πριν για κάποιες αποκλειστικότητες του ραδιοφώνου. Για πείτε μου για αυτές.
Ναι.
Είπατε για σημαντικές αποκλειστικότητες.
Θα σου αναφέρω έτσι πρόχειρα κάνα δυο γεγονότα που μου ‘ρχονται στο μυαλό. Αποκλειστικότητα ήτανε, δεν ξέρω άμα τη θυμάσαι εσύ, τη θυμάται σίγουρα οι παλιότεροι, μια υπόθεση το ‘68 που είχε απασχολήσει τα Γιαννιτσά με τον θάνατο… Με τον φόνο μιας δασκάλας. Την είχε σκοτώσει ο Ανδρονικίδης κι είχε ισόβια κάθειρξη. Το ‘68 έγινε αυτό. Ο Ανδρονικίδης το 1993 αποφυλακίστηκε κάνοντας χρήση του νόμου των 2/3 των ισοβίων. Δηλαδή βγήκε, μετά από είκοσι πέντε χρόνια φυλακή βγήκε έξω. Εγώ είχα φροντίσει με το που θα βγει από τη φυλακή να μιλήσει μόνο σ’ εμένα και στην Άννα - Μαρία. Ήρθε στο στούντιο. Κατευθείαν από τη φυλακή ήρθε στο στούντιο μαζί με συνοδεία αστυνομικών και με τον κίνδυνο βεντέτας τότε, επειδή και τα αδέρφια της δασκάλας τότε τον ακούγανε. Μας μίλησε και τότε είχανε βγει μέσα απ’ αυτήν την εκπομπή στοιχεία και ειδήσεις τις οποίες τις πήραν μεγάλες εκπομπές των Αθηνών, του ΑΝΤ1 ας πούμε, κι εμένα μάλιστα μου κάναν τα εισιτήρια και πήγα στην Αθήνα στον ΑΝΤ1, σε εκπομπή τηλεοπτική δημοφιλή τότε, το «Προφίλ» του Πάνου Παναγιωτόπουλου, και μου ζητήσαν την άδεια να χρησιμοποιήσουν στοιχεία από τη συνέντευξη. Και με βάλανε στο στούντιο για τις αποκλειστικότητες που είχα βγάλει για τον Ανδρονικίδη τότε. Που δεν είχαν ξανακουστεί. Αλλά δεν χρειάζεται να επεκταθούμε παραπάνω τώρα, γιατί έφυγε απ’ τη ζωή κι αυτός. Η άλλη αποκλειστικότητα ήτανε για τον Γιώργο Πέτσο ας πούμε. Αυτός κατηγορούνταν, κι αυτός συγχωρέθηκε τώρα, Υπουργός Δημόσιας Τάξης. Με το που έγινε Υπουργός Δημόσιας Τάξης η πρώτη συνέντευξη που έδωσε ήτανε στο Δημοτικό Ραδιόφωνο Γιαννιτσών. Και μιλήσαμε για το σκάνδαλο Κοσκωτά τότε. Κι ό,τι είχε πει, γιατί μόλις είχε… Είχε κατηγορηθεί για το σκάνδαλο Κοσκωτά. Και το πρώτο μέσο που μίλησε ήταν… Ήμασταν εμείς. Και επίσης, στοιχεία της συνέντευξης τα είδαμε δημοσιευμένα σε μεγάλες εφημερίδες, «Ελευθεροτυπία», «Νέα» τότε, ότι αυτά είπε στο Δημοτικό Ραδιόφωνο, αλλά σου λέω πρόχειρα έτσι δυο-τρεις περιπτώσεις από τον… Σε κοινωνικό αλλά και σε πολιτικό επίπεδο. Αλλά και μιλήσανε πολλές προσωπικότητες στο Δημοτικό Ραδιόφωνο, Χριστίνα. Αυτό είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο. Δηλαδή πολιτικοί της πρώτης γραμμής, υπουργοί, όλοι βγαίναν στο Δημοτικό Ραδιόφωνο Γιαννιτσών τηλεφωνικά. Είχαμε φροντίσει να έχουμε τα τηλέφωνά τους και βγαίναν και μιλούσανε. Δηλαδή είχε αποκτήσει μια αξιοπιστία και σε πανελλήνιο πολιτικό επίπεδο. Μιλήσαν όλοι οι πολιτικοί τότε της δεκαετίας του ‘90. Δεν… Εγώ θυμάμαι απ’ τον Ανδρέα Παπανδρέου, Πρωθυπουργός της χώρας, που έκανε αποκλειστικές δηλώσεις στο Δημοτικό Ραδιόφωνο μόνος του, μετά από πίεση που του είχαμε ασκήσει. Όλοι, Έβερτ, Μητσοτάκης, όλοι, όλοι, όλοι. Όλοι είχανε μιλήσει με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο. Ας πούμε τον Υπουργό Οικονομικών τότε, τον Τσοβόλα… Όχι, ο Τσοβόλας δεν ήταν Υπουργός Οικονομικών τότε, αλλά ήταν δημοφιλές άτομο μέσα από το σκάνδαλο Κοσκωτά. Αθωώθηκε, μετά έγινε πάλι Υπουργός επί νέας… Επί της δεύτερης θητείας του Ανδρέα Παπανδρέου. Και τον παίρναμε τηλέφωνο πρωί 07:30 η ώρα, «ρε παιδιά, ξυρίζομαι», λέει. Ξυριζόταν και μας μιλούσε, μας έδινε συνέντευξη. Τον πετυχαίναμε στην κατάλληλη στιγμή. Αλλά είχαμε καταφέρει να ‘χουμε τα τηλέφωνά τους. Τότε δεν υπήρχαν κινητά, μέχρι το ‘93-‘94 δηλαδή, κι είχαμε τα τηλέφωνα των σπιτιών, των γραφείων, τα απευθείας. Κι όλα αυτά γίναν μέσα από επαφές με άλλους συναδέλφους, μεγάλους, με… Και έμπειρους. Παίρναμε δηλαδή τις χρυσές, τη χρυσή τηλεφωνική λίστα, ήταν ένα βιβλίο που ήταν όλα τα τηλέφωνα των πολιτικών. Στον αθλητικό τομέα. Υπήρχε κι ένα ισχυρό αθλητικό τμήμα του ραδιοφώνου το οποίο ακολουθούσε και την Αναγέννηση Γιαννιτσών που ήτανε στη Β’ Εθνική τότε, Γ’-Β’ Εθνική. Πηγαίναμε στα γήπεδα, απευθείας μετάδοση των ποδοσφαιρικών αγώνων. Άλλο ένα μεγάλο κεφάλαιο κι αυτό που είχε επενδύσει το Δημοτικό Ραδιόφωνο. Καλύπτανε δηλαδή ειδησεογραφικά όλην την αθλητική δραστηριότητα της περιοχής και την ομάδα που ήταν τότε σε μεγάλη κατηγορία. Με ένα πολύ καλό αθλητικό team τριών-τεσσάρων ατόμων τα οποία πηγαίνανε σ’ όλην την Ελλάδα και καλύπτανε τον… Την Αναγέννηση Γιαννιτσών. Κι αυτό έφερνε έσοδα. Πέρα απ’ την ενημέρωση έφερνε έσοδα. Δηλαδή τώρα τα νούμερα λίγο… Αλλά υπήρχε ένας χορηγός ο οποίος μας έδινε πεντακόσιες χιλιάδες δραχμές τον χρόνο μόνο που αναφέραμε το όνομά του ως χορηγός της εκπομπής αθλητικής. Μόνο ένας. Ήτανε χρήματα τότε πολλά.
Βέβαια! Αν πεντακόσιες χιλιάδες έδινε ένας χορηγός, φαντάζομαι τι γινόταν αν υπήρχαν και δυο-τρεις.
Κοίταξε, τα έσοδα κυμαινόντουσαν από είκοσι πέντε εκατομμύρια-τριάντα εκατομμύρια δραχμές εκείνη την εποχή τον χρόνο και καλύπτανε μισθοδοσίες, έξοδα. Έβγαινε.
Πολύ καλά! Από καλλιτεχνικό κόσμο, εκτός απ’ τους τραγουδιστές που είπατε, ας πούμε διάφοροι ηθοποιοί;
Ποιους έχω πάρει εγώ ας πούμε συνέντευξη;
Ναι.
Άπειροι είναι. Τους έχω και σημειωμένους κάποια στιγμή. Πυξ Λαξ, στο στούντιο μέσα τώρα μιλάω. Κάπου είχα… Θα ξεχάσω πολλούς.
Όποιους θυμάστε. Είπατε Πυξ Λαξ.
Τώρα μιλάω για το στούντιο, έτσι;
Ναι, ναι, ναι.
Και έξω βέβαια. Και ζωντανές συνεντεύξεις έξω, με κασετοφωνάκι. Τζίμη Πανούση, Πυξ Λαξ, Τρύπες, προσωπικά τώρα θυμάμαι, που ήτανε δύσκολοι οι συνεντεύξεις τους. Κι ο Πανούσης, ο αείμνηστος, λατρεμένος. Αυτού μέχρι και τηλέφωνο του σπιτιού είχα. Κι έβγαινε όποτε τον έπαιρνα τηλέφωνο, γιατί πια ήξερε με ποιον μιλούσε. Αγγελάκας, δεν… Ήταν δύσκολος παίκτης. Έβγαιναν όμως όλοι αυτοί. Ζουγανέλης, Καζάκος, Φιλιππίδης, Βουτσάς. Ο Βέγγος δεν έδινε συνεντεύξεις, αλλά μιλήσαμε μαζί του για να μεταφέρουμε… «Ό,τι θέλετε, γιατί δεν δίνω συνεντεύξεις». Όλοι οι καλλιτέχνες που ερχόντουσαν εδώ στο Ανοιχτό Θέατρο αλλά και καλλιτέχνες οι οποίοι δεν ερχόντουσαν. Θάνος Μικρούτσικος, προσωπικά μια μεγάλη συνέντευξη. Γιώργος Μαργαρίτης. Γιώργος Μαργαρίτης, [00:40:00]λαοθάλασσα έξω απ’ το στούντιο όταν τελείωσε η συνέντευξη. Παλιοί λαϊκοί τραγουδιστές, Κόκοτας. Όποιοι, όποιοι ερχόντουσαν στην περιοχή αλλά και όχι μόνο. Κι όχι μόνο. Ή πηγαίναμε και τους βρίσκαμε εμείς. Ας πούμε τον Πανούση εγώ πήγα τον βρήκα στην Αθήνα, πήγα τον βρήκα στη Θεσσαλονίκη. Τον έπαιρνα τηλέφωνο στο σπίτι και κάναμε τις συνεντεύξεις. Μου διαφεύγουν πάρα πολλοί, αλλά όλοι… Απ’ όλους τους χώρους τους μουσικούς, τους καλλιτεχνικούς. Μιχαλακόπουλος, Γιώργος Μιχαλακόπουλος, τα Κρατικά Θέατρα Βόρειας Ελλάδος, όλοι οι ηθοποιοί. Βέρα Κρούσκα, όποιοι ερχόντουσαν… Νταλάρας, Γιώργος Νταλάρας. Κορυφαίοι όλοι. Θα ήταν δηλαδή καλύτερα να μου λες εσύ ονόματα, όχι ότι θα το κάνουμε, για να σου λέω ναι ή όχι σ’ όλην αυτήν τη δραστηριότητα.
Οπότε όχι μόνο όσοι καλλιτέχνες έρχονταν για κάποια παράσταση στα Γιαννιτσά.
Όχι, όχι. Όχι μόνο, όχι μόνο. Εντάξει, το ότι ερχόντουσαν εδώ… Πορτοκάλογλου… Τέλος πάντων, μου ‘ρχονται πολλοί, δεν… Και κάπου τους είχα σημειωμένους. Κάποια στιγμή σταμάτησα να γράφω. Πανούσης, Πυξ Λαξ, Παύλος Παυλίδης, Ξύλινα Σπαθιά, Τρύπες, ο Λουδοβίκος των Ανωγείων, ο Παντελής ο Θαλασσινός, Γιάννης Ζουγανέλης, Θάνος Μικρούτσικος, Γιώργος Μαργαρίτης, Σταμάτης Κόκοτας, ο Σοφιανός Νίκος ο σκηνοθέτης, Γιώργος Μιχαλακόπουλος, Θύμιος Καρακατσάνης, Ανέστης Βλάχος με Ειρήνη Κουμαριανού, Ελένη Ανουσάκη, Βασίλης Παπακωνσταντίνου ο τραγουδιστής, ο Αντώνης ο Τουρκογιώργης απ’ τους Socrates, συνθέτης-τραγουδιστής Θόδωρος Δουλάμης, Νίκος Καλογερόπουλος ο ηθοποιός. Μ’ αυτόν ήμασταν τρεις μέρες εδώ, γυρνούσαμε. Παναγόπουλος Δημήτρης, Σπύρος [Δ.Α.], Βέρα Κρούσκα, Τσοπάνα Rave, Χάρης Κατσιμίχας, Άκης Πάνου. Προσωπικά τον είχα πάρει συνέντευξη, στη Θεσσαλονίκη πήγα για να τον βρω. Μεγάλη εμπειρία. Πολύ μεγάλη εμπειρία με τον Άκη Πάνου. Τώρα ανατριχιάζω μόνο που το λέω, συγκλονιστικός. Χάρης Κωστόπουλος, Νίκος Πορτοκάλογλου, Σταύρος Εκίζογλου. Και πολιτικοί κατεβατά, ων ουκ έστι. Όλοι οι πολιτικοί. Όλοι οι πολιτικοί οι μεγάλοι της εποχής δηλαδή. Ναι. Να τους αναφέρω θέλεις; Είναι πολλοί.
Είναι πάρα πολλοί. Έτσι ενδεικτικά πείτε μου, ξέρω εγώ, πέντε ονόματα. Ό,τι προτιμάτε.
Απόστολος… Ανδρέας Παπανδρέου, Απόστολος Κακλαμάνης, Γιώργος Γεννηματάς, Κωστής Στεφανόπουλος, Γιώργος Λιάνης, Ευάγγελος Γιαννόπουλος, Τσοβόλας, Σκανδαλίδης, Γιώργος Παπανδρέου. Με τον Γιώργο Παπανδρέου τρεις συνεντεύξεις έχω κάνει, μεγάλες. Πέτσος, Γιώργος Φλωρίδης, Γιώργος Πασχαλίδης. Η Τζάκρη εντάξει, είναι εδώ, σημερινή. Μιλτιάδης Έβερτ, Αλέκος Παπαδόπουλος, Πέτρος Ευθυμίου, Μαρίκα Μητσοτάκη, σύζυγος Πρωθυπουργού, Νίκος Κωνσταντόπουλος, Χρήστος Πρωτόπαπας. Έχω και τις χρονολογίες δίπλα–
Ναι, ναι! Βλέπω κανονικά.
Πότε τις πήρα. Έτσι, για το αρχείο μου. Βύρων Πολύδωρας, Σταύρος Μπένος, Θόδωρος Πάγκαλος, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Σωτήρης Χατζηγάκης, Άννα Διαμαντοπούλου, Πάρης Κουκουλόπουλος, Αντώνης Σαμαράς, το 2009 που τον πήρα. Αυτές είναι οι προσωπικές, δεν είναι το Δημοτικό Ραδιόφωνο το 2009. Από δω και κάτω δεν είναι Δημοτικό Ραδιόφωνο. Είναι προσωπικές μου συνεντεύξεις, μέχρι εδώ είναι Δημοτικό Ραδιόφωνο.
Αλλά και μέχρι εδώ είναι πολλοί, έτσι;
Πάρα πολλοί, πάρα πολλοί.
Είδα και τον Αρσένη. Ποια χρονιά ήταν; Ήταν τότε με τις…;
Ο Αρσένης! Ο Αρσένης τον είχα πάρει συνέντευξη στη Σκύδρα, μετά στην Έδεσσα, στο τηλέφωνο. Τώρα ο Αρσένης το ‘93 πρέπει να… Πού τον είδες; Το ‘93 πρέπει να ήταν, αν θυμάμαι… Να τος!
‘92.
‘92. Να το!
Νόμιζα… Έλεγα μήπως ήταν την περίοδο που ήταν οι καταλήψεις, που ήταν Υπουργός Παιδείας. Να ‘χει έτσι πιο ενδιαφέρον.
Σίγουρα θα τον πήραμε και τότε. Δεν υπήρχε περίπτωση. Τώρα αυτά αναφέρω τις πρώτες συνεντεύξεις που κάναμε. Τις πρώτες φορές που μιλήσαμε μ’ αυτούς. Κάποια στιγμή σταμάτησα να τα σημειώνω.
Φαντάζομαι στα τόσα χρόνια πορείας δεν είναι μόνο αυτά, αποκλείεται! Είναι πολλά περισσότερα.
Όχι, όχι! Αυτά που… Έτσι ενδεικτικά σου λέω τώρα, επειδή είναι κάποια ονόματα τα οποία ήθελα να τα σημειώσω. Να τα έχω έτσι.
Μάλιστα. Μου είπατε…. Μου είχατε πει ότι κάνατε ας πούμε έναν χορό, ένα πάρτι ας πούμε.
Κάναμε κάθε χρόνο, ναι.
Αυτό ήθελα να ρωτήσω. Κάνατε κάθε χρόνο ας πούμε; Ήτανε θεσμός;
Εκδηλώσεις. Ναι, ναι, ναι, ναι! Έτσι γενέθλια, πάρτι, κάναμε διάφορα. Κάθε χρόνο είχαμε ένα γενέθλιο πάρτι. Αρχικά στην Αρένα, μετά σε πιο μεγάλα κέντρα, που ερχόντουσαν διάφοροι, είτε καλλιτέχνες, πολιτικοί. Και γιορτάζαν μαζί μας τα γενέθλιά μας. Μέχρις ένα σημείο βέβαια αυτό, έτσι; Αυτό τα πρώτα δέκα χρόνια.
Ο κόσμος το περίμενε έτσι με ανυπομονησία;
Βέβαια! Τώρα μιλάμε στο πάρτι που σου ανέφερα πριν είχε χίλια πεντακόσια άτομα το ‘92, το ‘93. Για τέτοια νούμερα μιλάμε. Αλλά εντάξει, τότε που ήταν στο αποκορύφωμά του. Δεν… Ήταν και κάτι καινούριο για τον κόσμο το Δημοτικό Ραδιόφωνο, γενικά το ραδιόφωνο, και το αγκάλιαζε και έτσι. Αλλά βέβαια ήταν και ένα κίνητρο και τα ονόματα, έτσι;
Ναι. Όταν μου λέτε τώρα Πασχάλης Τερζής ας πούμε–
Ναι. Ήταν όλα–
Θα πάει ο άλλος να τον ακούσει.
Ακριβώς! Θα ‘ρθει να τον ακούσει.
Ήτανε γνωστός ο άνθρωπος.
Συναυλίες, το Δημοτικό Ραδιόφωνο Γιαννιτσών μέσω εμού κατάφερε, τα ξέρει ο μπαμπάς σου καλά αυτά, να κάνει πρώτο συναυλία με Ξύλινα Σπαθιά και Τρύπες μαζί στο αποκορύφωμά τους, που δεν δεχόντουσαν με τίποτα οι παραγωγοί να βγουν αλλού. Το ‘κανε το Δημοτικό Ραδιόφωνο Γιαννιτσών κι εγώ προσωπικά. Τότε ο Δημήτρης είχε τρελαθεί. Τρέχαμε με τον μπαμπά σου για αυτό μέρες, μήνες. Ρώτησέ τον να σου πει. Για αυτό με λέει γεροντοροκά ακόμη!
Εξαιρετική συναυλία.
Δεν είχε ξαναγίνει αυτό. Και οι δύο μαζί οι καλλιτέχνες σε μια συναυλία. Τώρα φέτος… Πέρσι έγινε, ο Αγγελάκας με τον–
Παυλίδη.
Παυλίδη μαζί και ήταν το γεγονός της χρονιάς. Ενώ όμως αυτό είχε γίνει το 1996 σε μας πρώτη φορά. Σωστά λέω.
Τη θυμάμαι τη συναυλία. Είχε απίστευτα πολύ κόσμο, γινόταν πανικός και–
Χίλια εξακόσια εξήντα έξι εισιτήρια θυμάμαι εγώ τώρα.
Και πόσοι προσπάθησαν να μπουν χωρίς εισιτήρια.
Ναι. Ήτανε μοναδική περίπτωση.
Εσείς κάνατε εκπομπή μέχρι και το κλείσιμο του σταθμού;
Όχι. Μέχρι το… Μέχρι το 2000; Μέχρι το 2000 ήταν, ναι.
Οπότε εσείς κάνατε εκπομπή μέχρι το 2000.
Ναι, ναι.
Δεν κάνατε μέχρι το ‘10.
Όχι, όχι. ‘99-2000, κάπου εκεί. Κάπου εκεί.
Όταν μάθατε ότι το ραδιόφωνο, το Δημοτικό Ραδιόφωνο Γιαννιτσών, θα κλείσει, κλείνει, πώς αισθανθήκατε; Πώς αντιδράσατε;
Είναι σαν να χάνεις ένα κομμάτι του εαυτού σου, σαν να χάνεις έναν από τους γονείς σου, ένα από τα παιδιά σου. Ήτανε… Βέβαια, είχα προετοιμαστεί για αυτό, γιατί ήταν ένας… Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου. Θα γινότανε. Είχε πάρει την καθοδική πορεία. Αλλά αυτό πάλι την ημέρα που πήγαν οι… Τα μηχανήματα πάνω και γκρεμίσαν την κεραία ήτανε μια μέρα συγκλονιστική το 2007, δεν… Ήτανε φοβερό. Ήταν το τέλος εποχής μιας σημαντικής πορείας του ραδιοφώνου. Μόνο τέτοια συναισθήματα μπορεί να έχεις. Όταν ένα πράγμα συμμετέχεις από την αρχή, δεν λέω ότι το δημιούργησα εγώ, συμμετείχα όμως σ’ αυτό, κι έζησες όλην αυτήν την πορεία όλων αυτών των χρόνων μόνο θλίψη μπορεί να σου δημιουργήσει, να σου προκαλέσει αυτό. Τίποτα άλλο. Θλίψη, απογοήτευση κι απ’ τους ανθρώπους που πήραν την απόφαση αυτή, να ρίξουν αυλαία δηλαδή σ’ αυτό. Βέβαια, υπήρχανε σκέψεις μετά, από κάποιον υποψήφιο Δήμαρχο, αλλά τώρα αυτό δεν ξέρω τώρα. ‘Ασ’ το, άσ’ το. Δεν χρειάζεται. Το 2010 να το ξανανοίξουμε. Τέλος πάντων, αυτό δεν έχει νόημα τώρα. Μνημόσυνα θα κάνουμε;
Όχι. Σκέφτομαι ότι, εντάξει, σίγουρα δεν είχε το 2007 την ίδια αίγλη που είχε το ‘91, το ‘92. Αλλά σαν Δημοτικό Ραδιόφωνο δεν θα έπρεπε να υπάρχει, έστω και να λειτουργεί;
Βέβαια θα έπρεπε, βέβαια θα έπρεπε. Βέβαια θα έπρεπε. Βέβαια, είναι… Πρέπει να πούμε ότι είναι δύσκολη και η νομοθεσία πια. Είναι δύσκολο και απ’ αυτήν την άποψη, πώς θα λειτουργήσει. Έχει ο νόμος πια… Προβλέπει τι πρέπει να ‘ναι βιώσιμο για τρία χρόνια. Δεν ξέρω αν θα ‘ταν βιώσιμο πια με τα νέα νομικά δεδομένα. Γιατί αν δεν είναι βιώσιμη μια επιχείρηση στα τρία χρόνια κλείνει. Δεν ξέρω αν θα μπορούσε να ‘ναι βιώσιμο, με τις συνθήκες εννοώ αυτές, και μάλιστα μετά το 2009 που ήρθε και η κρίση και, και… Οι διαφημίσεις έχουνε περιοριστεί πάρα πολύ, είχαν περιοριστεί πάρα πολύ. Δεν υπήρχαν έσοδα δηλαδή. Είναι σαν έναν άνθρωπο ο οποίος έχει Αλτσχάιμερ και περιμένει το τέλος. Πατάς delete και τα σβήνεις όλα τα προηγούμενα. Ήταν δηλαδή καθοδική η πορεία του, στο τέλος τραγική. Γιατί; Γιατί το… Οι άνθρωποι που είχαν τις τύχες αυτού του τόπου δεν το είχανε σε πρώτη προτεραιότητα. Ή μάλλον, δεν το είχαν σε καμία προτεραιότητα. Για αυτό και το αφήσανε.
Οπότε δεν γινόταν να προσπαθούν μόνο οι παραγωγοί του σταθμού να δουλέψουν για αυτό.
Δεν γινόταν, ήταν πολιτική απόφαση να κλείσει. Είναι μια πολιτική απόφαση. Δεν το πιστέψανε. Άμα το πιστεύανε μπορεί να υπήρχε το ραδιόφωνο, ακόμη και σήμερα, όπως έγινε στην Κατερίνη. Ξανάρχισε το Δημοτικό Ραδιόφωνο Κατερίνης. Με το οποίο ξεκινήσαμε μαζί, ίσως και νωρίτερα να ξεκίνησε αυτό. Αλλά συνάδελφοι και φίλοι που μιλάω σήμερα το ‘χουνε ξαναβάλει στις ράγες, ξαναδουλεύει, με περιορισμένο... Με περιορισμένα έσοδα και πολύ περιορισμένα έξοδα. Θα μπορούσε δηλαδή να κρατήσει ένα κομμάτι του η Δημοτική Αρχή.
Ναι, οk. Σίγουρα θα μπορούσε να μην είναι όπως είπατε είκοσι τέσσερις ώρες ζωντανό πρόγραμμα–
Ναι.
Θα μπορούσε να ‘ναι κάποιες ώρες μόνο ζωντανό.
[00:50:00]Και να αξιοποιηθούμε κι εμείς που είμαστε ακόμη εδώ.
Ναι, άνθρωποι που πλέον έχουν πολύ μεγάλη εμπειρία και ξέρουνε να κάνουν πολύ καλά αυτήν τη δουλειά.
Έτσι ακριβώς.
Δηλαδή θέλω να πω ότι δεν λείπουν ούτε οι άνθρωποι που μπορούν να το κάνουνε–
Όχι.
Ούτε η θέληση, αλλά…
Αλλά… Δυστυχώς. Δυστυχώς. Ακολούθησε και την πορεία. Βέβαια, γενικότερα η ελληνική ραδιοφωνία είχε μπει έτσι σε μια κρίση και κλείναν το ένα ραδιόφωνο πίσω από τα άλλα. Και τη… Δυστυχώς την τύχη αυτήν είχε και το Δημοτικό Ραδιόφωνο Γιαννιτσών.
Κι απ’ ό,τι μου είπατε και τα υπόλοιπα ραδιόφωνα της πόλης.
Ναι, και τα υπόλοιπα. Τίποτα δεν εκπέμπει, εκτός απ’ το Ράδιο Τοξότης στο Παλαίφυτο, όχι Μελίσσι που ‘παμε πριν, Παλαίφυτο, το οποίο λειτουργεί μέχρι και σήμερα. Δεν ξέρω όμως ποια είναι η κατάστασή του. Πάντως λειτουργεί.
Γνωρίζετε; Και τα υπόλοιπα ραδιόφωνα των Γιαννιτσών έκλεισαν την ίδια περίοδο ή πιο νωρίς, πιο μετά από σας;
Κάποια πιο νωρίς, κάποια πιο μετά. Τα πιο πολλά πιο νωρίς κλείσανε. Το Ράδιο Γιαννιτσά, Ράδιο Επικοινωνία, ο Βόρειος Ήχος είχανε κλείσει πιο μπροστά. Είχε μείνει το Ράδιο Πέλλα μετά από μας μόνο και ο Τοξότης.
Οπότε στην ουσία απ’ τους τελευταίους.
Ναι, ναι, ναι.
Το τραβήξατε όσο μπορούσατε μέχρι το τέλος.
Ναι, όσο…
Άρα, είχε αρχίσει ήδη ο σταθμός να μην έχει πολύ ζωντανό πρόγραμμα, να ‘χει πολύ πιο περιορισμένες εκπομπές–
Έτσι. Ναι.
Περιορισμένες διαφημίσεις, οπότε στην ουσία φαινότανε κατά πού πηγαίνει. Δεν ήρθε ξαφνικά κεραυνός εν αιθρία το γιατί κλείσαμε.
Έτσι ακριβώς. Υπήρχε μια σκέψη να γίνει ιντερνετικό, αλλά χάνει τη γοητεία του το ραδιόφωνο, έτσι; Αν δεν εκπέμπει μέσα από κάποια συχνότητα στο... Στη μπάντα ας πούμε των FM και είναι μόνο ιντερνετικά χάνει τη γοητεία του. Να σ’ ακούνε δηλαδή μόνο μέσα από έναν υπολογιστή αυτοί που σ’ ακούνε.
Βέβαια έτσι μπορούν να σ’ ακούν από παντού.
Ναι, αλλά θα μπορούσε να είναι και ιντερνετικό. Σίγουρα αξιοποιείς την τεχνολογία που συνεχώς εξελίσσεται, αλλά δεν είμαι υπέρ αυτού. Μόνο δηλαδή να ‘χει ταυτότητα ιντερνετική. Μπορεί να είναι και ιντερνετικό, όπως είναι όλα τα ραδιόφωνα εξάλλου σήμερα, αυτά που εκπέμπουν ζωντανά. Όσα εν πάση περιπτώσει εκπέμπουν είναι και ιντερνετικά. Δεν γίνεται να μην είσαι.
Εσείς προσωπικά ποιος θα λέγατε ότι ήταν ο λόγος που θελήσατε να ασχοληθείτε συγκεκριμένα με το ραδιόφωνο;
Σου είπα, μου άρεσε από μικρός ο λόγος, η διαχείριση του λόγου, για αυτό είχα ασχοληθεί και με το θέατρο, ναι, για πολλά χρόνια. Που δεν είναι άσχετο το θέατρο με το ραδιόφωνο μεταξύ τους. Επίσης, είχα έτσι ένα ανήσυχο πνεύμα από μικρός. Ήθελα να χώνομαι, να σκαλίζω, να κάνω, να ρωτάω, να… Υπήρχε μέσα μου τελικά. Υπήρχε μέσα μου και με την αφορμή αυτήν, ότι όταν ο Δήμαρχος με κάλεσε και μου ‘πε: «Θες να ασχοληθείς;», με χαρά το έκανα, βγήκε αυτό από μέσα μου. Υπήρχε όμως. Υπήρχε αυτή η ανησυχία αλλά και η δημοσιοποίησή της επίσης της ανησυχίας αυτής. Αλλά και η ενασχόληση με τα κοινά, πάντα έτσι από πολύ μικρός ασχολιόμουν μ’ αυτό και με βοήθησε στο να ασχοληθώ. Βέβαια, δεν σου κρύβω ότι υπήρχε και το κριτήριο το επαγγελματικό. Είπα ότι αυτό θέλω να κάνω στη ζωή μου τελικά. Κι αυτό έκανα.
Σας είχε προτείνει ο ίδιος ο Δήμαρχος για να ασχοληθείτε με το ραδιόφωνο;
Ναι, ναι. Αυτό ήταν μια καλή συγκυρία για μένα, επειδή ήξερε ο τότε Δήμαρχος… Όχι ο Δήμαρχος, αυτός που είχε ασχοληθεί με το ραδιόφωνο τότε. Στη συνέχεια έγινε Δήμαρχος. Ναι, γνωριζόμασταν. Ήξερε έτσι την τρέλα και την ανησυχία που είχα από μικρός και το θράσος που είχα έτσι σε πολλές περιπτώσεις, κάτι στοιχεία που είναι απαραίτητα για να ασχοληθείς. Κοντά σ’ αυτά μπήκε κι η υπομονή, γιατί σου είπα, κάναμε κάτι από πάθος, χωρίς χρήματα για ένα μεγάλο διάστημα. Αυτά τα ήξερε το πρόσωπο τότε, ο Αντώνης ο Βασιλειάδης, που ξεκίνησε αυτήν την προσπάθεια του ραδιοφώνου και ήμουνα μέσα σ’ αυτούς που είχε καλέσει για έναν δημοσιογραφικό ρόλο περισσότερο σ’ αυτό. Παρακολουθήσαμε κάποια σεμινάρια δημοσιογραφικά. Δεν τελείωσα κάποια σχολή δημοσιογραφίας, σεμινάρια. Σήμερα βέβαια είναι αυστηρά πιο… Τότε δεν υπήρχαν σχολές. Δεν υπήρχε ας πούμε στο πανεπιστήμιο η σχολή. Η δικιά μου τρέλα ήταν το θέατρο. Αλλά τα πάντρεψα αυτά τα δύο. Και ήταν μια ευτυχής συγκυρία για μένα αυτό.
Και τα πρώτα άτομα δηλαδή επίσης τα κάλεσαν προσωπικά, συζήτησαν μαζί τους ή έβγαλαν και κάποια ανακοίνωση;
Κάποια προσωπικά τα κάλεσαν, ναι. Αλλά από κει και πέρα ερχόντουσαν παιδιά–
Μόνοι τους.
Μόνοι τους. «Παιδιά, θέλω να κάνω αυτήν την εκπομπή», μ’ ένα βιογραφικό, αυτό. Κάναμε κάποια δοκιμαστικά, βλέπουμε ότι μπορούσε κάποιος να ανταποκριθεί και έπαιρνε κάποια εκπομπή, εφόσον το επέτρεπε και το πρόγραμμα και η φυσιογνωμία του προγράμματος κι όλα αυτά. Και–
Αλλά παρόλο που υπήρχε πολυφωνία και πλουραλισμός υπήρχε κι ένας έλεγχος.
Ναι, λογικό είναι. Λογικό είναι τώρα, δεν μπορούν να κάνουνε τώρα… Μη λέμε… Κακά τα ψέματα, δεν μπορούν να κάνουν όλοι ραδιόφωνο, δεν μπορούν να κάνουν όλοι… Ραδιοφωνικοί παραγωγοί να γίνουν, δεν μπορούν να γίνουν όλοι δημοσιογράφοι. Είναι κι ένα μέσο που απαιτεί και κάποιες ικανότητες, έτσι; Ειδικά το ραδιόφωνο, ίσως η καλή φωνή, ορθοφωνία, η καλή εκφορά του λόγου, η χρήση της ελληνικής γλώσσας. Τώρα όλα αυτά βέβαια είναι… Θα μου πεις σε μια επαρχιακή πόλη… Τα προσέχεις όμως, χρειάζονται, ειδικά εκείνη την εποχή. Χρειάζονται όλα αυτά. Δηλαδή κάποια απαραίτητα έτσι στοιχεία για να μπορέσει κάποιος… Όχι ότι ήταν το κύριο, δηλαδή δεν… Θέλω να πω ότι αν δεν έχει κάποιος καλή φωνή δεν σημαίνει ότι δε θα ‘κανε ραδιόφωνο. Θα έκανε, έτσι; Απλά η καλή φωνή, επειδή έχεις να κάνεις μ’ έναν πάρα πολύ σκληρό ανταγωνισμό, σε μεγάλο ανταγωνισμό, χρειάζεται. Αλλά και βέβαια κάποιες εγκυκλοπαιδικές γνώσεις, έτσι μια ευρύτητα στις γνώσεις του, αν ήταν μουσικός παραγωγός ή στον χώρο της δημοσιογραφίας, γιατί ήρθαν και παιδιά από σχολές δημοσιογραφίας στη συνέχεια, κάνανε ρεπορτάζ. Εκπαιδεύτηκαν, ακολούθησαν κάποιους άλλους δρόμους μετά. Ναι. Υπήρχε όμως και κάποιος έλεγχος. Βέβαια!
Και επαγγελματισμός. Μου είπατε κατευθείαν κάνατε σεμινάρια.
Ναι, ναι! Σεμινάρια με μεγάλους δημοσιογράφους που ερχόντουσαν τότε Γιαννιτσά και κάνανε με πρωτοβουλία της Δημοτικής Αρχής εξάμηνα σεμινάρια σε πολλούς. Εγώ κατέβαινα θυμάμαι Θεσσαλονίκη και τα σεμινάρια αλλά και επί του πρακτέου και τα ρεπορτάζ τα ‘καναν μεγάλα ονόματα της δημοσιογραφίας που σήμερα είναι… Έχουν συνταξιοδοτηθεί. ο Νίκος ο Ασλανίδης, ο Μπλιάτκας, ο Μιχάλης ο Αλεξανδρίδης. Όλοι αυτοί που είχαν στελεχώσει το Κρατικό Ραδιόφωνο τότε, τον 102 FM, ένα πολύ καλό ραδιόφωνο εκείνη την εποχή, ερχόντουσαν εδώ… Ο Κυριάκος Θωμαΐδης. Ερχόντουσαν εδώ και κάνανε σεμινάρια και μετά πηγαίναμε κάτω και κάναμε μαζί τους ρεπορτάζ για να μπορέσουμε να βγούμε στη δουλειά, να στο πω απλά, έτσι με επαγγελματικά χαρακτηριστικά πια. Για να μπορέσουμε να ανταπεξέλθουμε σ’ αυτό που κάνουμε. Όλα αυτά βέβαια, σου είπα πριν, θέλαν υπομονή, θέλαν όρεξη, θέλουν μεράκι. Τότε ο καθένας δεν το κάνει αυτό. Εγώ πήγαινα συνέχεια Θεσσαλονίκη με δικά μου έξοδα. Το πρώτο ρεπορτάζ που έκανα με τον Ασλανίδη ήταν η μεταφορά των φυλακών από το Γεντί Κουλέ στα Διαβατά. Πήγα μέσα, μιλούσα με τους φυλακισμένους. Εγώ παιδάκι τότε, μικρός, πίσω από τον δημοσιογράφο μ’ ένα κασετοφωνάκι προσπαθούσα κι εγώ να κάνω ερωτήσεις, να πάρω απαντήσεις. Πρώτες συνεντεύξεις με Υπουργό Δημόσιας Τάξης, με Υπουργό Υγείας, ο Κακλαμάνης το ‘89 είχε έρθει εδώ. Όλα αυτά είχανε… Θέλαν κι ένα θράσος δηλαδή. Μια άγνοια κινδύνου, να στο πω έτσι πια απλά, για να το κάνεις αυτό.
Πιστεύετε ότι είχατε άγνοια κινδύνου; Εγώ δεν νομίζω. Δεν σας βλέπω για να έχετε…
Άγνοια κινδύνου σε εισαγωγικά το λέω. Δεν ξέρω αν θα το ‘κανα σήμερα. Είναι και το νεαρό της ηλικίας, το νεανικό της ηλικίας που… Είναι άγνοια κινδύνου, ναι. Είναι άγνοια κινδύνου. Έτσι, χωρίς καμιά εμπειρία να ‘χεις απέναντί σου τον Υπουργό Δημόσιας Τάξης είναι άγνοια κινδύνου. Ή τον Υπουργό Υγείας.
Τότε όμως ήσασταν–
Έχει κάποια στοιχεία τέτοια.
Προετοιμασμένος. Δεν πηγαίνατε–
Ναι.
«Γεια σας! Ήρθα!».
Όχι, το λέω άγνοια… Όχι, σίγουρα! Προετοιμασμένος; Μια μέρα ολόκληρη προετοιμάζομαι για… Και τώρα ακόμη. Και τώρα ακόμη έχω άγχος και τρακ όταν… Κάθε μέρα βγαίνω στην τηλεόραση, αλλά προετοιμάζομαι τρεις ώρες για να πω πέντε λεπτά. Για να παρουσιάσω πέντε λεπτά ρεπορτάζ προετοιμάζομαι τρεις ώρες, τέσσερις. Δεν γίνεται χωρίς προετοιμασία. Δεν γίνεται χωρίς δουλειά τίποτα. Δεν αρκεί δηλαδή μόνο το μεράκι και η όρεξη. Τα εφόδια που χρειάζονται για να ξεκινήσει το ραδιόφωνο, αλλά η δημοσιογραφία, για να μπούμε σ’ αυτό το κομμάτι, θέλει… Θέλει δουλειά σκληρή.
Άρα, και την εποχή του Δημοτικού Ραδιοφώνου κάνατε προετοιμασία για τις εκπομπές, και δεν εννοώ μόνο τη δημοσιογραφική έρευνα.
Πολύ μεγάλη. Πολύ μεγάλη προετοιμασία. Ήθελα να ‘μαι έτοιμος. Από το μικρό ρεπορτάζ του δρόμου μέχρι τη μεγάλη συνέντευξη που θα πάρω στο στούντιο. Και μέχρι αυτά που θα πω στο μικρόφωνο. Μεγάλη προετοιμασία. Δηλαδή ήταν είκοσι τέσσερις ώρες η ζωή μου, Χριστίνα. Είκοσι τέσσερις ώρες ήταν η ζωή μου. Δημοτικό Ραδιόφωνο, αυτό. Για πολλά έτη.
[01:00:00]Ναι. Μου λέτε απ’ το ‘88–
‘88.
Μέχρι το ‘99-2000;
Μέχρι το ‘99-2000 ήτανε ραδιόφωνο. Βέβαια, παράλληλα ασχολιόμουνα και με άλλα μέσα ενημέρωσης, αλλά η βασική δραστηριότητα δημοσιογραφικά ήταν αυτή. Ήμουνα και σε μια καθημερινή εφημερίδα εδώ, περιοδικά, ανταποκριτής στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη». Είχα μπει πια για τα καλά στο δημοσιογραφικό επάγγελμα, στα σπλάχνα του μέσα.
Και ασχοληθήκατε με όλα τα μέσα.
Ναι, ναι, ναι. Ναι, ναι. Αλλά η αγάπη είναι αυτή, το ραδιόφωνο.
Αυτό ήθελα να ρωτήσω, με προλάβατε, ότι απ’ όλα θα προτιμούσατε πάλι το ραδιόφωνο.
Ναι, ναι! Η αγάπη είναι αυτή. Ασύγκριτο μέσο, μοναδικό μέσο.
Πιστεύετε ότι το ραδιόφωνο κερδίζει γιατί έχει και έτσι αυτήν την αλληλεπίδραση με τον κόσμο περισσότερο;
Ναι, και το άγνωστο. Βάζεις τη φαντασία σου να δουλέψει, αυτό είναι το μυστικό. Επειδή προκαλεί τη φαντασία του ακροατή το ραδιόφωνο, εκεί είναι κι η γοητεία του. Εκεί είναι και η γοητεία του. Και αφήνεις το μυαλό σου ελεύθερο να φανταστεί, να κάνει εικόνες. Και υπάρχει και η αμεσότητα της είδησης στο ραδιόφωνο. Δηλαδή σήμερα όπως είναι στο ίντερνετ, βγαίνει η είδηση αμέσως. Στο ραδιόφωνο αυτό κάνεις, βγάζεις την είδηση αμέσως, ενώ στην εφημερίδα έπρεπε την άλλη μέρα. Να γράψεις το ρεπορτάζ, την είδηση σήμερα και να πάει την άλλη μέρα να διαβάσουν. Μπορεί να ‘χαν διαφοροποιηθεί τα πράγματα ή μπορεί να είχε… Ενώ η αμεσότητα που είχε το ραδιόφωνο, ειδικά εκείνη την εποχή, ήταν μοναδικό. Ήταν το μοναδικό στοιχείο που το κάνει και γοητευτικό. Κι ακριβώς γιατί ερεθίζει τη φαντασία του ακροατή. Και δεν λερώνει τα μάτια… Δεν λερώνει τα χέρια, δεν κουράζει τα μάτια. Έτσι; Δεν λερώνει τα χέρια εννοώ απ’ την εφημερίδα, το σύνθημά μας, δεν κουράζει τα μάτια, η τηλεόραση, αυτό το άθλιο μέσο. Και αυτή ήταν όλη η γοητεία του, η αμεσότητα, η ζωντάνια και η πρόκληση της φαντασίας του ακροατή.
Αντιμετωπίσατε ποτέ προβλήματα που σχετίζονταν με το είδος ή την ποιότητα κάποιας συγκεκριμένης εκπομπής;
Ναι, βέβαια! Πολλές φορές. Με την ποιότητα εκπομπών, ναι, είχαμε και συγκρούσεις, εντάξει, γιατί το ότι δίνεις βήμα σε όλους τους φορείς ή και μουσικές εκπομπές δεν σημαίνει όμως ότι θα αλλοιώσεις και τον χαρακτήρα τον ποιοτικό ενός ραδιοφώνου. Ναι, εγώ προσωπικά ας πούμε διαφωνούσα πολλές φορές με την ποιότητα κάποιων εκπομπών. Συζητούσαμε, κάναμε συσκέψεις, κάποιες τις καταργούσαμε, αν δεν ταίριαζαν και με τη φυσιογνωμία. Δηλαδή ακραία σκυλάδικα δεν ήθελα να παίζονται ας πούμε στο ραδιόφωνο. Θα μου πεις: «Γιατί; Κάποιοι τ’ ακούνε», αλλά ήθελα να κρατήσουμε κι έναν χαρακτήρα, μια ταυτότητα. Παίζαμε και τέτοια όμως, τη νύχτα μετά αργά. Αργά, ναι, στη διάρκεια της νύχτας. Υπήρχανε, υπήρχανε θέματα, όπως κι είναι λογικό να υπάρχουν. Σ’ έναν εικοσιτετράωρο ζωντανό οργανισμό αυτό που ζεις είναι μια διαρκής περιπέτεια. Ναι, είναι λογικό να υπάρχουν και προβλήματα μέσα απ’ αυτό και συγκρούσεις, διαφορετικές απόψεις. Το θέμα είναι πώς θα τα συνθέσεις όλα αυτά για να βγει ένα καλό αποτέλεσμα. Το άσχημο θα ‘ταν όταν είχες… Αν είχαμε αυτές τις παρεμβάσεις που είπες πριν, αν ερχόταν από πάνω κάποιος δημοτικός σύμβουλος ή… Και έλεγε: «Όχι, δεν θέλω αυτό να πείτε!». Τότε παραιτείσαι και φεύγεις. Αν όμως ακούσεις την άποψή του και έχει μια επιχειρηματολογία λογική, ναι, να την ακολουθήσω. Όχι όμως λογοκρισίες και τέτοια.
Αυτό, αυτό! Αυτό εννοούσα, ότι–
Ναι.
Άλλο να υπάρχει λογοκρισία, άλλο να υπάρχει ένας ποιοτικός έλεγχος. Δεν μιλάμε για το ίδιο πράγμα. Θυμάστε έτσι κάποια στιγμή που σας έχει μείνει μέσα στον σταθμό, κάποιο περιστατικό που έγινε εκεί πέρα και…; Κάτι χαρακτηριστικό;
Τι εννοείς περιστατικό; Δηλαδή που να ‘χει σχέση με τι;
Από οτιδήποτε. Από μία συνέντευξη, από ένα γεγονός, από κάποιον που μπορεί να ήρθε. Κάτι που να σχετίζεται έτσι με το Δημοτικό Ραδιόφωνο.
Με τι; Ας πούμε όταν παίρναμε συνέντευξη στον Ζουγανέλη και ήτανε στα πάνω του τότε μ’ ένα τραγούδι, μ’ έναν δίσκο, κι όταν βγήκαμε έξω τον κυνηγούσαν όλα τα παιδάκια στη διαδρομή. Ένα έτσι σατιρικό τραγούδι, «Τι τον θες τον μακρυμάλλη»; Κάτι τέτοιο, και τα παιδάκια από πίσω τον χτυπούσαν «Φαλάκρα, φαλάκρα!». Δεν μπορούσε να ησυχάσει και τον φυγαδεύαμε εμείς. Ή ο Μαργαρίτης που σου ‘πα πριν. Όταν βγήκαμε από το στούντιο είχε έξω νταλίκες, τρακτέρ εκεί στον Πενταπλάτανο. Όλοι οι νταλικέρηδες, οι αγρότες τον περιμένανε σαν Θεό να του μιλήσουνε. Είχε τέτοια πολλά. Είχε περιστατικά τέτοια. Τώρα αυτά έτσι μου ‘ρθανε πρόχειρα στο μυαλό. Σίγουρα θα υπάρχουνε πολλά. Τώρα δεν μου ‘ρχεται κάτι έτσι... Δεν ξέρω και ακριβώς τι άλλο θες πάνω σ’ αυτό, αλλά…
Να, καλή ώρα, αυτά που είπατε–
Ναι.
Ή κάτι που μπορεί να συνέβη σε σας μέσα στον σταθμό ή κάτι που σας έχει μείνει, κάποια… Κάποια περίπτωση έτσι πολύ ιδιόρρυθμη ή αστεία ή συγκινητική ακόμη. Δεν ξέρω. Κάτι που να πείτε ότι «αυτό έγινε μέσα στο ραδιόφωνο», «αυτό το πάθαμε μέσα στον σταθμό».
Αυτό με τον Ανδρονικίδη που είδα… Που είπα πριν, που κόντεψε να γίνει βεντέτα. Ήρθαν τα αδέρφια της δασκάλας στον σταθμό, στο στούντιο και τον… Και παρά λίγο θα υπήρχε αιματηρό επεισόδιο, αλλά… Ήρθαν μες στο στούντιο, παρενέβη η αστυνομία, τα εμπόδισαν, έγινε ένας έτσι πολύ μεγάλος καβγάς μες στο ραδιόφωνο, αλλά ο οποίος μπορεί να… Κάποια στιγμή να είχε αποτελέσματα οδυνηρά. Ήρθαν δηλαδή με πρόθεση να του κάνουνε ζημιά. Μόλις είχε βγει από το… Από τη φυλακή ο δολοφόνος της αδερφής τους. Κι ήταν στο στούντιο, ήταν για πρώτη φορά στην πόλη των Γιαννιτσών. Κι απειλήθηκε ένα πολύ θερμό επεισόδιο εκεί, με έντονη αστυνομική παρουσία στη συνέχεια. Μπήκαμε κι εμείς στη μέση και τελικά το… Όλο αυτό το αποτρέψαμε. Ήταν ένα πολύ έντονο επεισόδιο τότε που με ‘χε προβληματίσει, γιατί μπορεί να είχε άσχημα αποτελέσματα. Καλά, από αστεία πολλά. Πάρα πολλά, αλλά τώρα δεν μου ‘ρχεται κάτι συγκεκριμένο στο μυαλό. Σίγουρα όταν φύγεις θα πω: «Αμάν, κι εκείνο–
«Ήταν αυτό, εκείνο και το άλλο».
Κι εκείνο κι εκείνο, και το άλλο». Αλλά… Όχι, δεν…
Εγώ τις ερωτήσεις που είχα να κάνω–
Ναι.
Τις έκανα. Δεν ξέρω εσείς αν θα θέλατε έτσι να προσθέσετε κάτι, να κάνετε κάποιο σχόλιο.
Τι; Νομίζω τα είπαμε όλα, γιατί κάναμε και σχολιασμό μέσα απ’ αυτά τα γεγονότα που αναφερθήκαμε. Τίποτα, μόνο μια ευχή. Δεν ξέρω αν αυτό το πράγμα δεν… Αν θα μπορέσουμε να το σκεφτούμε ότι μπορεί να ξαναγίνει με μας ή με άλλους νεότερους, γιατί αν το επιτρέψουν οι συνθήκες δηλαδή θα ήθελα μ’ έναν δήμαρχο να συζητήσω, δεν μου δίνεται αυτή η ευκαιρία όμως, και να του βάλω αυτό το σαράκι στο μυαλό, ότι μπορεί κάποια στιγμή να σκεφθεί ότι μπορεί να ενεργοποιηθεί ξανά μια τέτοια ιστορία. Νομίζω ότι… Εντάξει, υπάρχει κρίση, υπάρχει κρίση στα μέσα ενημέρωσης και, και… Αλλά ένα ραδιόφωνο νομίζω ότι μπορεί να στηθεί ξανά στην περιοχή μας, έτσι με πιο περιορισμένα έξοδα που έλεγα και πριν, αλλά να παίξει αυτόν τον ρόλο τον κοινωνικό που πρέπει να παίζει ένα μέσο ενημέρωσης στην κατεύθυνση της ανάπτυξης του τόπου, της ανάδειξης προβλημάτων, την προβολή προσωπικοτήτων. Μπορεί να γίνει δηλαδή. Απλά θέλω σε κάποιον δήμαρχο να μου δώσει την ευκαιρία να του το βάλω στο κεφάλι αυτό το πράγμα. Ίσως δεν το ‘χουν αντιληφθεί ότι είναι ένα απαραίτητο μέσο. Όσο απαραίτητο… Εντάξει, είναι μια καμένη λάμπα, η αντικατάστασή της ή… Δεν είναι μόνο αυτή η τοπική αυτοδιοίκηση ή οι λακκούβες ή… Νομίζω ότι αυτό μπορεί να παίξει έναν σημαντικό ρόλο. Θα βοηθήσει και τον ίδιο τον δήμαρχο στην τελική. Ο Έβερτ όταν έκανε το Δημοτικό Ραδιόφωνο Αθήνας, το πρώτο ραδιόφωνο στην Ελλάδα, μαζί με τον Κούβελα νομίζω τότε στη Θεσσαλονίκη τους είχε πει: «Βαράτε τη δημοτική αρχή αλύπητα!». Είχε… Από επαγγελματίες δημοσιογράφους αποτελούταν το Δημοτικό Ραδιόφωνο που ξέραν καλά τη δουλειά τους και… «Όλη μέρα κάνετε κριτική στη δημοτική αρχή, αρκεί να λέτε σωστά το όνομα!», δηλαδή θα… Είναι προβολή για τη δημοτική αρχή και η κριτική που θα ασκήσεις θα είναι χρήσιμη. Και την έχουν ανάγκη, μέσα από ένα δικό του μέσο, δικό τους μέσο ενημέρωσης. Θα τους κάνει καλύτερους. Θα τους βοηθήσει στο έργο τους. Και φυσικά θα βοηθήσει και το κοινωνικό σύνολο αλλά και τον τόπο γενικότερα. Έτσι θα ήθελα να κλείσω. Να μου δοθεί εύχομαι κι αυτή η ευκαιρία. Απλά κάποιος να με φωνάξει να μου πει, όπως τώρα ήρθες εσύ: «Ήσουνα, ρε συ, δέκα χρόνια στο ραδιόφωνο. Έλα, πες μας!». Αυτά που είπα σ’ εσένα τώρα. Σκέφτεσαι; Μπορεί να μη γίνει ποτέ. Αλλά να το συζητήσει, να το βάλει λίγο στο κεφάλι του. Ότι υπήρχε μια ιστορία, ρε παιδιά, εδώ. Τι έγινε αυτό; Πού χάθηκε ξαφνικά; Εξανεμίστηκε εις τα εξ ων συνετέθη; Τι γίνεται; Υπάρχει περίπτωση να το ξαναδούμε; Αλλά μπαίνουν άλλα στη μέση και δεν… Δεν βλέπω φως.
Μακάρι να πραγματοποιηθεί, και σύντομα μάλιστα!
Μακάρι!
Μακάρι, γιατί νομίζω ότι αξίζει να υπάρχει ξανά ραδιόφωνο, ειδικά Δημοτικό Ραδιόφωνο στην πόλη των Γιαννιτσών.
Ναι.
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για τον χρόνο σας.
Τίποτα.