[00:00:00]Καλησπέρα. Θα μου πεις το όνομά σου; 

Φιλάρετος Βούρκος.

Είναι Τετάρτη 12 Αυγούστου. Είμαι με τον Φιλάρετο Βούρκο, βρισκόμαστε στην Καλαμάτα. Εγώ ονομάζομαι Άρτεμις Φασσέα, είμαι ερευνήτρια στο Istorima και ξεκινάμε. Θες αρχικά να μας πεις κάποια πράγματα για σένα;

Ναι. Σαν;

Πού γεννήθηκες; Πού μεγάλωσες; 

Γεννήθηκα Αθήνα, μεγάλωσα Καλαμάτα όμως. Και ως φοιτητής ήμουν Αθήνα και σε κάποιες πόλεις της Ιταλίας ως ταξιδιώτης και μετά ως εργαζόμενος Αθήνα και επέστρεψα πάλι Καλαμάτα το 2007. 

Πώς το αποφάσισες να επιστρέψεις;

Ήταν μία συνειδητή επιλογή και έχει σχέση με αυτά που έκανα μετά στην Καλαμάτα. 

Δηλαδή;

Τη δημιουργία της Κ.Α.ΝΕ. και του Κέντρου Νέων Καλαμάτας, του Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας και γενικά διάφορα πράγματα που ξεκίνησαν στον τομέα της νεολαίας στην Καλαμάτα. 

Ωραία. Να τα πάρουμε ένα-ένα; Να μας εξηγήσεις λίγο;

Ναι.

Ίσως από την αρχή.

Να αρχίσω το story ή- 

Ναι.

Κάτσε, περίμενε. Πριν φύγω από Καλαμάτα ως μαθητής, γενικά ήμουν κάπως ανήσυχο πνεύμα. Ήθελα να κάνω διάφορα πράγματα στον ελεύθερο χρόνο, τα οποία η Καλαμάτα ουσιαστικά δεν μου τα παρείχε. Κυρίως είχε σχέση με τη μουσική. Και είχα ξεκινήσει μία πρώτη εταιρεία, η οποία –δεν ήξερα τότε, αλλά ήταν μία κοινωνική επιχείρηση ουσιαστικά–, η οποία είχε σχέση με τη μουσική σκηνή. Την ξεκίνησα, όταν ήμουν δεκατεσσάρων χρόνων και πολύ γρήγορα, μάλιστα, απέκτησε μία διεθνή έκταση, ας πούμε. Όχι. Ναι. Ουσιαστικά, αυτή η εταιρεία έκανε συλλογές κασέτες από νέα συγκροτήματα, ελληνικά και ξένα, με σκοπό να προωθήσει τη δουλειά των συγκροτημάτων. Και όλο αυτό γινόταν –μάλιστα, εκείνη την εποχή, το ‘94-’95 που ξεκίνησα– γινόταν μέσω του ταχυδρομείου. Τότε ήμασταν και μία παρέα, φίλοι, που ασχολιόμασταν πολύ με τη μουσική. Εγώ κατέληξα να κάνω αυτό, οι άλλοι παίζανε σε συγκροτήματα. Εγώ δεν έπαιξα σε συγκροτήματα. Πήγα περισσότερο στο κομμάτι της μουσικής παραγωγής και διοργάνωσης συναυλιών και τα λοιπά. Αυτό το πράγμα έγινε πολύ γρήγορα διεθνές και μου άρεσε πάρα πολύ το συγκεκριμένο... Και μόνο το ότι επικοινωνούσαμε με πάρα πολύ κόσμο –από το Μεξικό, την Ιαπωνία, τη Ρωσία–, και μάλιστα σε εποχές που ήταν πολύ δύσκολη η επικοινωνία, γιατί και ίντερνετ δεν είχαμε –υπολογιστή δεν είχα σπίτι, ας πούμε, το ‘95– και ούτε επαφή είχα ως κάτοικος Καλαμάτας με πολλά άτομα από το εξωτερικό... Οπότε, ήταν κάτι το οποίο ουσιαστικά διαμόρφωσε και μία συμπεριφορά και αργότερα. Το ότι απέκτησα περισσότερη θέληση να γνωρίσω κόσμο, να ταξιδέψω και τα λοιπά. Και αυτό συνδέεται και με αυτό που κάνω τώρα ίσως. Ίσως όχι άμεσα, αλλά το δημιούργησε μάλλον. Αυτό το πράγμα έγινε πολύ γρήγορα μεγάλο. Βέβαια, αναγκάστηκα να το διακόψω λόγω Πανελληνίων και σπουδών –ένα μεγάλο πρόβλημα μερικές φορές για ανθρώπους που δεν μπαίνουν τόσο εύκολα σε κουτάκια– και έτσι, λοιπόν, αυτό τελείωσε κάπου το ‘99 ουσιαστικά, που μετακόμισα και Αθήνα και άρχισα τις σπουδές ως μηχανολόγος. Κάτι το οποίο… Εντάξει, ήμουν πολύ καλός στα μαθήματα που πήγαιναν προς τα εκεί και για αυτόν τον λόγο πήγα προς τα εκεί. Δεν ήταν κάτι το οποίο ήταν συνειδητή επιλογή ουσιαστικά. Οπότε και αυτό, όσο ήμουν Αθήνα, με πίεσε, επειδή –εντάξει– δεν ήτανε και ότι… Μου άρεσε η μηχανολογία αλλά δεν ήταν και κάτι το οποίο τρελαινόμουν.  Με πίεσε, με οδήγησε –πώς να το πω;– να πάω να κάνω διαφορετικά πράγματα. Έτσι, σιγά-σιγά γνώρισα το Youth Work. Το Youth Work ήταν κάτι το οποίο δεν το ήξερε τότε κανένας στην Ελλάδα και ακόμα και τώρα, δηλαδή, το ξέρουν πάρα πολύ λίγοι. Στην αρχή, το ξεκίνησα, συμμετέχοντας σε διάφορες δραστηριότητες Youth Work από άλλους φορείς που ήταν στην Αθήνα. Ήταν και κάτι σαν μία διαφυγή. Συντέλεσαν σε αυτό και κάποια τυχαία γεγονότα, όπως κάποιοι φίλοι, και πιο συγκεκριμένα μία κοπέλα που γνώρισα στον βράχο της Ακρόπολης –σε άσχετο χρόνο εντελώς– και ασχολιόταν με το Erasmus τότε. Μάλλον, ήταν Erasmus ως φοιτήτρια στην Αθήνα, αλλά ασχολιόταν και με το κομμάτι της νεολαίας –το πρόγραμμα Youth– πίσω στην χώρα της. Ήταν από την Πολωνία. Και έτσι έμαθα το πρόγραμμα Youth, το οποίο έδινε –και δίνει ακόμα με διαφορετικό όνομα τώρα– ευκαιρίες σε νέους να ταξιδέψουν, να γνωρίσουν κόσμο και να μάθουν πράγματα κυρίως μέσω διαδικασιών μη τυπικής μάθησης.  Κάπως έτσι ξεκίνησε και το ταξίδι μου στο Youth Work –ως συμμετέχοντας στην αρχή σε σεμινάρια και ανταλλαγές–, το οποίο ήταν κάτι που μου άλλαξε εντελώς τη ζωή. Και παρότι παράλληλα δούλευα –και όσο σπούδαζα– ως τοπογράφος και μετά ως μηχανολόγος και αυτά, πάντα έψαχνα τρόπο να συμμετέχω σε δραστηριότητες, οι οποίες έμπαιναν στο κομμάτι του Youth Work, της μη τυπικής μάθησης και τα λοιπά. Αυτό, λοιπόν, σιγά-σιγά με έφερε να το σκεφτώ και επαγγελματικά, παρότι ήταν κάτι το οποίο δεν είναι επάγγελμα, και δεν ήταν τότε και δεν είναι ακόμα επίσημα αναγνωρισμένο επάγγελμα στην Ελλάδα. Και έτσι άρχισα να ψάχνω και πιο σοβαρές εκπαιδεύσεις, κυρίως από το SALTO της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που είναι ένας φορέας που εκπαιδεύει Youth Workers, Youth Leaders και νέους σε διάφορες διαδικασίες μη τυπικής μάθησης, και τότε προέκυψε η ιδέα να κάνω έναν φορέα –δεν το ξεκίνησα άμεσα–, να κάνω και έναν φορέα και να επιστρέψω στην Καλαμάτα για να δημιουργήσω δομές νεολαίας με βάση αυτά που έβλεπα στο εξωτερικό, αλλά και βάση αυτά που είχα στο μυαλό μου, που ήθελα να κάνω στην Καλαμάτα, όταν ήμουν έφηβος, κυρίως με τη μουσική.  Η αρχική ιδέα, δηλαδή, ήταν να επιστρέψω στην Καλαμάτα –αυτό προέκυψε το 2004, τώρα λίγο πριν, λίγο μετά– και η ιδέα ήταν να γυρίσω, να φτιαχτεί ένα Κέντρο Νεότητας, που θα έχει μέσα και στούντιο ηχογραφήσεων, θα διοργανώνει συναυλίες, θα παρέχει μαθήματα και ευκαιρίες για τα παιδιά... Και την ίδια εποχή με πήραν –μάλλον λίγο μετά–, με πήραν και στην εκπαίδευση εκπαιδευτών μη τυπικής μάθησης από το SALTO της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και έτσι ξεκίνησα και ένα παράλληλο ταξίδι στον ίδιο τομέα ως εκπαιδευτής μη τυπικής μάθησης. Το οποίο επαγγελματικά, ουσιαστικά, το άρχισα το 2006 με 2007, τότε που άρχισα να παρατάω τελείως τις δουλειές που έκανα ως μηχανολόγος. Αυτό. Παράλληλα, μέσα σε αυτό το διάστημα, έμεινα και κάποια διαστήματα στην Ιταλία, σε διαφορετικές πόλεις, το οποίο ήταν και αυτό μία εμπειρία ζωής, και παράλληλα συμμετείχα σε διάφορα project, τα οποία είχαν ως στόχο τη νεολαία, και μέσα από αυτά έμαθα και τη δουλειά του Youth Worker, παρότι είναι κάτι το οποίο δεν το σπούδασα.

Έτσι, λοιπόν, φτάνουμε στο 2007, που τελικά παίρνω την απόφαση να μετακομίσω Καλαμάτα για να γίνει αυτό που είχα στο μυαλό μου από το 2004 περίπου. Βέβαια, δεν κατάφερα να γίνει ακριβώς έτσι, όπως το είχα στο μυαλό μου. Για παράδειγμα, το στούντιο ηχογραφήσεων ήταν αδύνατο να γίνει, γιατί δεν υπήρχε η οικονομική δυνατότητα, και είναι έτσι κι αλλιώς κάτι πολύ ακριβό για να φτιαχτεί. Ωστόσο, η πρώτη κίνηση ήταν να φτιαχτεί η Κ.Α.ΝΕ., που φτιάχτηκε το 2008, και αμέσως έβαλα μπρος το να βρεθεί χώρος για να ανοίξει το Κέντρο Νέων Καλαμάτας. Δεν βρήκα κόσμο από την αρχή, γιατί σε όποιον το έλεγα ήταν πολύ αρνητικοί… Δεν καταλάβαιναν βασικά τι είναι. Οπότε, λογικό είναι, όταν δεν καταλαβαίνεις κάτι, να λες: «Δεν θα πετύχει αυτό». Δεν ήμουν και εγώ 100% σίγουρος ότι θα πετύχει. Έτσι κι αλλιώς, για τον τομέα της νεολαίας –κυρίως τότε, αλλά και τώρα ακόμα– δεν υπήρχαν χρηματοδοτήσεις, ούτε από κάποιο υπουργείο ούτε ακόμα και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα λοιπά. Υπήρχαν χρηματοδοτήσεις μόνο για project από το Erasmus ουσιαστικά. Τότε λεγόταν Youth in Action, μετά έγινε Erasmus. Δεν υπήρχαν, δηλαδή, χρήματα για να φτιαχτεί μία τέτοια δομή. Οπότε, έπρεπε να βρω τρόπο, ώστε [00:10:00]να γίνει αυτό.  Έτσι, έπρεπε να βρω έναν χώρο, ο οποίος ήταν σχετικά οικονομικός, να μπορώ στην αρχή να το υποστηρίξω εγώ, και μετά σιγά-σιγά να πετύχει και να γίνει αυτοχρηματοδοτούμενο. Η ιδέα, λοιπόν, ήταν να φτιαχτεί μία δομή, η οποία θα παρέχει ευκαιρίες ενεργούς κοινωνικοποίησης για τους νέους, είτε μέσω εκδηλώσεων είτε μέσω εργαστηρίων και γενικά διάφορων δραστηριοτήτων, που θα βάλουν τους νέους σε μία κατάσταση διάδρασης. Η επιλογή του πώς θα δουλέψει έγινε για δύο λόγους. Πρώτον, από την εμπειρία που είχα ως Youth Worker μέχρι τότε, που έβλεπα το ότι όταν δημιουργείς έναν χώρο ή ένα περιβάλλον το οποίο είναι φιλικό για τους νέους, οι νέοι το χρησιμοποιούν. Παρόλο που εδώ στην Ελλάδα –τουλάχιστον τότε– πίστευαν το ότι οι νέοι είναι τελείως ανενεργοί και παθητικοί. Και επίσης, και ο ορισμός «ενεργή κοινωνικοποίηση», το χρησιμοποίησα, γιατί μέχρι τότε όλοι πίστευαν το ότι οι νέοι κοινωνικοποιούνται μόνο σε καφετέριες και ουσιαστικά δεν κάνουν τίποτα στον ελεύθερό τους χρόνο.  Οπότε, η ιδέα ήταν να δημιουργηθεί αυτό το πράγμα –όπως και να έβγαινε τελικά– που να έδινε αυτό το πεδίο, ένα ανοιχτό πεδίο, μία ανοιχτή δομή, που, άμα τη χρησιμοποιούσαν οι νέοι, θα μπορούσαν να εξελιχθούν και ατομικά και κοινωνικά. Το πρώτο Κέντρο Νέων δημιουργήθηκε από εμένα και τρεις ξένους εθελοντές, που είχαν έρθει μέσω του προγράμματος EVS, που το χρηματοδοτούσε τότε το Youth in Action, το πρόγραμμα, το οποίο το είχα κάνει εγώ αίτηση με την Κ.Α.ΝΕ. Μέχρι τότε, μέχρι τις αρχές του 2009 ουσιαστικά, δεν είχε βρεθεί κάποιο άτομο, το οποίο να πίστευε ότι κάτι τέτοιο χρειάζεται ή ότι κάτι τέτοιο μπορούσε να πετύχει ή, τέλος πάντων, τι είναι αυτό το πράγμα που είχα στο μυαλό μου να φτιάξω. Οπότε, λέω «Οκέι, δεν θα περιμένω να φτιαχτεί η ομάδα. Θα το κάνω μόνος μου». Και έτσι ήρθαν αυτά τα παιδιά, τα οποία με αυτά τα τρία παιδιά ήταν και εγώ –στο τέλος βρέθηκε και ένας φίλος, που μετά έγινε και συνεργάτης, ο Γιάννης– και με αυτούς βρήκαμε τον χώρο, τον φτιάξαμε μόνοι μας, βαψίματα, ανακαίνιση και τα λοιπά. Και είχε αρκετή δουλίτσα. Δηλαδή, για δύο μήνες προσπαθούσαμε να το... Γιατί ήταν ένας παλιός χώρος, ο οποίος ήθελε πάρα πολλή δουλειά, αλλά ήταν αυτός που μπορούσαμε να αντέξουμε. Ήταν στο ιστορικό κέντρο, σε ένα μικρό στενάκι, και ήταν και μικρός. Δηλαδή, ήταν γύρω στα 70 τετραγωνικά. Αλλά φτιάχτηκε αυτοσχέδια, τέλος πάντων. Και άνοιξε. Τα πρώτα μαθήματα που προσέφερε αυτός ο χώρος ήταν πορτογαλικά, γαλλικά και αγγλικά –από τα παιδιά που είχαν έρθει– και σιγά-σιγά άρχισαν να έρχονται και ντόπιοι, που αρχικά ήρθαν για να δουν τι είναι αυτό... Εντάξει, κάναμε στην αρχή και κάποια πάρτι για να προσελκύσουμε τον κόσμο. Άρχισε ο κόσμος να το μαθαίνει. Άρχισαν οι πρώτοι να βλέπουν ότι «Να, κάτι γίνεται. Κάτι μπορεί να είναι ωραίο» και τα λοιπά και έτσι σιγά-σιγά άρχισαν και ντόπιοι να προσφέρουν εργαστήρια. Η ιδέα ήταν το ότι όλο αυτό θα γίνεται εθελοντικά. Και η ιδέα από την αρχή ήταν ότι, όταν πετύχει και μπορέσει και φτιαχτεί μία ομάδα ανθρώπων, που θα μπορούν να το στηρίξουν, το ότι ουσιαστικά θα παραδοθεί στην τοπική κοινωνία. Δηλαδή, η ιδέα από την αρχή –και αυτό μας ακολουθεί ακόμα και ως Κ.Α.ΝΕ., ως οργανισμός, και τώρα που έχει μεγαλώσει ως οργανισμός– μας ακολουθεί η νοοτροπία του ότι όταν φτιάχνεις κάτι, όταν κάνεις μία παρέμβαση σε μία τοπική κοινωνία, τον πρώτο λόγο πρέπει να τον έχει η τοπική κοινωνία και όχι αυτός που κάνει την παρέμβαση. Δηλαδή, η ιδέα είναι το ότι: «όταν φτιάχνεις κάτι, θα πρέπει να εκπαιδεύσεις και τον κόσμο για να το συνεχίσει ο ίδιος ο κόσμος». Και όχι να είναι πάντα κάτω από τη δικιά σου την ομπρέλα και όταν βαρεθείς ή σταματήσεις ή αλλάξεις κάτι, φύγεις, αυτό το πράγμα να σταματήσει. Αυτό ξεκίνησε πολύ… Αυτή η ιδέα, αυτή νοοτροπία –τέλος πάντων– που διακατέχει ακόμα και τώρα την Κ.Α.ΝΕ., βγήκε και από την εμπειρία που είχα με πολλούς συναδέλφους, που συζήταγα για project που κάνανε πολλές –μεγάλες κιόλας– οργανώσεις, είτε στην Αφρική, που έφτιαχναν σχολεία, ας πούμε... Όσο υπήρχε η χρηματοδότηση και το σχολείο λειτουργούσε με τους καθηγητές και τους εκπαιδευτές –που συνήθως ερχόντουσαν από δυτικές χώρες–, όλα ήταν καλά. Όταν αυτή η οργάνωση έφευγε από κει για κάποιους λόγους –είτε πολιτικούς, είτε οικονομικούς, είτε κοινωνικούς–, έπρεπε να φύγει, να αποχωρήσει από τη χώρα αυτή, μετά δεν έμενε τίποτα. Εντάξει, δεν μπορούμε να συγκρίνουμε, βέβαια, το ένα με το άλλο. Η Καλαμάτα είναι μία δυτική πόλη. Ωστόσο, αυτό μου άλλαξε λίγο και τον τρόπο που σκέφτομαι τα πράγματα και σκέφτηκα το ότι «οτιδήποτε κάνω εδώ, θα προσπαθήσω να γίνει με αυτόν τον τρόπο». Δηλαδή, να φτιαχτεί και σιγά-σιγά να παραδοθεί σε αυτούς που θα το χρησιμοποιούν. Και αυτό ήταν από την πρώτη μέρα η ιδέα του Κέντρου Νέων. Άργησε, βέβαια, να γίνει –δεν έγινε από τη μία μέρα στην άλλη–, γιατί άργησε να φτιαχτεί και η ομάδα. Τον πρώτο χρόνο, λοιπόν, που λειτούργησε το Κέντρο Νέων, είχαμε γύρω στα είκοσι άτομα; Το οποίο –εντάξει– δεν ήταν και από τα πιο θετικά δείγματα. Γιατί ξέρεις, στην αρχή, όταν ξεκινάς, έχεις και αυτό το «Θα γίνει κάτι φοβερό, μεγάλο!» και αυτά... Οπότε, μετά προσγειώνεσαι και λίγο στην πραγματικότητα. Η δεύτερη χρονιά πήγε πολύ καλύτερα. Ήταν γύρω στα πενήντα με εξήντα άτομα και άρχισανε και κάνανε και ο κόσμος έκανε περισσότερα εργαστήρια, γιατί τους άρεσε αυτό το χαλαρό, ο χαλαρός τρόπος διοίκησης. Δηλαδή, ήταν κάτι το οποίο όποιος ήθελε να κάνει κάτι, το συζητάγαμε ως ομάδα –μικρή ομάδα, δεν ήμασταν πολλά άτομα– και γινόταν. Δεν λέγαμε «όχι» σε πολλά πράγματα. Και έτσι, λοιπόν, αυτό δημιούργησε μία ωραία ιδέα του κόσμου για τον χώρο, το ότι ήταν κάτι τελείως ανοιχτό, κάτι το οποίο ο καθένας θα μπορούσε να κάνει κάτι, να πάρει μια πρωτοβουλία, και για αυτό την τρίτη χρονιά έκανε ένα μεγάλο μπαμ και άρχισε να μεγαλώνει πολύ. Τόσο πολύ, που έπρεπε να αλλάξουμε χώρο. Και έτσι βρέθηκε ο χώρος που βρίσκεται τώρα το Κέντρο Νέων, που πλέον, μάλλον, πρέπει να τον αλλάξουμε. Και βρέθηκε, λοιπόν, αυτός ο χώρος, γιατί ήδη είχε αρχίσει ο παλιός ο χώρος, που ήταν πάρα πολύ μικρός, και δεν έφτανε για όλα τα εργαστήρια, για όλες τις δραστηριότητες και ό,τι κάναμε. Και έτσι στον τρίτο χρόνο έπρεπε να ξανακάνουμε ό,τι κάναμε τον πρώτο χρόνο, δηλαδή να μπούμε σε ένα καινούριο, πάρα πολύ παλιό κτήριο, το οποίο –εντάξει– ήθελε πάρα πολλή δουλειά και την κάναμε όλη μόνοι μας, αλλά το καλό τη δεύτερη φορά ήταν ότι υπήρχε κόσμος. Υπήρχε μία κρίσιμη μάζα ανθρώπων που βοήθησε να γίνει αυτό πάρα πολύ γρήγορα.  Και έτσι από το τέλος του τρίτου χρόνου το Κέντρο Νέων άρχισε να λειτουργεί στην πλατεία Όθωνος, στο κτήριο που είναι τώρα, που είναι ένα διώροφο, έχει τέσσερις αίθουσες –μικρότερες, μεγαλύτερες–, ώστε μπορούν να γίνουν περισσότερα μαθήματα παράλληλα... Έχει και μία αίθουσα για χορό, για μεγαλύτερες δραστηριότητες και τα λοιπά. Έτσι, λοιπόν, αφού μεγάλωσε και ο χώρος, το μπαμ που έγινε τον τρίτο χρόνο τριπλασιάστηκε τον τέταρτο χρόνο. Οπότε, ο κόσμος ήταν τόσο πολύς, που πλέον έπρεπε να βρούμε τρόπους για το πώς θα μπορούσαν όλοι να παρακολουθήσουν δραστηριότητες, κάτι το οποίο ήταν αδύνατο τελικά. Οπότε έπρεπε να βάλουμε και λίστες προτεραιότητας στα εργαστήρια. Και έφτασε από τον τέταρτο χρόνο ήδη να προσφέρει γύρω στα είκοσι με είκοσι πέντε εργαστήρια σε εβδομαδιαία βάση –μακράς διάρκειας– και μερικά εργαστήρια να έχουμε δύο-τρεις ώρες την εβδομάδα και να έρχεται πάνω από διακόσια άτομα για ένα εργαστήριο που μπορούσε να χωρέσει δεκαπέντε-είκοσι άτομα. Οπότε, εκεί έπρεπε να βρούμε τρόπους και να πούμε και «όχι» και σε κόσμο. Το οποίο δεν ήταν ωραίο στην αρχή, αλλά –εντάξει– ήταν το αναγκαίο κακό. Και παράλληλα με τον κόσμο που ερχόταν, αυξήθηκαν και οι δραστηριότητες. Είχαμε φτάσει σε ένα σημείο –που αρχίσαμε και τρέχαμε πολύ και εξωτερικές δραστηριότητες– να γίνονται και γύρω στις τριάντα με σαράντα παράλληλες δραστηριότητες εξωτερικά, σε εξωτερικό χώρο –είτε στο Πνευματικό Κέντρο είτε σε δημόσιο χώρο– από διάφορο κόσμο και τελείως διαφορετικά θέματα μεταξύ τους. Οπότε, αυτό το πράγμα απέκτησε μία ζωντάνια και ήδη έδειχνε το ότι εκτός του ότι ήταν κάτι πετυχημένο και ότι ο κόσμος φαινόταν ότι είχε ανάγκη από μία δομή που θα μπορούσε ελεύθερα να συμμετέχει και να προσφέρει, και σε μία βάση που δεν ήταν ούτε υποχρεωτική, αλλά ήταν και οργανωμένη στην ίδια στιγμή. Και παρότι φτάσαμε σε ένα σημείο, να υπάρχει μία συνέλευση είκοσι ατόμων, μπορούσε να λει[00:20:00]τουργήσει. Αυτό που λένε πολλοί, δηλαδή, το ότι «όταν μαζεύονται πολλοί, δεν λειτουργεί κάτι», δεν ισχύει!  Εξαρτάται πάντα από το κομμάτι και της ηγεσίας, το πώς καθοδηγείς κάτι, αλλά και τελικά το πώς εμπιστεύεσαι τον κόσμο ότι μπορεί να το πάρει πάνω του και να το κάνει. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό, όχι μόνο σε κοινωνικά project ή σε συλλόγους, είτε ακόμα και σε δημόσιους φορείς, άλλα ακόμα και σε επιχειρήσεις. Δηλαδή, η εμπιστοσύνη προς τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζεσαι είναι αυτό που τελικά φέρνει και την ανάπτυξη σε κάτι. Οτιδήποτε και να ‘ναι αυτό. Έτσι, λοιπόν, το Κέντρο Νέων έκανε ένα μεγάλο μπαμ και τότε λειτουργούσαν και οι συνελεύσεις, η ομάδα δηλαδή των ανθρώπων η οποία την έτρεχε, στην οποία ήμουν μέσα, και τότε παρατήρησα κάτι, το οποίο μου έδωσε και το σημάδι το ότι ήταν καιρός να φύγω. Και αυτό ήταν το ότι, όταν συζητάγαμε για να πάρουμε μία απόφαση, ενώ όλοι εξέφραζαν απόψεις, έβλεπα τα κεφάλια να γυρνάνε προς το μέρος μου προς το τέλος, όταν ήταν να πάρουμε την τελική απόφαση, κάτι το οποίο δεν μου άρεσε, γιατί ήταν εναντίον αυτού που πίστευα, το ότι έπρεπε σιγά-σιγά να... Οπότε, λέω «Οκέι, είναι καιρός να φύγεις, γιατί η ομάδα είναι έτσι κι αλλιώς έτοιμη.  Απλά όσο είσαι εκεί, επειδή –καλώς ή κακώς– στα μάτια τού κόσμου φαίνεται ότι εσύ το ξεκίνησες, οπότε ίσως να έχεις και έναν λόγο παραπάνω, πρέπει να παραδώσεις τελείως αυτόν τον λόγο –είτε μικρότερος είτε μεγαλύτερος– και να φύγεις, ώστε να συνεχίσει μόνο του». Δεν ήταν μία εύκολη διαδικασία. Ήταν κάτι, το οποίο… Εντάξει, όταν ξεκινάς κάτι, το νιώθεις και δικό σου. Οπότε, σε κάτι τέτοιο σού είναι και πιο δύσκολο να φύγεις, αλλά είναι κάτι που πρέπει να γίνει. Αυτό ήταν μία διαδικασία περίπου δύο χρόνων, που λειτουργούσε η συνέλευση με μένα μέσα, αλλά που ήθελα να φύγω, αλλά δεν μπορούσα να φύγω ουσιαστικά. Και αυτό έγινε τον έκτο χρόνο του Κέντρου Νέων, όπου έφυγα και δεν έγινε τίποτα κακό. Που τελικά μερικές φορές φοβάσαι πράγματα, τα οποία δεν πρέπει να τα φοβάσαι, γιατί –όπως είπα– η εμπιστοσύνη στον κόσμο είναι το σημαντικότερο πράγμα. Και αυτό είναι κάτι το οποίο και ο κόσμος το εκτιμά, το να τον εμπιστεύεσαι όταν δουλεύεις μαζί του, και έτσι κι αλλιώς, όταν μιλάμε για συνεργασία μιλάμε για «συν εργασία». Δεν είναι κάτι το οποίο είναι δικό σου. Και από τη στιγμή που έγινε ομαδικό, ήταν ολονών. Αυτό. Έτσι, λοιπόν, τον έκτο χρόνο έφυγα από το Κέντρο Νέων και... Όχι από την Κ.Α.ΝΕ. Η Κ.Α.ΝΕ. έτσι κι αλλιώς συνεχίζει. Η Κ.Α.ΝΕ. σιγά-σιγά, όλα αυτά τα χρόνια, πήγε περισσότερο στο επαγγελματικό Youth Work. Στην αρχή, ξεκίνησε για να φτιαχτεί το Κέντρο Νέων ουσιαστικά και το Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας, αλλά σιγά-σιγά είδαμε ότι μπορούμε να κάνουμε και πράγματα –και χρειάζεται να γίνουν πράγματα– για τους νέους της πόλης και σε πιο επαγγελματικό επίπεδο, είτε μέσω των προγραμμάτων Erasmus, Youth in Action και τα λοιπά, είτε και μέσα από τοπικές δραστηριότητες, που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους νέους να αναπτυχθούν επαγγελματικά, κοινωνικά και προσωπικά. Οπότε, το ότι έφυγα και από το Κέντρο Νέων ήταν καλό και για την Κ.Α.ΝΕ., γιατί κατάφερε να αναπτυχθεί και να γίνει πιο επαγγελματική. Εδώ να πω ότι ακόμα και σήμερα η συμβολή μου στην Κ.Α.ΝΕ., παρότι είμαι ο ιδρυτής και δουλεύει πιο επαγγελματικά και μερικές φορές απαιτεί και αρκετό χρόνο, είναι εθελοντική. Και αυτό, γιατί όλα αυτά που ήθελα να δημιουργήσω, δεν ήθελα να έχουν σχέση με οικονομικές απολαβές, για να μη χάσω το κίνητρο, το πραγματικό, που τα ξεκίνησα.  Εντάξει, έχω μία καλή δουλειά ως εκπαιδευτής σε σεμινάρια και ως freelancer είναι και πιο εύκολο να κανονίσεις, να καθορίσεις τον χρόνο σου. Οπότε, έχοντας λύσει το οικονομικό μου πρόβλημα, ήταν και πολύ εύκολο να κάνω πραγματικά αυτά που θέλω. Που –εν τω μεταξύ– και το οικονομικό πρόβλημα το έλυσα, κάνοντας κάτι, το οποίο το λατρεύω ακόμα και σήμερα. Οπότε, όλα καλά. Έτσι, λοιπόν, η Κ.Α.ΝΕ. παράλληλα, αφού έφυγε από τη διοίκηση ουσιαστικά του Κέντρου Νέων, απελευθερώθηκε, να μπορέσει να κάνει καινούρια πράγματα και ανέπτυξε πάρα πολλές δραστηριότητες, κυρίως σε διεθνή σεμινάρια, συνεδρία, ανταλλαγές νέων και μετά κάποιες τοπικές δράσεις, οι οποίες είχαν προσανατολισμό περισσότερο στην επαγγελματική –ας πούμε– ανάπτυξη των νέων. Έτσι κι αλλιώς, την κοινωνική και την προσωπική την προσφέρει και το Κέντρο Νέων. Οπότε, είπαμε να πάμε και λίγο πιο στο επαγγελματικό κομμάτι, στην επαγγελματική καθοδήγηση, αλλά και πάλι και αυτό έγινε μέσω δραστηριοτήτων και δεν έγινε σε μορφή μαθήματος ή σε μορφή συνεδρίου-σεμιναρίου. Έγινε σε μορφή μη τυπικών δραστηριοτήτων, μη τυπικής μάθησης, βιωματικής μάθησης. Οπότε, έφτασε η Κ.Α.ΝΕ. να απασχολεί πέντε άτομα προσωπικό, κάτι το οποίο είναι ωραίο, γιατί ένας φορέας που ξεκίνησε τελείως εθελοντικά, το να δημιουργήσει και θέσεις εργασίας είναι κάτι θετικό και για την τοπική κοινωνία. Και μάλιστα θέσεις εργασίας σε μία δουλειά που αρέσει στον κόσμο να την κάνει. Δηλαδή, το να δουλεύεις με νέους μπορεί να είναι δύσκολο μερικές φορές, αλλά είναι πάντα ευχάριστο. Και κατάφερε, επίσης, να δημιουργήσει και ένα δίκτυο τοπικών φορέων, όπου εθελοντές από διαφορετικές χώρες της Ευρώπης και εκτός από την Ευρώπη ακόμα, προσέφεραν τις υπηρεσίες τους, μαθαίνοντας οι ίδιοι και αναπτύσσοντας και οι ίδιοι τις δεξιότητές τους, αλλά προσφέροντας και στην τοπική κοινωνία –εκτός από βοήθεια σε κοινωνικούς φορείς– και έναν άλλον αέρα, πιο διεθνή, στην Καλαμάτα, που έλειπε μέχρι τότε.  Και έτσι έχει φτάσει η Κ.Α.ΝΕ. αυτή τη στιγμή να είναι στην ευχάριστη θέση να δημιουργήσει και ένα Εκπαιδευτικό Κέντρο, που βέβαια αυτό έγινε πέρυσι και λόγω της πανδημίας ουσιαστικά δεν έχει ξεκινήσει τις δραστηριότητές του, αλλά ελπίζουμε να ξεκινήσει τον Σεπτέμβρη και να προσφέρει επαγγελματική καθοδήγηση, επιχειρηματική και οικονομική παιδεία στους νέους –που είναι κάτι που λείπει πάρα πολύ από τη νεολαία– και να πάμε σε ένα άλλο επίπεδο, το οποίο σε βάθος χρόνου θα έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει την κοινωνία της Καλαμάτας και σε ένα επίπεδο επαγγελματικό, επιχειρηματικό οικονομικό, πάντα ξεκινώντας από τους νέους και πάντα προσφέροντας στους νέους κάτι που τους λείπει, που δεν τους το δίνει είτε το σχολείο είτε το πανεπιστήμιο και δεν υπάρχει και κάποιος άλλος φορέας να το κάνει αυτό. Τουλάχιστον όχι με τον τρόπο της βιωματικής μάθησης, που θα το κάνουμε εμείς. Που πραγματικά πιστεύω ότι η βιωματική μάθηση είναι κάτι το οποίο είναι πιο ωραίο, πιο ευχάριστο, πιο αποτελεσματικό. Κυρίως για έναν νέο, ο οποίος έχει βαρεθεί να ακούει διαλέξεις πολλές ώρες, είτε από το σχολείο είτε από το πανεπιστήμιο. Οπότε, η βιωματική μάθηση είναι κάτι το οποίο μπορείς να τραβήξεις το ενδιαφέρον πολύ πιο εύκολα και την προσοχή να την κρατήσεις για περισσότερο χρόνο. Αυτό.

Τώρα, το τρίτο πράγμα που ξεκίνησε σχεδόν παράλληλα με το Κέντρο Νέων, λίγους μήνες μετά, ήταν το Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας. Το Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2009 με το όνομα Youth Fest –το οποίο έγινε μόνο ένα Youth Fest και μετά μετονομάστηκε σε Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας– και η ιδέα ήταν να δημιουργηθεί άλλη μία δομή, πιο ανοιχτή αυτή τη φορά, δηλαδή πιο καλλιτεχνική, πιο πολιτιστική και πιο ανοιχτή σε συμμετοχή. Γιατί το Κέντρο Νέων –εντάξει– είναι εργαστήρια, εγγραφές, μαθήματα, δραστηριότητες... Είναι λίγο πιο στημένο. Το Φεστιβάλ Δρόμου είχε ως ιδέα να δημιουργήσει ένα ανοιχτό πεδίο έκφρασης για τους νέους, όχι μόνο για τους καλλιτέχνες, για όλους τους νέους. Δηλαδή, η ιδέα ήταν και είναι και οι νέοι να εμπνευστούν μέσα από τη δουλειά των καλλιτεχνών ή των φορέων που συμμετέχουν στο Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας και να κάνουν και αυτοί πράγματα στον δημόσιο χώρο, είτε καλλιτεχνικά, είτε πολιτιστικά, είτε ακόμα και κοινωνικά.  Έτσι, λοιπόν, το Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας ξεκίνησε με σκοπό να δημιουργήσει ένα ανοιχτό πεδίο έκφρασης για τους νέους της πόλης, αλλά και ένας δεύτερος σκοπός ήταν να χρησιμοποιήσει τους κοινόχρηστους χώρους της πόλης. Τότε, τα παιδιά που χρησιμοποιούσαν τον κοινόχρηστο χώρο, είτε κάνανε skate, είτε γκράφιτι, είτε απλά κάθονταν και άκουγαν μουσική, αντιμετώπιζαν πάντα σκεπτικισμό και οι γειτονιές –ας πούμε– τους έβλεπαν αρνητικά. Που μπορεί και να ισχύει και σήμερα, ίσως σε μικρότερο βαθμό. Αλλά γενικά ο κόσμος δεν χρησιμοποιούσε τον δημόσιο χώρο. Δηλαδή, οι πλατείες ήταν άδειες. Ο κόσμος ήταν στις καφετέριες. Οπότε, ένας παράλληλος στόχος του Φεστιβάλ ήταν ουσιαστικά να προτείνει τον δημόσιο χώρο ως και μέσο έκφρασης, αλλά και έναν χώρο που θα μπορούσες να διασκεδάσεις, χωρίς να χρειάζεται να πας είτε στην καφετέρια είτε στο μπαρ. Και κάτι που θα έφ[00:30:00]ερνε και πιο κοντά τον κόσμο. Και έτσι, το πρώτο φεστιβάλ... Εντάξει, το πρώτο φεστιβάλ έγινε στο Πάρκο του Λιμενικού ως Youth Fest. Το δεύτερο, όταν μετονομάστηκε σε… Που ουσιαστικά το Youth Fest γέννησε το Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας, γιατί εκεί βρέθηκαν άτομα τα οποία ήθελαν να κάνουν πράγματα, είτε με το γκράφιτι, το skate, τη μουσική και όλα αυτά.  Και ενώ πάλι ξεκίνησα μόνος μου το Youth Fest, το Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας δεν ξεκίνησε μόνο του, γιατί υπήρξε αυτή η προετοιμασία. Οπότε, σε αυτό δεν περίμενα τόσο πολύ όσο στο Κέντρο Νέων να φτιαχτεί η ομάδα. Φτιάχτηκε σχεδόν λίγους μήνες μετά και έτσι το πρώτο Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας έγινε Σεπτέμβρη στην Πλατεία Φραγκόλιμνας, όπου έγινε σε συνεργασία με τους Ποδηλάτες Καλαμάτας, που ήταν τότε μία ενεργή ομάδα, που απαιτούσε χώρο για τους ποδηλάτες στην πόλη και μάλιστα πέτυχε πολλά. Και πιστεύω το ότι η κατάσταση που ζούμε σήμερα, που είναι πολύ πιο φιλική για τους ποδηλάτες, οφείλεται και σε αυτούς. Βέβαια, δεν υπάρχει αυτή η ομάδα πλέον. Και το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας, που και τότε και τώρα είχε μία πολύ ενεργή ομάδα καθηγητών, που ήθελαν να προσφέρουν επιπλέον δραστηριότητες στους μαθητές τους. Και έτσι ξεκίνησε το Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας. Μικρό ήταν.  Ουσιαστικά, το πρώτο δεν θα το έλεγες «φεστιβάλ». Ήταν σαν μία γιορτή στην Πλατεία Φραγκόλιμνας, όπου δημιούργησε ουσιαστικά αυτή, πάλι, την κρίσιμη μάζα ανθρώπων που ήθελαν να δουλέψουν για αυτό και να το βοηθήσουν να μεγαλώσει. Βέβαια, είχαμε και μία φαεινή ιδέα την πρώτη χρονιά, να γίνεται τρεις φορές τον χρόνο. Και όντως, την πρώτη χρονιά, κάναμε το πρώτο φεστιβάλ… Τον Σεπτέμβριο του 2009 έγινε το πρώτο, τον Φλεβάρη έγινε το δεύτερο και τον Ιούνιο έγινε το τρίτο. Στο τρίτο, επειδή άρχισε να μεγαλώνει, λέμε «Δεν γίνεται να γίνεται αυτό το πράγμα κάθε τέσσερις μήνες! Θα πρέπει να γίνει μία φορά τον χρόνο, για να το αφήσουμε κιόλας να μεγαλώσει». Και μάλιστα, το τρίτο έγινε στο πάρκο, μετά επέστρεψε στην Πλατεία Φραγκόλιμνας, έγινε στην Πλατεία Όθωνος, το δεύτερο είχε γίνει στην αγορά. Μέσα στην αγορά, επειδή ήταν και Φλεβάρης και λόγω καιρού έγινε σε στεγασμένο χώρο. Το πέμπτο έγινε στην Πλατεία Όθωνος και από το έκτο και μετά, επειδή άρχισε να μεγαλώνει πάρα πολύ –και λόγω των συναυλιών, αλλά και λόγω του κόσμου και των φορέων που έμπαιναν ως συνδιοργανωτές στο Φεστιβάλ–, εγκαταστάθηκε στο πάρκο. Στο πάρκο του ΟΣΕ, όπου έγινε μέχρι το δέκατο ουσιαστικά Φεστιβάλ Δρόμου. Και μεγάλωνε κάθε χρονιά, μέχρι που έφτασε να φιλοξενεί πάνω από 10.000 άτομα στις τέσσερις μέρες διοργάνωσης. Και μάλιστα να αρχίσει να φιλοξενεί και γνωστά ονόματα συγκροτημάτων –νεανικών συγκροτημάτων πάντα– και να έχει φτάσει να έχει τουλάχιστον είκοσι πέντε παράλληλες δραστηριότητες καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ, που κυρίως γινόντουσαν από συλλόγους, φορείς και άτυπες ομάδες νέων της πόλης, οι οποίοι μπαίναν και ως συνδιοργανωτές. Και η ιδέα σε αυτό πάλι ήταν το ότι ο κάθε ένας που προσφέρει κάτι μέσα στον χώρο του Φεστιβάλ, είναι ουσιαστικά συνδιοργανωτής, δεν είναι απλά ένας συμμετέχοντας. Και αυτό το κάναμε για να σεβαστούμε όλους τους φορείς που αφιέρωναν χρόνο για να παρουσιάσουν κάτι μέσα στο φεστιβάλ. Οπότε, έφτασε το φεστιβάλ να συνδιοργανώνεται... Ναι μεν η Κ.Α.ΝΕ. έκανε τη βασική δουλειά, το γενικό στήσιμο και τις συναυλίες και τα λοιπά, αλλά έφτασε να συνδιοργανώνεται με περίπου είκοσι και τριάντα φορείς κάθε φορά. Και έτσι, ουσιαστικά, η κοινωνία των πολιτών της Καλαμάτας ήταν αυτή που τράβηξε και μεγάλωσε το Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας. Δεν ήμασταν εμείς. Μπορεί εμείς να κάναμε τη δύσκολη δουλειά του στησίματος –που έχει αρκετό κόπο–, να παίρναμε και το ρίσκο διοργάνωσης κάτι τόσο μεγάλου –και το οικονομικό και το τεχνικό, αλλά και το ρίσκου της αστικής ευθύνης–, αλλά επιμέναμε ότι ο κάθε φορέας που θα μπαίνει, θα είναι συνδιοργανωτής, γιατί προσφέρει κάτι σε όλο αυτό το εγχείρημα, το οποίο μεγαλώνει χάρη σ’ αυτόν. Και αυτό το θεωρώ πολύ σημαντικό. Γενικά το θεωρώ σε κοινωνικά project ότι πρέπει να είναι ανοιχτά και εξωστρεφή, διαφορετικά κάποια στιγμή χάνουν την ουσία τους, χάνουν τον λόγο για τον οποίο ξεκινάνε. Και αυτό προσπαθούμε ακόμα. Βέβαια, είχαμε μία άτυχη στιγμή στο δέκατο Φεστιβάλ Δρόμου, δεν έχει νόημα να την αναφέρουμε. Ήταν μία δύσκολη στιγμή για το Φεστιβάλ. Έπρεπε να ακυρωθεί, αφού είχε ξεκινήσει, και αυτό μας οδήγησε στο να αλλάξει κάπως... Το βαριά μουσικό κομμάτι αποφασίσαμε να βγει λίγο έξω από την πόλη της Καλαμάτας και να πάει στο χωριό Άρι. Η επιλογή έγινε όχι μόνο βάσει χώρου, αλλά και βάσει περιοχής. Το χωριό Άρις και η γύρω περιοχή είναι αρκετά υποβαθμισμένη για διάφορους λόγους, οπότε θεωρήσαμε ότι από το να πάμε κάπου που έτσι κι αλλιώς είναι ένα μέρος που γίνονται πολλά πράγματα και ο κόσμος έχει μία σχετική ασφάλεια, ανάπτυξη και τα λοιπά, θα πάμε σε ένα μέρος το οποίο υποφέρει από διάφορες παθογένειες και θα προσπαθήσουμε, έστω και μία φορά τον χρόνο που κάνουμε εμείς τη δραστηριότητά μας, να προσφέρουμε σε αυτόν τον τόπο ευκαιρία να αναπτυχθεί. Και αυτός είναι ένας βασικός λόγος που πήγε στον Άρι. Είναι, βέβαια, και ένας πανέμορφος χώρος δίπλα από το ποτάμι, όπου, επιτέλους, μπορούσαμε να κάνουμε κατασκήνωση, να γίνει camping. Που εγώ προσωπικά θεωρώ ότι φεστιβάλ χωρίς camping δεν είναι φεστιβάλ. Οπότε, ας πούμε το ότι και ένα μικρό όνειρο έγινε πραγματικότητα... Και αυτό έγινε πέρυσι. Φέτος δυστυχώς δεν θα το κάνουμε το φεστιβάλ λόγω του κορονοϊού... Αλλά η ιδέα από του χρόνου –που θα γινόταν φέτος– είναι πλέον να γίνει τρίμηνο το Φεστιβάλ, να ξεκινάει από τον Μάιο με τοιχογραφίες σε διάφορα δημόσια κτήρια της πόλης και μετά να γίνονται διάφορες δραστηριότητες σε δημόσιους χώρους της πόλης...  Οπότε, ξαναφέρουμε τον σκοπό που είχε χαθεί, λόγω του ότι είχε μεγαλώσει τόσο πολύ και έπρεπε να γίνεται στο πάρκο, γιατί ήταν ο μόνος χώρος που το χωρούσε. Ξαναφέρνουμε τον σκοπό αυτό, κάνουμε παρεμβάσεις –θα κάνουμε μάλλον παρεμβάσεις– στους δημόσιους χώρους, στην πόλη της Καλαμάτας –και παρεμβάσεις τέχνης και μουσικές– και μετά το βαρύ μουσικό κομμάτι θα γίνεται στο χωριό Άρι και θα είναι η λήξη –ας πούμε– του φεστιβάλ. Σίγουρα θα θέλουμε περισσότερη βοήθεια από τον κόσμο και οι εθελοντές θα είναι ένα σημαντικό κομμάτι, όπως πάντα ήταν και είναι ακόμα. Αυτό που δεν είπα είναι το φεστιβάλ ακόμα και σήμερα, παρότι το μουσικό κομμάτι πλέον αναγκαστικά έχει είσοδο, για να μπορεί να είναι βιώσιμο, ότι όλη η διοργάνωση γίνεται εθελοντικά. Και ακόμα περισσότερο οι ελεύθερες δραστηριότητες, που θα γίνονται από τον Μάιο μέχρι τον Ιούλιο, θα γίνονται πάλι με τον τρόπο που γινόταν τα πρώτα φεστιβάλ, ας πούμε. Δηλαδή, μαζευόμαστε μια παρέα, θέλουμε να κάνουμε αυτή τη δραστηριότητα, θα την κάνουμε μόνοι μας, με τον τρόπο που μπορούμε.  Αυτό και το φεστιβάλ. Και έτσι, ναι, φτάνουμε σε ένα σημείο να έχουν φτιαχτεί στην Καλαμάτα δυο-τρεις δομές για τους νέους, που είναι αρκετά πρωτότυπες. Δηλαδή, το Κέντρο Νέων Καλαμάτας με τον τρόπο που λειτουργεί, δηλαδή που οι ίδιοι του οι εθελοντές το διαχειρίζονται πλέον, χωρίς να παρεμβαίνει κάποιος άλλος στη διαχείριση. Ακόμα και αν η Κ.Α.ΝΕ. έχει κρατήσει τη νομική ευθύνη, λόγω του ότι νοικιάζει τον χώρο, έχει τη νομική οντότητα, δεν έχει δικαίωμα να παρεμβαίνει στις αποφάσεις. Οπότε, για μένα, αυτό είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να λειτουργήσει ως παράδειγμα για συλλόγους και φορείς, ακόμα και για το ίδιο το κράτος, όταν θα θέλει να δημιουργήσει κάποιες δομές νεολαίας, θα πρέπει να αποφασίσει ότι πρέπει να εμπιστευτεί τους ίδιους τους νέους, για να τρέχουν πράγματα για τους ίδιους τους νέους. Και έτσι θα αλλάξουν πάρα πολλά γενικά στην κοινωνία της Ελλάδας και θα φύγουν πολλές παθογένειες. Δηλαδή, η εμπιστοσύνη στους ανθρώπους είναι το σημαντικότερο πράγμα. Και λειτουργεί. Και έχουμε το παράδειγμα. Και αφού λειτουργεί –λειτούργησε σε μας–, πιστεύω ότι μπορεί να λειτουργήσει παντού. Αυτό.

Ωραία. Να πούμε λιγάκι-

Τα παραείπα, ε;

Πιο συνοπτικά τι είναι το Κέντρο Νέων, γιατί στην Ελλάδα δεν είναι γνωστό σαν όρος. 

Ναι. Τα Κέντρα Νεότητας, ουσιαστικά, στην Ελλάδα τα ξέρει ο κόσμος περισσότερο από την Εκκλησία. Στο εξωτερικό υπάρχουν και θρησκευτικά κέντρα νεότητας, υπάρχουν και γενικά, πολιτικά, για τον γενικό πληθυσμό. Το Κέντρο Νέων Καλαμάτας είναι ένας ανοιχτός χώρος, που σκοπό έχει να προσφέρει δραστηριότητες και μαθησιακές δυνατότητες στους νέους και αυτό που κάνει είναι... Έχει φτιαχτεί μία ομάδα εθελοντών –οι οποίοι το διοικούν κιόλας πλέον, όπως είπαμε– και προσφέρει μαθήματα, εργαστήρια και διάφορα καλλιτεχνικά εργαστήρια, τα οποί[00:40:00]α ο κόσμος τα παρακολουθεί δωρεάν, τα κάνουν εθελοντές, τα προγραμματίζουν εθελοντές, και η μόνη συμβολή των μελών είναι... Πληρώνουν, ουσιαστικά, 10 ευρώ το εξάμηνο για να συμμετέχουν στη διατήρηση του χώρου. Δεν πληρώνουν, δηλαδή, για τα μαθήματα –τα μαθήματα είναι δωρεάν–, πληρώνουν ουσιαστικά για τη χρήση του χώρου, ας πούμε. Και είναι μία πολύ μικρή συμβολή, οπότε όλοι γίνονται μέρος της διαδικασίας του Κέντρου Νέων. Οι εθελοντές, φυσικά, έχουν ένα μεγαλύτερο κομμάτι, γιατί κάνουν τα μαθήματα, διοικούν τον χώρο, φροντίζουν τα οικονομικά, ώστε να μπορεί να είναι βιώσιμο, αλλά και ο κόσμος, τα μέλη –τα απλά μέλη σε εισαγωγικά, γιατί κανένας δεν είναι απλό μέλος, από τη στιγμή που συμμετέχει και ζωντανεύει έναν χώρο– είναι αυτοί που προσφέρουν χρηματικά, από τη στιγμή που δεν έχουν χρόνο να προσφέρουν εθελοντικά. Οπότε όλο αυτό λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο. Και έχει καταφέρει να είναι ανεξάρτητο, να μη χρειάζεται ούτε χρηματοδότηση από πουθενά, και έχει αυτή τη στιγμή φτάσει να έχει πεντέμισι χιλιάδες μέλη, εκ των οποίων τα οχτακόσια κάθε χρόνο παρακολουθούν ενεργά μακράς διάρκειας εργαστήρια. Που είναι κάτι πολύ μεγάλο για μία μικρή πόλη σαν την Καλαμάτα. 

Εσένα αυτή η ιδέα πώς σου ήρθε;

Αρχικά –όπως σου είπα– η ιδέα ήταν να φτιαχτεί κάτι το οποίο θα είχε και το μουσικό κομμάτι που είχα από τα εφηβικά χρόνια. Τελικά, το μουσικό κομμάτι που είχα από τα εφηβικά χρόνια εκφράστηκε στο Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας, όχι στο Κέντρο Νέων τόσο πολύ, που θα είχε αυτόν τον διεθνή χαρακτήρα, που και αυτό ερχόταν από τότε, που μου είχε μείνει και μένα από τα μετέπειτα βιώματα. Ήθελα να φτιαχτεί ένας ανοιχτός χώρος για τους νέους –κυρίως για τους εφήβους αρχικά είχα στο μυαλό μου–, ήθελα να φτιάξω αυτό που μου έλειπε εμένα ως έφηβο ουσιαστικά. Δεν ήταν κάτι τρομερό ως... Απλά συνδυάστηκε και με τη μετέπειτα εμπειρία μου ως Youth Worker, ως σύμβουλος νέων, που το ‘χουμε μεταφράσει. Οπότε, ναι. Ξεκίνησε με τα απλά πράγματα, που ήταν τα μαθήματα, τελικά έμεινε με τα απλά πράγματα, γιατί ούτε στούντιο κατάφερα ή καταφέραμε να φτιάξουμε, λόγω του οικονομικού κομματιού, ούτε πολύ μεγάλα πράγματα καταφέραμε να φτιάξουμε. Έγινε μεγάλο από μόνο του. Το κατάφερε ο κόσμος ο ίδιος. Ναι, αυτό ήταν. Ουσιαστικά ήταν η ανάγκη μου να δω στην Καλαμάτα αυτό που μου έλειπε εμένα ως έφηβο. Όχι ως παιδί. Εντάξει, τότε ως παιδί ήταν πιο εύκολο... Τώρα πιστεύω ότι χρειάζονται τέτοια πράγματα και για τα παιδιά. 

Έχω ακούσει ότι, όταν πρωτοδημιουργήθηκε το Κέντρο Νέων, πολλοί το αμφισβήτησαν...

Ου! Την πρώτη βδομάδα που το φτιάξαμε, που άνοιξε μάλλον, πήρα κάποια απειλητικά μηνύματα, γράμματα κάτω από την πόρτα. Πολλοί νομίζανε ότι επειδή χρησιμοποιούσαμε την… Υπάρχει ένα πρόβλημα στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα ο κόσμος σκέφτεται ακόμα είτε κομματικά είτε νομίζουν ότι όλα είναι πολιτικά. Οπότε, όταν λέγαμε εμείς ότι είμαστε ένας ανοιχτός χώρος σε όλους και είχαν ήδη έρθει και κάποιοι ξένοι, οι οποίοι συμβάλανε σε αυτό, κάτι το οποίο ήταν πρωτόγνωρο στην Καλαμάτα, και ότι είναι ένας ανοιχτός κοινωνικός χώρος... Χρησιμοποιούσαμε μία φρασεολογία που πολλοί τη θεωρούσαν αριστερή, να πούμε; Που δεν έχει καμία σχέση, βέβαια.  Εννοώ, η ιδέα ήταν ότι το project αυτό είναι μη πολιτικό, μη θρησκευτικό, είναι ανοιχτό για όλους. Ακριβώς αυτό που λέγαμε ήταν. Απλά κάποιοι το έπαιρναν ότι είναι κάτι, τέλος πάντων... Πολλοί νόμιζαν ότι είναι αναρχικό, ότι είναι... Δηλαδή, οι απειλές που είχαμε ήταν πολιτικές απειλές. Και κυρίως ερχόντουσαν από έναν συγκεκριμένο χώρο. Οι οποίες έγιναν και αργότερα. Δηλαδή, είχαμε πολλές απειλές και τότε που μεγάλωσε πολύ αυτό το πράγμα με τη Χρυσή Αυγή και συμμετείχαμε ως φορέας, μαζί με άλλους πολιτιστικούς και κοινωνικούς φορείς, στο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ Καλαμάτας. Και τότε είχαν κάνει βανδαλισμούς έξω από το Κέντρο Νέων. Αλλά στην αρχή, ναι, υπήρχε πολύς σκεπτικισμός, πρώτον γιατί –και αυτό θα το πω χωρίς να το φοβάμαι– στην Ελλάδα υπάρχει εφηβοφοβία. Δηλαδή, οι Έλληνες φοβούνται τους νέους. Φοβούνται κυρίως τους εφήβους, φοβούνται τους νέους πάρα πολύ. Δεν πιστεύουν στους νέους. Και όποιος θέλει ας πει οτιδήποτε. Το πιστεύω αυτό και το έχω βιώσει πάρα πολύ. Πιστεύουν το ότι οι νέοι δεν μπορούν να κάνουν κάτι μόνοι τους. Και για αυτόν τον λόγο τους κρατάνε μη ανεξάρτητους για πάρα πολύ καιρό –που δεν θα έπρεπε– και πολύ μετά τα δεκαοχτώ. Δεν τους βοηθάνε να περάσουν από την εφηβεία στην ανεξάρτητη διαβίωση. Και οι οικογένειες και οι δομές γενικά, είτε κρατικές είτε κοινωνικές-πολιτικές. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει να σταματήσει. Γιατί κάνει κακό στη νεολαία, δεν την αφήνει να εξελιχθεί και –μάλλον– την καθυστερεί πάρα πολύ από το να αρχίσει να προσφέρει πραγματικά στην κοινωνία. Δηλαδή, άλλο ένας άνθρωπος να είναι ανεξάρτητος στα δεκαοχτώ του και άλλο ένας άνθρωπος να γίνεται ανεξάρτητος στα τριάντα ή στα τριάντα πέντε, που γίνεται στην Ελλάδα. Τη στιγμή που στην υπόλοιπη Ευρώπη, στις πιο ελεύθερες κοινωνίες, οι νέοι από τα είκοσι τέσσερα έχουν πλέον μία ανεξάρτητη διαβίωση, τελείως ανεξάρτητη εννοώ. Βάζω τα είκοσι τέσσερα, γιατί θεωρείται νέος, κάποιος θεωρείται από τα δεκαέξι μέχρι τα είκοσι τέσσερα στην Κεντρική Ευρώπη. Στην Ελλάδα θεωρείται από τα δεκαέξι μέχρι τα τριάντα.  Ναι, υπάρχει αυτή η φοβία για τους νέους και αυτό εκφράστηκε και στο Κέντρο Νέων. Και εκφράστηκε και γιατί το παρεξήγησαν πολιτικά, επειδή χρησιμοποιούσαμε λέξεις όπως «ελεύθερη πρόσβαση», όπως «ανοιχτό για όλους», όπως «κοινωνική δομή», και δύσκολα ο Έλληνας δέχεται μία κοινωνική δομή να έχει δημιουργηθεί από μία ομάδα ανθρώπων και όχι από το ίδιο το κράτος. Τώρα έχει αλλάξει λίγο αυτό. Όχι λίγο, έχει αλλάξει πολύ. Δηλαδή, τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα. Αλλά δώδεκα χρόνια πριν και σε μία μικρή πόλη της επαρχίας όπως η Καλαμάτα οι περισσότεροι θεωρούσαν ότι κάτι κρύβεται από πίσω. Και αυτό εκφραζόταν με αρκετό σκεπτικισμό. Βέβαια, προσωπικά με πείραζε πολύ αυτό. Αλλά, επειδή δεν το εξέφραζα, δεν το έβγαζα προς τα έξω, δηλαδή δεν υπήρξε ανταπόδοση αυτής της κακίας –ας πούμε– του κόσμου, κάναμε απλά τη δουλειά μας. Γιατί πιστεύαμε σε αυτό. Προσωπικά, επειδή το ξεκίνησα, ναι... Ψυχολογικά υπήρχαν κάποιες χρονιές –στην αρχή κυρίως– που με πείραξε πάρα πολύ. Και ήταν ένα μεγάλο βάρος.  Αλλά χαίρομαι πολύ που επέμενα βασικά, και αυτή τη στιγμή υπάρχει αυτό που υπάρχει και λειτουργεί όπως λειτουργεί και σωστά. Με όλα τα σκαμπανεβάσματα που μπορεί να έχει και μία ομάδα ανθρώπων που λειτουργεί έναν κοινωνικό, ανοιχτό χώρο. Το οποίο και αυτό είναι ωραίο. Παρότι μερικές φορές μπορεί κάποια πράγματα να μη γίνονται 100% σωστά, είναι κάτι ζωντανό. Και οτιδήποτε ζωντανό έχει και τα σκαμπανεβάσματά του και εμένα μου αρέσει αυτό. Αλλά, ναι. Ο σκεπτικισμός... Και βέβαια και τον σκεπτικισμό τον βρήκαμε και με το Φεστιβάλ Δρόμου Καλαμάτας, κυρίως λόγω της μουσικής, γιατί ο κόσμος είναι αρνητικά προκατειλημμένος προς τη ροκ μουσική ή τη hip-hop, τη rap μουσική. Τη θεωρούν φασαρία. Και ενώ κάτι που κάναμε στο πάρκο, το θεωρούσαν φασαρία αυτό που κάναμε εμείς, άλλες εκδηλώσεις που είχαν παραδοσιακή μουσική –ας πούμε–, παρότι έπαιζαν στα ίδια ντεσιμπέλ, δεν δέχθηκαν τον ίδιο διωγμό που δεχτήκαμε εμείς, σε σημείο να μας αναγκάσει να το βγάλουμε έξω από την πόλη το βαρύ μουσικό κομμάτι και να φύγουμε από το πάρκο.  Οπότε, ναι, υπάρχει ακόμα αυτό το... Από κάποιους ανθρώπους μπορεί να είναι ακόμα και απέχθεια προς τη νεολαία. Και δεν ξέρω γιατί. Είναι κάτι που θα πρέπει να το κοιτάξουν ίσως και ψυχολογικά. Το λέω... Όποιος παρεξηγήσει, το παρεξήγησε, αλλά κάποια στιγμή πρέπει να σταματήσει αυτή η συμπεριφορά προς τους νέους και να αφεθούν και οι νέοι μέσα στην πόλη να μπορούν να εκφραστούν, ακόμα και όταν κάνουν λίγη φασαρία, πρέπει να υπάρχει ανοχή, για να μπορέσουν οι νέοι να νιώσουν το ότι ανήκουν πραγματικά στο κομμάτι που λέμε κοινωνία και ότι έχουν χώρο σε αυτό. 

Σήμερα πώς βλέπεις εσύ τη νεολαία σε σχέση με παλιότερα; Όταν ήσουν εσύ μικρός, για παράδειγμα. 

Διαφορετική, αλλά πάνω-κάτω οι άνθρωποι έχουν τις ίδιες ανάγκες. Όλοι οι νέοι έχουν την ανάγκη να γνωριστούν, να ερωτευτούν, να μεγαλώσουν, να επικοινωνήσουν, να εκφραστούν –το είπα;–, να εκφραστούν, και απλά αλλάζει ο τρόπος, αλλάζει η μέθοδος, αλλάζει το μέσο. Δηλαδή κι εμείς… Ακούω πολλούς που λένε: «Εμείς παίζαμε στις αλάνες και δεν ήμασταν συνέχεια στο...». Εντάξει, ήταν ένας διαφορ[00:50:00]ετικός τρόπος κοινωνικοποίησης.  Τώρα έχει αλλάξει ο τρόπος κοινωνικοποίησης, οπότε κι εμείς, ως μεγαλύτεροι και ως επαγγελματίες στον χώρο της νεολαίας, πρέπει να προσαρμοστούμε και σε αυτό. Δηλαδή, το online-offline μπορείς να το δουλέψεις. Και εκεί φαίνεται το πώς εξελίσσεσαι και εσύ ως επαγγελματίας ή πώς εξελίσσεσαι ως καθηγητής, εκπαιδευτικός. Πώς μπορείς να καταλάβεις τις ανάγκες των νέων και να μπορείς να τις υπηρετήσεις. Γιατί αυτή είναι η δουλειά σου. Δεν είναι η δουλειά σου να αναγκάσεις τους νέους να κάνουν αυτά που έκανες εσύ πριν από δέκα, δεκαπέντε, είκοσι χρόνια. Η δουλειά σου είναι να προσαρμοστείς στις δικές τους ανάγκες και να τους προσφέρεις αυτό που πραγματικά χρειάζονται και να καλύψεις τις πραγματικές τους ανάγκες και τότε, αν το κάνεις αυτό και μπορέσεις πραγματικά να προσεγγίσεις τους νέους, μπορείς, αν το πρόβλημά σου είναι το ότι είναι πολλές ώρες online, μπορείς να τους βγάλεις και offline, γιατί έχεις κερδίσει την εμπιστοσύνη τους. Όταν τους εξαναγκάζεις σε κάτι, σίγουρα χάνεις το... Πάμε, όμως, στην ερώτηση...  Αυτό που θεωρώ είναι το ότι οι νέοι πλέον είναι πολύ πιο συνειδητοποιημένοι, είναι πολύ πιο ενεργοί και στα κοινωνικά δρώμενα, έχει εκφραστεί τον τελευταίο χρόνο ένα πολύ μεγάλο, παγκόσμιο κίνημα για το περιβάλλον –το οποίο είναι κάτι πολύ θετικό–, που δεν υπήρχε στις δικές μας γενιές. Είχαμε ανησυχίες, αλλά δεν ήμασταν τόσο κοινωνικά ενεργοί. Οι νέοι σήμερα είναι πολύ πιο ενεργοί, κάνουν και περισσότερο εθελοντισμό και ακτιβισμό, και online και offline, και είναι φυσικά πολύ καλύτεροι από εμάς στην προστασία του περιβάλλοντος. Σέβονται πολύ περισσότερο τον περιβάλλοντα χώρο, κάνουν περισσότερο ανακύκλωση, φροντίζουν περισσότερο τον τόπο τους. Και πλέον, ευτυχώς, κάτι που δεν είχαμε εμείς και ίσως να είναι ένα παράπονο της δικιάς μου γενιάς, δεν είχαμε τα μέσα για να μπορέσουμε να κάνουμε πράγματα είτε στο επιχειρηματικό κομμάτι, που τώρα είναι πιο εύκολα. Βέβαια, πάλι χρειάζεται καθοδήγηση και χρειάζεται οι μεγαλύτεροι να ανοίξουν χώρο, να αφήσουν χώρο, να κάνουν λίγο πέρα, ώστε να μπορούν τα παιδιά να αναπτυχθούν.  Ναι, οπότε βλέπεις και πολλές νέες επιχειρήσεις, που ξεκινάνε από νέους ανθρώπους, είκοσι, είκοσι δύο, είκοσι τεσσάρων χρόνων, κάτι το οποίο είναι φοβερό. Είναι πάρα πολύ ωραίο, γιατί, ακόμα και αν ξεκινάνε κάτι που δεν θα κρατήσει σε βάθος χρόνου, αυτά τα παιδιά, όταν θα βγουν στην αγορά εργασίας, θα έχουν δέκα φορές περισσότερες δεξιότητες από ό,τι είχαμε εμείς, όταν βγήκαμε στην αγορά εργασίας. Ή οι πρωτοβουλίες που παίρνουν στα σχολεία, τα project που κάνουν, τα συγκροτήματα που φτιάχνουν, τις ομάδες που φτιάχνουν. Όλα αυτά είναι κάτι το οποίο γινόταν και παλαιότερα, πιθανότητα να γινόταν και στις προηγούμενες γενιές, απλά τώρα γίνεται και με έναν πιο ανεπτυγμένο τρόπο, ας πούμε. Δηλαδή, έχουν τα τεχνικά εργαλεία ίσως και τους βοηθάει πολύ αυτό. Και είναι τέλειο. Αυτό είναι εξέλιξη. Και όχι, εγώ πιστεύω ότι πλέον οι νέες γενιές θα αλλάξουν προς το καλύτερο τον κόσμο, κάτι που δεν το κάναμε εμείς, παρότι θέλαμε. Μπορεί να το καταφέραμε λίγο, αλλά κυρίως όσον αφορά το περιβάλλον θα έχουν πάρα πολύ θετική επιρροή στις εξελίξεις. 

Παρ' όλα αυτά, κάποιοι εργοδότες ισχυρίζονται ότι οι νέοι δεν έχουν τόσες δεξιότητες. 

Ναι. Οι νέοι οι οποίοι δεν ασχολούνται με τίποτα άλλο εκτός από το διάβασμα, δεν έχουν τόσες πολλές δεξιότητες. Και αυτό συνδέεται και με το προηγούμενο που λέγαμε, το ότι πρέπει να αρχίσουμε να δίνουμε χώρο και χρόνο στους νέους. Το να παίρνεις ένα παιδί που θα είναι έξι-εφτά ώρες στο σχολείο και μετά άλλες έξι-εφτά ώρες στο φροντιστήριο, σκοτώνεις κάθε ευκαιρία αυτό το παιδί να μπορέσει να αναπτύξει δεξιότητες. Ωραία, οι γνώσεις είναι απαραίτητες. Όλοι το δεχόμαστε αυτό, δεχόμαστε το σχολείο. Το φροντιστήριο δεν είναι απαραίτητο. Και δεν είναι απαραίτητο σε τέτοιο βαθμό ακραίο που γίνεται, που καταναλώνει και σκοτώνει όλο τον ελεύθερο χρόνο των νέων. Για αυτό είναι πιο απαραίτητο από ποτέ να δημιουργηθούν παντού Κέντρα Νεότητας, Κέντρα Πληροφόρησης Νέων, δομές για τη νεολαία. Οπότε τα παιδιά, αντί να πηγαίνουν σε φροντιστήρια και να χάνουν τον χρόνο τους... Και αυτό το λέω χωρίς περιστροφές. Για μένα τα φροντιστήρια πρέπει να κλείσουν, οι νέοι πρέπει να απελευθερωθούν επιτέλους.  Δημιουργώντας δομές για τους νέους, τούς προσφέρεις αυτό ακριβώς: ευκαιρία να αναπτύξουν δεξιότητες, ικανότητες, γνώσεις, να κοινωνικοποιηθούν σωστά, και φυσικά παίρνεις και πιο ώριμους ανθρώπους, όταν θέλεις να έχεις ώριμους ανθρώπους. Δηλαδή, ένας εργοδότης, αν θέλει ώριμους εργαζόμενους, θα πρέπει να απαιτήσει από το κράτος να δημιουργήσει δομές για τη νεολαία, να δημιουργήσει εκπαιδευμένους επαγγελματίες, οι οποίοι θα μπορούν να καθοδηγήσουν τους νέους, και κυρίως και τους νέους με λιγότερες ευκαιρίες, οι οποίοι είτε προέρχονται από οικογένειες που δεν έχουν χρήματα, να τους πάνε να μάθουν μουσική ή καλλιτεχνικά ή πράγματα ελεύθερου χρόνου, που αναπτύσσουν αποδεδειγμένα, επιστημονικά, δεξιότητες οι οποίες φτάνουν στο τέλος και στον επαγγελματικό τομέα, όχι μόνο στο κομμάτι της τέχνης και τα λοιπά. Οπότε, ναι, άμα θέλουν πραγματικά ανθρώπους οι οποίοι να είναι ενεργοί και έτοιμοι στο επαγγελματικό κομμάτι –ως υπάλληλοι ή ως συνεργάτες–, θα πρέπει να απαιτήσουν οι νέοι να έχουν ελεύθερο χρόνο, θα πρέπει να απαιτήσουν και οι ίδιοι οι νέοι να κάνουν εθελοντισμό, σωστό εθελοντισμό, να δημιουργηθούν δομές που θα τους δίνουν ευκαιρίες, ανοιχτές δομές που θα τους δίνουν λόγο, που θα τους δίνουν έκφραση, να σταματήσουν και οι ίδιοι να τους κόβουν την έκφραση και τις εκδηλώσεις που θέλουν να κάνουν, και τότε τα πράγματα θα είναι πολύ καλύτερα. Γιατί έχει αποδειχτεί το ότι οι νέοι οι οποίοι παίρνουν πρωτοβουλίες από πολύ νωρίς ή συμμετέχουν σε ομάδες και σε κοινωνικές δομές από πολύ νωρίς, από την εφηβεία, το ότι όταν μεγαλώνουν, κάνουν πολύ περισσότερα πράγματα και στον επαγγελματικό και στον επιχειρηματικό τομέα. 

Οπότε, να ρωτήσω κάτι προσωπικό; Ας πούμε, εσύ, το παιδί σου δεν θα το στείλεις στο φροντιστήριο; 

Όχι. Δεν με ενδιαφέρει τι βαθμούς θα φέρνει από το σχολείο. Δεν θα το στείλω στο φροντιστήριο. Θα προτιμήσω να το στείλω να μάθει κιθάρα ή ό,τι τον ενδιαφέρει, τέλος πάντων, ή να πάει σε μία Ανταλλαγή Νέων στο εξωτερικό, παρά να χάνει τον χρόνο του σε φροντιστήρια. Το θεωρώ απαράδεκτο. 

Δεν σε προβληματίζει το ενδεχόμενο bullying; Ας πούμε, κάποια παιδιά που δεν πάνε φροντιστήριο, τα άλλα παιδιά τους κάνουν bullying.

Δεν ξέρω. Θα προτιμούσα να βρω έναν τρόπο να αναιρεθεί αυτό, παρά να... Δηλαδή, να τον πάω σε φροντιστήριο μόνο και μόνο, επειδή κάποιοι το θεωρούν ότι είναι υποχρεωτικό; Δεν ξέρω, είναι λίγο… Το θεωρώ λίγο ακραίο αυτό. Εντάξει, αν θέλει ο ίδιος κάποια βοήθεια σε ένα μάθημα για λίγες ώρες, ίσως να πω «οκέι». Αλλά αυτό το πράγμα που κάνουν όλα τα μαθήματα στο σχολείο και μετά τα κάνουν όλα στο φροντιστήριο, είναι έγκλημα, ρε παιδιά, αυτό. Και είναι και ντροπή και για το εκπαιδευτικό σύστημα. Δηλαδή, αυτοκαταργείται το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα, που θα έπρεπε... Εγώ προσωπικά πιστεύω στα ολοήμερα σχολεία. Δηλαδή, ο μαθητής να φεύγει έτοιμος, χωρίς βιβλία, από το σχολείο, τρεις-τέσσερις η ώρα, να πηγαίνει το πρωί, να κάνει τα μαθήματα, όποιος θέλει βοήθεια να έχει βοήθεια αμέσως μετά τα επίσημα μαθήματα μέσα στο σχολείο, όποιος θέλει να αναπτύξει άλλες δεξιότητες να μπορεί να του προσφέρει το σχολείο κάτι τέτοιο και να μην παίρνει καθόλου βιβλία στο σπίτι. Το να παίρνει βιβλία στο σπίτι ένα παιδί είναι άχρηστο πράγμα. Για ποιον λόγο; Αν το σχολείο κάνει σωστά τη δουλειά του, το παιδί δεν χρειάζεται να διαβάσει στο σπίτι. Μπορεί να προετοιμαστεί λίγο πριν φύγει από το σχολείο, μία-δύο ώρες, και την επόμενη μέρα να είναι έτοιμος/έτοιμη να παρακολουθήσει τα καινούρια μαθήματα. 

Ωραία. Να πούμε πάλι λίγο έτσι συνοπτικά τι είναι η Κ.Α.ΝΕ.; Γιατί- 

Μιλάω πολύ, ε;

Νομίζω δεν είπαμε. 

Η Κ.Α.ΝΕ. είναι ένας φορέας νεολαίας, έχει τη νομική μορφή της ΑΜΚΕ, Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία, και ο σκοπός της είναι να δημιουργήσει δομές για τη νεολαία στην πόλη της Καλαμάτας και να δημιουργήσει και δραστηριότητες, νεανικές δραστηριότητες ή εκπαιδευτικές δραστηριότητες για τους νέους της πόλης, κατά κύριο λόγο, και γενικά για την Ελλάδα –γιατί πλέον έχει μεγαλώσει, οπότε έχει ανοίξει και το target group– και κυρίως αυτό γίνεται με τη χρήση του προγράμματος Erasmus, το οποίο, όμως, χρησιμοποιούμε το παρακλάδι του Erasmus, που είναι ανοιχτό για όλους, όχι μόνο για τους φοιτητές. Και κυρίως, τα παιδιά που προσπαθούμε να εμπλέξουμε σε δραστηριότητες του Erasmus είναι παιδιά τα οποία είτε δεν έχουν ευκαιρία να ταξιδέψουν καθόλου είτε προέρχονται από περιβάλλοντα τα οποία τους δημιουργούν κάποιες δυσκολίες. Ό,τι και να είναι αυτό. Είτε είναι αναπηρία, είτε [01:00:00]είναι κοινωνικές ομάδες που αντιμετωπίζουν αποκλεισμό στην Ελλάδα, είτε είναι θέμα φτώχειας, ανεργίας και τα λοιπά. Οπότε, προσπαθούμε –κατά προτεραιότητα– να δώσουμε σε αυτά τα παιδιά την ευκαιρία να μάθουν κάτι καινούριο, να έχουν μία νέα εμπειρία ζωής, και αυτή είναι η δουλειά μας, αυτό είναι το Youth Work. Η δημιουργία κοινωνικομορφωτικών προγραμμάτων για τους νέους, που στόχο έχουν να τους βοηθήσουν να αναπτυχθούν. Όχι να τους δώσουν έτοιμη γνώση. Να τους δημιουργήσουν τα ερωτήματα, τα οποία θα τους εξελίξουν ως προσωπικότητες. 

Ωραία. Εγώ νομίζω είμαι εντάξει με αυτά που μου είπες.

Ωραία.

Δεν ξέρω αν θες να πεις κάτι τελευταίο;

Όχι, τίποτα. Το μόνο που θα μπορούσα να πω είναι ότι πρέπει επιτέλους να αρχίσουμε να εμπιστευόμαστε τους νέους. Και γενικά η χώρα θα πάει πολύ καλύτερα, άμα το κάνουμε αυτό. 

Ωραία. Σε ευχαριστώ πολύ!

Εγώ ευχαριστώ.